Erkekte gri tepe yoktur.
Söğüt Serçesi
Passer hispaniolensis • Spanish Sparrow
Söğüt Serçesi
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Söğüt Serçesi, kalın gagalı ve dolgun gövdeli bir serçedir. Üreme giysisindeki erkekte kestane tepe, beyaz yanak ve alt tarafın yanlarına uzanan güçlü siyah çizgiler dikkat çeker. Dişi ve gençler daha soluk kahverengidir; bazıları Serçe dişisinden fotoğrafta güvenilir biçimde ayrılamaz. Tanınabilir bir erkeğin yakında bulunması, aynı sürüdeki bütün soluk kuşların türünü kendiliğinden belirlemez.
Genel Görünüm ve Duruş
Rob Hume’un saha rehberi türün boyunu 14–16 cm olarak verir. Kalın ve uçta sivrilen gaga, dolgun gövdenin önünde güçlü görünür. Tür toplulukçudur; kalabalık sürüler halinde bulunabilir ve koloniler kurarak ürer. Sürü, beslenme alanında bir arada bulunan kuşları; koloni ise yuvaların toplandığı üreme yerini anlatır.
Erkeğin tepesi alnından enseye kadar kestanedir. Beyaz yanak, gözün önündeki koyu alanla karşıtlık oluşturur. Siyah boğaz göğse doğru genişler; beyaz alt tarafın yanlarında kalın boyuna çizgiler devam eder. İspanya’daki ayrıntılı tür hesabı sırtı, koyu zemin üzerindeki açık uzun şeritlerle anlatır. Böylece sırtı tek, düz bir kestane alanı gibi düşünmemek gerekir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Dişinin üst tarafı kahverengi, kaşı açıktır. İspanya’daki ayrıntılı hesap, bazı dişilerde çeneden göğse uzanan koyu tüyler olabildiğini bildirir; dişiler de tüy deseninde değişkenlik gösterebilir.
Sonbahar erkeğinde taze tüylerin açık uçları siyah göğüs ve yan çizgilerini örtebilir. İspanya’daki tür hesabında sonbahar giysisi daha toprak rengi, yanaklar daha az beyaz ve siyah önlük daha küçük görünür. Gaganın da daha açık, ucunun koyu olabildiği belirtilir.
Erişkin erkeğin gözleri koyu kahverengi, bacakları ten rengindedir. Sağrı ve kuyruğun üstüne gelen tüyler griye çalan kahverengidir; siyah çizgili sırtın arkasında aynı kuvvette çizgilenmiş ikinci bir alan oluşturmazlar.
Gençler dişiye benzer, daha soluk ve daha silik desenlidir. Oiseaux uzman hesabı, bazılarının Serçe gençlerinden görünüşte ayrılamadığını belirtir. Gençte erişkin erkeğin belirgin kestane başı ve siyah göğüs deseni aranmaz.
Uçuşta Görünüm
Uçuşu hızlı, alçaktan ve kısa kanat kapanışlarıyla ilerleyen bir serçe uçuşudur. Hume’un saha rehberi uçuşun Serçe’ye benzediğini vurgular. Bu yüzden sürü havalandığında yalnız uçuş biçimini görmek, iki türü ayırmaya yetmez. Birey konduğunda baş, yanak ve gövde deseni tekrar okunabilir.
Açılmış kanatta kestane örtü tüyleriyle açık bir bant seçilebilir. Oiseaux hesabı bu açık alanı, uçuş tüylerinin üstündeki orta ve uzun örtü tüylerinin beyaz uçlarıyla açıklar. Büyük beyaz bir uçuş tüyü alanı değildir.
Ses ve Davranış
Kolonide art arda cıvıltılar ve sert kısa çağrılar duyulur. Oiseaux uzman hesabı, erkeğin eş çekmek için kullandığı hızlı tekrarların Serçe’ye göre daha yüksek ve güçlü olabildiğini belirtir; diğer çağrılar ise çok benzerdir.
İspanya’daki kur davranışı anlatımında erkek, başlamış yuvasının yakınında kabarmış tüylerle durur ve kanatlarını titretebilir. Dişi yaklaşınca gösteri yoğunlaşır; erkek dal üzerinde yanlara doğru yer değiştirebilir.
Ağaç veya sık çalıdaki yuva, üstü kapalı ve yan girişli oval ya da yuvarlak bir yapıdır. İspanya’daki uzman hesap iç döşemede daha küçük, yumuşak malzeme ve tüy kullanıldığını anlatır. Koloni ağacını sarsmadan ve yuvaya yaklaşmadan gözlem yapılır.
