kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek42–61 cm
dişi42–61 cm
Kanat Açıklığı
erkek115–132 cm
dişi115–132 cm
Ağırlığı
erkek521–852 g
dişi521–852 g

Tür Bilgisi

Türkçe Küt Kuyruklu Korsanmartı
İngilizce Pomarine Jaeger
Bilimsel Stercorarius pomarinus
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Küt Kuyruklu Korsanmartı, dolgun gövdeli, kalın başlı ve güçlü, ucu kancalı gagası olan bir deniz kuşudur. Üreme giysili erişkinin kuyruk ortasındaki iki tüyü bükülerek kaşık biçiminde genişler. Bu belirgin erişkin yapısını her yaştaki kuşta aramamak gerekir.

Küt Kuyruklu Korsanmartı, Pomarine Jaeger ve Stercorarius pomarinus aynı türdür. Britanya kaynaklarındaki Pomarine Skua adı da bu kuşa aittir. İncelenen AviList v2025b’de alt tür ayırımı yapılmaz. Korsanmartı ile Uzun Kuyruklu Korsanmartı ise farklı türlerdir; benzer adlar, aynı kuşun uzun ve kısa kuyruklu yaş evreleri anlamına gelmez.

Genel Görünüm ve Duruş

Açık renkli erişkinin üst tarafı kahverengi, altı beyazdır. Siyah başlık, sarıya çalan yanaklar ve göğüsteki kahverengi kuşak dikkat çekebilir. Koyu görünüşlü kuşta ise gövde bütünüyle kahverengidir; boğaz ve boyun yanları da koyu görünür. Bu açık ve koyu biçimler aynı türün görünüşleridir; iki ayrı tür veya doğrudan erkek-dişi giysileri değildir.

Erişkinlerin hepsi açık ve koyu iki uç görünüşe sığmaz. Ara görünüşlü bireylerde koyu gövdeye daha açık karın, baş ve boyun eşlik edebilir. Kanattaki beyaz alanlar koyu kuşta da vardır; yalnız daha az belirgin olabilir. Koyu gövde üzerindeki bu kanat işaretini, açık renkli erişkinin beyaz karnından ayrı değerlendirmek gerekir.

Üreme dönemi dışındaki erişkinde orta kuyruk tüyleri daha kısa ve daha az bükülmüş olabilir ya da bu belirgin uzantılar bulunmayabilir. Yeni Zelanda uzman hesabı, güney yarımkürenin yazında bu tüylerin kaybının erişkinle gencin ayrımını zorlaştırdığını belirtir. Kuyruğu eksik bir kuşun yaşı bu nedenle yalnız bu özellikten çıkarılamaz.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Spitsbergen’de 1967–1969’da toplanan 12 örneği inceleyen araştırmacı, erkeklerle dişiler arasındaki renk farkının değişmez olmadığını ve eşey ölçütü olarak kullanılamayacağını belirtti. Örneklerin beşi erkek, yedisi dişiydi; yaşa bağlı tüy farkları da bu karşılaştırmaya karışıyordu. Bu nedenle daha beyaz karınlı bir kuşa yalnız bu özelliği nedeniyle erkek denmez.

Gençte kanat altı ve kuyruk altı örtü tüyleri açık-koyu enine çizgilidir. Dolgun gövde, geniş kanatlar ve kalın gaga bu yaşta da yararlıdır. Erişkinin kaşık biçimindeki kuyruğunu beklemek, genç bir kuşun gözden kaçmasına yol açabilir.

Uçuşta Görünüm

Uçuşu genellikle doğrudandır; Korsanmartıya göre daha ağır ve yavaş görünür, daha az süzülür. Havada bu ağır görünüşü seçerken gövdenin ön kısmının dolgunluğuna da bakılır. Böylece kuyruk tüyü görülmese bile kuşun uçuşu ve gövde yapısı birlikte değerlendirilebilir.

