Erkekte gri sırt ve çift kanat çizgisiyle.
Sarı Başlı Kuyruksallayan
Motacilla citreola • Citrine Wagtail
Sarı Başlı Kuyruksallayan
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Sarı Başlı Kuyruksallayan (Motacilla citreola; Citrine Wagtail), su kenarlarında yürüyen ince gövdeli bir ötücüdür. Üreme erkeğinin sarı başı dikkat çeker; soluk kuşlarda yanağı çevreleyen açık desen ve iki belirgin beyaz kanat çizgisi daha yararlıdır.
Açık kaş çizgisi koyu yanağın arkasını dolaşıp altına uzanır; gaga ile göz arası da açıktır. Gri-beyaz gençte bu yüz çerçevesi önemlidir. Çerçevenin görünmeyen kısmı tamamlanmış varsayılmaz.
Genel Görünüm ve Duruş
Gagası ince ve koyu, bacakları siyahtır. Erişkin erkeğin gözü sarı yüz içinde koyu görünür. Yürürken uzun kuyruğunu aşağı yukarı oynatır; bu hareket başka kuyruksallayanlarda da görülür.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Gri sırtlı üreme erkeğinin başı ve alt tarafı parlak sarı, ensesi siyahtır. Koyu kanatlardaki iki beyaz çizgi, açık kenarlı uzun iç kanat tüyleri ve beyaz dış kuyruk tüyleri belirgindir. Calcarata alt türünün üreme erkeğinde üst taraf siyahtır.
Dişi ve üreme dışındaki erkek daha soluk sarıdır; gri tepe ve sırt ile açık yüzün içindeki koyu yanak seçilir. Yalnız sarının canlılığından eşey belirlenmez.
Kış giysisindeki erkek siyah ense çizgisini kaybedip koyu yanak deseni kazanır. Dişide göğsün sarısı azalırken yüzdeki sarılık kalabilir.
Genç ve ilk kış kuşu gri-beyaz olabilir. Hong Kong uzman hesabında aşınmış kahverengimsi kanat örtüleri ve uzun iç kanat tüyleri yaşa yardımcıdır; sarı başın parlaklığıyla yapılan eşey tahmini kesin kabul edilmez.
Uçuşta Görünüm
Uçuşu dalgalıdır. Kuyruğun dış tüyleri beyaz, ortası koyudur; kanattaki iki açık çizgi ise ayrı bir desendir. Beyaz dış kuyruk tek başına bu türe özgü değildir.
Ses ve Davranış
Çağrısı keskin ve cızırtılı bir “tsriip” gibi duyulur. Ancak Sarı Kuyruksallayanın feldegg, iberiae ve cinereocapilla biçimleri de cızırtılı ses verebilir. Sert bir çağrı tek başına kesin tanı değildir.
Karıştırılabilecek Türler
Sarı Kuyruksallayan (Motacilla flava; Western Yellow Wagtail) en önemli benzeridir. Üreme erkeklerinde sırt genellikle yeşil tonlu, baş alt türe göre değişkendir; lutea biçiminin başı da sarıdır. Gençte boğazı çevreleyip göğse uzanan koyu desen yardımcı olabilir. Baş rengi tek başına yeterli değildir.
Ak Kuyruksallayan (Motacilla alba; White Wagtail) siyah, beyaz ve gri ağırlıklıdır. Üreme giysisinde boğazı ve göğsü siyahtır; kışın boğazı açılır. Gri-beyaz gençlerde ayrım zorlaşır; yalnız “sarı yok” diye karar verilmez.
Dağ Kuyruksallayanı (Motacilla cinerea; Grey Wagtail) çok uzun kuyruğu, sarı-zeytin kuyruk sokumu ve pembemsi-kahverengi bacaklarıyla ayrılır. Üreme erkeğinin boğazı siyahtır. Dişi, genç ve kış kuşlarında boğaz açılabilir; gri sırtla sarı alt taraf tek başına ayırıcı değildir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Dişi ve genç tanısında özellikle değerli.
Yüz çerçevesi ve çağrıyla birlikte okuyun.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Kışlamayı tek kayıtla genellemeyin
Şubat
Sığ su kenarını tarayın
Mart
Erken geçidi belgeleyin
Nisan
Çağrı kaydı alın
Mayıs
Baş ve enseyi birlikte görün
Haziran
Yuva otuna girmeyin
Temmuz
Aileyi uzaktan izleyin
Ağustos
Genç yüz çerçevesini arayın
Eylül
Sarı Kuyruksallayanı dışlayın
Ekim
Geç kuşu çok açıdan belgeleyin
Kasım
Tek noktayı rota saymayın
Aralık
Sulakalan baskısını artırmayın
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Sığ su ve çamur
Açık beslenme yüzeyi ve kısa bitki.
Islak çayır ve turbalık
Yuva için sık ot, beslenme için açıklık.
Yüksek rakım sulak düzlük
Dere, gölcük ve nemli tundra kenarı.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Sarı Kuyruksallayan
Motacilla flava- Baş
- Alt türe göre yeşil-gri-siyah; bütünüyle limon sarısı değil.
- Sırt
- Çoğunlukla daha zeytin.
- Kanat-kuyruk
- Kanat çizgileri zayıf, kuyruk daha kısa izlenebilir.
Ak Kuyruksallayan
Motacilla alba- Renk
- Gri-siyah-beyaz; sarı baş-göğüs yok.
- Yüz
- Farklı siyah-beyaz desen.
- Genç
- Kanat çizgili olsa da sarı ve yüz çerçevesi farklı.
Gri Kuyruksallayan
Motacilla cinerea- Habitat
- Hızlı akan taşlı suya daha bağlı.
- Sağrı
- Sarı-yeşil.
- Yapı
- Bacak kısa, kuyruk çok uzun.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriYerde; saz, hasırotu veya sık ot kümesi içinde ve çoğu kez bitki çatısı altında.
- 2Yuva yapısıYaprak, kök ve saplı dış kat; örülü ot orta kat; kıl-yün-ince sap döşeme.
- 3YumurtaBölgesel çalışmada en sık 5; gözlenen 4–6, başka sentezlerde 3–5.
- 4KuluçkaPolonya çalışmasında 11–12 gün; başka sentezlerde 14–15 gün; çoğunlukla dişi, erkek kısa katkı verebilir.
- 5YavruPolonya çalışmasında 10–13 gün yuvada bakım.
- 6EtikIslak ota girmeyin, yuvayı aramayın, ses/drone kullanmayın, konumu yayımlamayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Sarı Başlı Kuyruksallayan ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Kuyruksallayangiller (Motacillidae) — 13 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Sarı Başlı Kuyruksallayan
Erkekte gri sırt ve çift kanat çizgisiyle.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