Güney Portekiz’in Castro Verde bölgesinde 1999–2001’de incelenen 333 yumurtlama grubunda 3–6 yumurta vardı; en sık sayı beşti. Bu sayılar bölgesel bir araştırmanın sonucudur. Oiseaux uzman hesabının genel kuluçka süresi 11–14 gündür.
Aynı Portekiz araştırmasında 48 yuvada, yumurtadan çıkıştan sonraki yavru dönemi ortalama 11,58 gündü; gözlenen süre 10–14 gündü. Araştırmacılar, yumurtadan çıkışın ardından en az onuncu güne kadar yavru büyütmeyi sürdüren yuvaları başarılı kabul etmişti. Bu izleme ölçütü, yuvadaki bütün yavruların tam on günlükken güçlü biçimde uçabildiği anlamına gelmez. Yumurtanın kuluçka süresi ile yavrunun yuvada geçirdiği süre ayrı dönemlerdir.
Karıştırılabilecek Türler
1. Serçe Passer domesticus, günlük dilde Ev Serçesi de denilen en yakın benzeridir. Erkeğin tepesindeki gri alan, kestane enseyle yan yana durur; siyah boğazı Söğüt Serçesi’ndeki kalın böğür çizgileriyle birleşmez. Kestane enseyi görmek, bütün tepenin kestane olduğunu görmekle aynı şey değildir.
2. Ağaç Serçesi Passer montanus, kestane tepesiyle benzeyebilir. Asıl ayrım, beyaz yanağındaki belirgin siyah benek ve daha küçük siyah boğaz alanıdır. Eşeyler aynı temel görünüşü taşır; yalnız renk canlılığıyla güvenilir eşey seçilmez. Söğüt Serçesi erkeğinin beyaz yanağında böyle bir benek bulunmaz. Başın bir yanı saklıysa beneğin görünmemesi gerçek yokluk sayılmamalıdır.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Kalın böğür çizgileriyle birlikte görün.
Ağaç Serçesinin yanak beneği yoktur.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Dişiyi Ev Serçesinden zorlamayla ayırmayın
Şubat
Sürüyü sabit göç rotası saymayın
Mart
Erkekte tam kestane tepeyi kontrol edin
Nisan
Koloni ağacını sarsmayın
Mayıs
Besin taşıyan kuşu takip etmeyin
Haziran
Büyük kuş yuvasına tırmanmayın
Temmuz
Genci dişiyle karıştırmayın
Ağustos
Tüy aşınmasını melezlik sanmayın
Eylül
Yanak ve böğrü aynı kuşta görün
Ekim
Tek sesten kesin tanı yapmayın
Kasım
Hasat sürüsünü nüfus sayımı sanmayın
Aralık
Geceleme sazlığına girmeyin
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Tahıl tarlası ve otlak
Tohum ve üreme dönemi böcek kaynağı.
Akarsu ve sazlık kenarı
Yoğun yuva desteği ile açık beslenme alanı.
Çalı ve ağaç kolonisi
Küresel yuvalar aynı destek üzerinde kümelenir.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Ev Serçesi
Passer domesticus- Erkek tepe
- Gri tepe, kestane ense.
- Göğüs
- Siyah alan daha sınırlı.
- Dişi
- Bazen sahada ayrılamaz.
Ağaç Serçesi
Passer montanus- Yanak
- Beyaz alanda siyah benek.
- Boğaz
- Siyah alan küçük.
- Eşey
- Erkek ve dişi benzerdir.
Kaya Serçesi
Petronia petronia- Baş
- Güçlü açık kaş.
- Boğaz
- Sarı leke görülebilir.
- Göğüs
- Geniş siyah önlük yok.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriAğaç, sık çalı, sazlık, palmiye veya leylek/yırtıcı yuvasının dış örgüsü.
- 2Yuva yapısıKuru ot, sap, ince dal ve tüylerden yan girişli gevşek küre; iki eşey yapar.
- 3YumurtaÇoğunlukla 4–6; derlemelerde ortalama 4,6–5,5 ve yaklaşık 6.
- 4Kuluçkaİki eşey; yaklaşık 11–14 gün, Portekiz çalışmasında 10–14 gün.
- 5YavruYardıma muhtaç çıkar; yaklaşık 11–14 gün iki ebeveynce beslenir.
- 6EtikKoloni ağacını budamayın, büyük kuş yuvasına tırmanmayın, erişkinin hattını kapatmayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Söğüt Serçesi ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Serçegiller (Passeridae) — 8 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Söğüt Serçesi
Erkekte gri tepe yoktur.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