Dış kanattaki geniş beyaz alan hem üstten hem alttan seçilebilir. Bazı gençlerde, uzun dış uçuş tüylerindeki açıklığa kanat bileği yakınındaki ikinci açık alan eşlik eder; çift beyaz işaret izlenimi doğar. Bu yardımcı işaret her bireyde aynı güçte görünmez.

Ses ve Davranış

Üreme alanındaki sınır anlaşmazlıklarında art arda gelen yüksek, genizden çağrılar çıkarır. Alarm sesi daha kalın ve serttir. Üreme alanından uzakta ise genellikle sessizdir. Denizde bir kuştan ses duyulmaması bu yüzden şaşırtıcı değildir; gündüz deniz gözlemiyle tundradaki alan savunması aynı ses davranışını göstermez.

Kuzey Amerika uzman anlatımında kur sırasında iki eşin karşı karşıya durup kanatlarını titrettiği ve seslendiği belirtilir. Erkek dişiye besin sunabilir. Yuva alanını başka korsanmartılara karşı savunur. Bu davranışlar, denizde başka kuşların avını ele geçirmek için yaptığı kovalamacadan farklıdır; aynı güçlü kuş, üremede eşle iletişim ve alan koruma davranışı da gösterir.

Yuva açık tundrada hafif yüksekçe zemindeki sığ çukurdur; iki eş yapımına katılır ve az miktarda bitkiyle döşeyebilir. BTO’nun tür derlemesi tipik iki yumurta, iki eşin paylaştığı 25–27 günlük kuluçka ve 31–32 günde ilk uçuş bildirir. Bu değerler Türkiye’de ölçülmüş üreme süreleri değildir. Yumurtalı ya da yavrulu alanlarda kuşları yuvadan uzaklaştırmadan gözlem yapılmalıdır.

Karıştırılabilecek Türler

Korsanmartı (Stercorarius parasiticus; Parasitic Jaeger) daha hafif yapılıdır. Üreme giysili erişkinin uzamış orta kuyruk tüyleri sivri uçludur; kaşık gibi genişlemez. Onun da açık ve koyu görünümleri bulunur. Açık biçimde gövde altı büyük ölçüde beyaz, göğüs kuşağı çoğu Küt Kuyruklu Korsanmartıdakinden daha silik olabilir. Dolayısıyla yalnız koyu veya açık kahverengi görmek yerine kuyruk uçlarıyla gövdenin ağırlığı karşılaştırılır.

Uzun Kuyruklu Korsanmartı (Stercorarius longicaudus; Long-tailed Jaeger) daha ince kanatlı, daha az dolgun karınlı ve zarif görünür. Gagası görece kısa ve kalındır. Üreme giysili erişkinin çok uzun, dar kuyruk tüyleri yumuşak uçuşta dalgalanabilir; gövdenin alt arka kısmı gri olabilir. Bu uzun erişkin kuyruğu bulunmayan gençte türün adı tanı yerine geçmez. Gövde, kanat ve gaga oranlarını birlikte karşılaştırmak gerekir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Küt Kuyruklu Korsanmartı saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Ağır ve geniş gövdeli

Korsanmartıdan daha iri, göğüslü ve geniş tabanlı kanatlı görünür.

02
Kaşık biçimli kuyruk uzantısı

Erişkin üreme tüyünde iki orta kuyruk teleği burulmuş, yuvarlak kaşık uçludur.

03
Kalın iki renkli gaga

Gaga güçlü; tabanı açık mavi-gri, ucu koyudur ve baş ağır görünür.

Gözlem Noktaları

5.000 – 10.000 km
Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 2 Temmuz–Kasım & Nisan–Haziran

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Küt Kuyruklu Korsanmartı

Pomarine Jaeger
Stercorarius pomarinus

Korsanmartıdan daha iri, göğüslü ve geniş tabanlı kanatlı görünür.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...