Erkekte alt kuşaklarla birlikte.
Mavigerdan
Luscinia svecica • Bluethroat
Mavigerdan
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Mavigerdan Luscinia svecica küçük, kahverengi sırtlı ve dik duruşlu bir kuştur. Üreme giysisindeki erkeğin mavi boğazını, altta siyah-beyaz ince şeritler ve daha geniş pas turuncusu bir kuşak sınırlar. Dişi ve gençte bu parlak önlük bulunmayabilir; açık kaş ve kuyruk deseni de incelenmelidir.
Genel Görünüm ve Duruş
Gövdesi dolgun, gagası ince, kuyruğu görece uzundur. Başın üstü ve sırt gri-kahverengidir. Kalın, beyazımsı kaş gözün üzerinden geriye uzanır; örtüden çıktığında çoğu kez gövdesini dik tutar.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkeklerin mavi alanının ortasında beyaz veya kızıl bir leke bulunabilir; bazı biçimlerde leke görünmez. Sonbahar-kış giysisindeki açık tüy uçları parlak boğaz renklerini kısmen örter. Bu nedenle mevsim dışında soluk görünen bir kuş, yalnız bu yüzden dişi sayılamaz.
Dişinin beyazımsı boğazının altında koyu benek ve çizgilerden bir kolye vardır. Bazı dişilerde mavi ve pas rengi de bulunur. Gençlik giysisindeki kuşun sırtı açık benekli, alt tarafı koyu beneklerle pullu görünür; ilk tüy değişiminden sonra desenleri erişkindeki kadar belirgin olmayabilir.
Uçuşta Görünüm
Uçuşta kuyruk tabanının iki yanındaki pas turuncusu alan açığa çıkar. Orta kuyruk tüyleri kahverengi, uç kesim koyudur; kuyruk kapalıyken renkli yanlar saklanabilir. Erkek kur sırasında kuyruğunu yelpaze gibi açıp kaldırarak bu rengi sergiler.
Ses ve Davranış
Çağrısı kısa, kuru bir “tak” sesi gibi duyulabilir. Ötüşü değişik ıslıkların ve başka kuşlardan alınan taklitlerin birleştiği zengin bir dizidir. Erkek ilkbaharda açık bir tünekten veya gösteri uçuşunda öter; kuşun varlığı çoğu kez önce sesiyle fark edilir.
Karıştırılabilecek Türler
Kızılgerdan Erithacus rubecula erişkininin turuncu rengi yüz ve göğse genişçe yayılır. Gençleri benekli olduklarından daha çok karışabilir; ancak Kızılgerdanın kuyruğunda Mavigerdanın iki yandaki belirgin pas rengi taban alanı yoktur.
Bülbül Luscinia megarhynchos daha iri ve daha sade yüzlüdür; kuyruğu daha bütünlüklü kızıl-kahverengidir. Mavigerdanın güçlü açık kaşıyla yanları renkli, ortası ve ucu koyu kuyruk deseni birlikte karşılaştırılmalıdır.
Kızılkuyruk Phoenicurus phoenicurus türünde turunculuk sağrıya ve kuyruğun üst örtü tüylerine de yayılır. Erişkin erkeğin siyah yüz-boğazı ve beyaz alnı ayırmaya yardım eder; dişi ile gençte bu erkek deseni aranmaz. Yalnız havalanırken görülen turuncu bir parıltı türü belirlemez.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Merkez ve uç koyudur.
Uzun bacaklı dik duruşla.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Çamurlu saz kenarını sessiz tarayın
Şubat
Kış kaydını rota saymayın
Mart
Kuyruğu üstten-arkadan görün
Nisan
Boğaz aynasından alt tür zorlamayın
Mayıs
Doğuda şarkıyı üreme kanıtlarıyla destekleyin
Haziran
Çalı içine yuva aramak için girmeyin
Temmuz
Yavruyu başka tür sanmayın
Ağustos
Dağılmayı göçle karıştırmayın
Eylül
Dişide boğaz kolyesini arayın
Ekim
Turuncu flaşı kızılkuyrukla karşılaştırın
Kasım
Geç kaydı sesle belgeleyin
Aralık
Kuşu kuyruğu için kaldırmayın
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Sazlık kenarı
Sığ su, açık çamur ve yoğun örtü yan yana.
Söğüt çalılığı
Suya yakın alçak sık çalı ve şarkı dalı.
Nemli dağ deresi
Doğu üreme alanında çalı-çayır mozaiği.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Kızılgerdan
Erithacus rubecula- Göğüs
- Turuncu yüz-göğüs; mavi yok.
- Kaş
- Belirgin açık kaş yok.
- Kuyruk
- Mavigerdan gibi yan taban penceresi yok.
Bülbül
Luscinia megarhynchos- Yüz
- Daha sade, kaş zayıf.
- Kuyruk
- Daha tekdüze kızıl.
- Boğaz
- Mavi önlük veya kolye yok.
Taşkuşu
Saxicola rubicola- Duruş
- Daha kısa kuyruklu, tünekçi.
- Kanat
- Beyaz panel görülebilir.
- Kuyruk
- Pas tabanlı Mavigerdan deseni yok.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriYerde veya yere çok yakın, ot demeti ya da çalı altında gizli.
- 2Yuva yapısıKuru ot, yaprak ve yosun çanağı; ince kök ve kılla astarlı.
- 3YumurtaBTO: tipik 5–7; gözlenen 5–9.
- 4KuluçkaDişi; BTO 14–15 gün, başka derlemelerde 13–14 gün.
- 5YavruBTO 14–15 gün; başka derlemelerde yaklaşık 13,5 gün. Kaynak farkı korunur.
- 6EtikAlarm veren kuşta geri çekilin; çalıya girmeyin ve kuşu kuyruk için kaldırmayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Mavigerdan ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Sinekkapangiller (Muscicapidae) — 31 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Mavigerdan
Erkekte alt kuşaklarla birlikte.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
