Siyah çizgi enseye birleşmez; gölgeyi dışla.
Alaca Ağaçkakan
Dendrocopos syriacus • Syrian Woodpecker
Alaca Ağaçkakan
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Alaca Ağaçkakanın (Dendrocopos syriacus; Syrian Woodpecker) sırtı siyah, omuzları geniş beyazdır. Beyaz yanağı boynun açık yanına kesintisiz geçer; kuyruğu az beyaz işaretlidir. Yüz ve kuyruk birlikte incelenir.
Genel Görünüm ve Duruş
Gaga uzun ve güçlüdür. Açık alt tarafta, özellikle yanlarda ince koyu çizgiler bulunabilir. Büyük beyaz omuz alanları kanattaki küçük beyaz işaretlerden ayrıdır.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erişkin erkekte ense kırmızı, dişide siyahtır; ikisinin de tepesi siyahtır. Kuyruk altı çoğunlukla pembemsi, bazen daha kırmızıdır. Renk yoğunluğu tek başına başka tür veya melez göstermez.
Gençte kırmızılık tepede bulunur. Gerard Gorman’ın Avrupa teşhis notlarında genç dişilerin kırmızısı daha küçük, kimi baş açılarında zor görülürdür. Alt taraf kirli ve çizgili olabilir. Kırmızı tepe erişkin erkek işareti sayılmaz; küçük renk parçasından kesin eşey belirlenmez. Erişkinde göz koyu kırmızı, gençte daha kahverengidir.
Uçuşta Görünüm
Uçuşta siyah-beyaz kanatlar ve kuyruk deseni izlenir. Dış kuyruk tüylerindeki beyazlık azdır.
Ses ve Davranış
Çağrısı Orman Alaca Ağaçkakanının keskin sesinden çoğunlukla daha yumuşaktır. Davul denen hızlı gaga vuruşları da iletişim sağlar; duyulan her vuruş besin çıkarma değildir. Ses görünüşle eşleştirilir.
Karıştırılabilecek Türler
Orman Alaca Ağaçkakanının (Dendrocopos major; Great Spotted Woodpecker) erişkininde yanaktaki siyah bağlantı enseye ulaşır; dış kuyruk daha beyazdır. Gençte yüz bağlantısı eksik görünebilir. Her iki türün erkeğinde kırmızı ense bulunduğundan yüz, kuyruk ve yaş birlikte incelenir.
Ortanca Ağaçkakan (Dendrocoptes medius; Middle Spotted Woodpecker) iki erişkin eşeyde de kırmızı tepeli, açık yüzlü ve daha zayıf gagalıdır. Boynun koyu lekesi gaga dibine ve enseye bağlanmaz. Kırmızı tepeli genç kuşlarda gaga, yüz ve alt taraf çizgileri karşılaştırılır.
Küçük Ağaçkakan (Dryobates minor; Lesser Spotted Woodpecker) serçeye yakın küçüklükte, ince gagalıdır. Sırtı enine siyah-beyaz çizgili, kuyruk altı kızıl alansızdır. Küçük silüet tek başına yeterli değildir.
Orta Avrupa’da, özellikle Polonya’da Alaca ve Orman Alaca Ağaçkakanının karışık çiftleri ve melezleri belgelenmiştir. Bakai, Gorman ve Kajtoch’un 2026 derlemesi 149 yayını inceler. Olağandışı yüz deseni tek başına melez kanıtı değildir; bireysel değişkenlik de değerlendirilir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Erişkin erkekte kırmızı ense; gençte kırmızı tepe olabilir.
Siyah kuyruk ve baş desenini birlikte doğrula.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Park ve meyvelikte olgun ağaçları tara.
Şubat
Çağrı ve davulu birbirinden ayır.
Mart
Alan davranışı tek başına yumurta kanıtı değildir.
Nisan
Oyuk açan kuşa yaklaşma; takvim yerel koşulla değişir.
Mayıs
Besin taşıyan ebeveynin yolunu kesme.
Haziran
Yuvadan çıkan gençler hâlâ beslenebilir.
Temmuz
Kırmızı tepeyi erişkin erkek ensesiyle karıştırma.
Ağustos
Gençlerin yerel dağılması uzun göç değildir.
Eylül
Meyve ve tohum arayan bireyleri izle.
Ekim
Yerli tür için sabit göç koridoru varsayma.
Kasım
Yaprak azaldığında baş bağlantısını yeniden kontrol et.
Aralık
Kayıt yokluğunu kesin tür yokluğu sayma.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Olgun ağaçlı park
Gövde ve kalın dalları sakin biçimde tara.
Meyvelik ve bahçe
Ağaç yapısı ve doğal besin çeşitliliğine bak.
Açık ağaçlık kenarı
Yoğun orman içiyle sınırlama; küçük koruları da kontrol et.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Orman Alaca Ağaçkakanı
Dendrocopos major- Yanak
- Siyah yanak çizgisi enseye bağlanır; Alaca’da açık geçiş kalır.
- Birlikte kontrol
- Kuyruk beyazı daha fazladır; gölge ve baş açısıyla bağlantıyı yanlış okuma.
Ortanca Ağaçkakan
Dendrocoptes medius- Baş
- İki erişkin eşeyde kırmızı tepe; daha yuvarlak baş ve kısa gaga.
- Genç tuzağı
- Genç Alaca da kırmızı tepeli olabilir; yalnız kırmızı renge güvenme.
Küçük Ağaçkakan
Dryobates minor- Boy ve sırt
- Serçeye yakın küçüklük; siyah-beyaz enine bantlı sırt.
- Alt taraf
- Kızıl kuyruk altı yok; Alaca’nın büyük beyaz omuzları ve çoğunlukla siyah sırtından ayrılır.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1YuvaGövde veya kalın dalda oyulan boşluk; iki eşey katılır.
- 2YumurtaGenellikle 3–7 beyaz yumurta.
- 3KuluçkaYaklaşık 9–11 gün; iki eşey.
- 4YavruYaklaşık 3–4 hafta yuvada; çıkıştan sonra da ebeveyn bakımı.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Alaca Ağaçkakan ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Ağaçkakangiller (Picidae) — 9 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Alaca Ağaçkakan
Siyah çizgi enseye birleşmez; gölgeyi dışla.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
