kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek15,5 cm
dişi15,5 cm
Kanat Açıklığı
erkek22–23 cm
dişi22–23 cm
Ağırlığı
erkek22,5 g
dişi22,5 g

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Sürmeli Dağbülbülü
İngilizce İsim Radde's Accentor
Bilimsel İsim Prunella ocularis
Takım Passeriformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Sürmeli Dağbülbülü, geniş beyazımsı kaşı ve başının koyu yanlarıyla dikkat çeken bir dağ kuşudur. Çalılıklar arasında saklanabildiğinden onu fark etmek kolay değildir. Ermenistan’ın uzman tür hesabı, belirgin baş desenini Dağbülbülü ve Büyük Dağbülbülüyle ayrımda özellikle vurgular.

Genel Görünüm ve Duruş

Ermenistan uzman hesabında erişkinin tepesi ve kulak çevresi kahverengi-siyah olarak anlatılır. Göğüs ve yanlar hafif çizgili, soluk turuncudur. Bu sıcak alt gövde rengi, kuşun tamamını soğuk gri diye tanımlamanın neden eksik kalacağını gösterir.

Sırttaki koyu çizgilerin belirginliği bireyler arasında değişir. 2021 karşılaştırma çalışması, sırt ve alt gövde çizgilenmesindeki farkların alt türleri ayıran değişmez işaretler olmadığını belirtir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Türkiye’de Demirkazık’ta 16 Mayıs 2006’da fotoğraflanan bir kuşun tepe ortası gri ve hafif çizgili, 23 Haziran 2013’tekinin tepesi daha koyudur. 2021 çalışmasındaki bu iki görüntü, tek renkten kesin erkek-dişi ayrımı yaptırmaz; iki ayrı tarihin farkı da yalnız mevsimle açıklanamaz.

Ermenistan hesabına göre genç kuş daha donuktur; soluk kahverengi alt gövdesinde çok sayıda çizgi vardır. Bu nedenle erişkinin az çizgili, daha sıcak renkli göğsünü her yaştaki kuşta beklememek gerekir.

Uçuşta Görünüm

Uçuşa özgü ayırıcı kanat deseni veya hareket ayrıntısı bu incelemede doğrulanamadı. Tanı, konan kuşun açık kaşı ve koyu baş yanlarıyla desteklenir.

Ses ve Davranış

Türkiye’de Demirkazık çevresindeki 1966 gözlemlerinde şarkı, çalı tepesinden verilen ve üç-dört saniye süren ince bir ötüş olarak anlatıldı. Araştırmacı bunu Dağbülbülünün sesine benzetmişti; bu, iki türün şarkılarının aynı olduğu anlamına gelmez.

Ermenistan uzman hesabında, büyük bir kayanın üstünden şarkı söylemesi de anlatılır. Normalde örtüde saklanan kuşun kendiliğinden açık bir şarkı yerine çıkması, baş desenini görmeyi kolaylaştırabilir.

Ermenistan uzman hesabı çalı içinde, bitkiler ve tüylerden yapılmış çanak biçimli yuvada 3–5 mavi yumurta bildirir. Güvenilir kuluçka süresi bu incelemede doğrulanamadı.

Karıştırılabilecek Türler

1. Dağbülbülü (Prunella modularis), çizgili kahverengi sırtıyla benzetilebilir. Erişkinde baş ve göğüs belirgin biçimde kül grisidir; Sürmeli Dağbülbülündeki geniş açık kaş ile koyu baş yanları aynı güçte değildir. Genç Dağbülbülünün başında daha az gri ve göğsünde daha fazla kahverengi çizgi bulunur. Bu yüzden erişkinin düzgün gri görünümünü her yaştaki Dağbülbülünde beklemek doğru olmaz. İnce gaga ve kahverengi sırt iki türde de tek başına ayırıcı değildir.

2. Kara Boğazlı Dağbülbülü (Prunella atrogularis), açık kaş ile koyu baş deseni yüzünden yakından karşılaştırılır. Erişkinin çenesi ve boğazı siyahtır; bu siyahlık yalnız erkeğe özgü değildir, erişkin dişide de bulunur. Boğaz bu yüzden ilk incelenecek yerlerden biridir. Genç Kara Boğazlı Dağbülbülünde boğaz kahverengi-gri ve açık lekeli, baş deseni daha zayıftır. Gençte erişkinin tam siyah boğazını aramamak gerekir.

3. Sibirya Dağbülbülü (Prunella montanella), koyu baş yanları ile geniş açık kaşı olan başka bir benzer türdür. Kaşı, boğazı ve göğsü daha sarı-krem bir bütün oluşturur; ense yanında gri alan, sırtta kahverengi ton ve koyu çizgiler bulunur. Gençte baş işaretleri daha az belirgindir; göğüs ile boğazda iri koyu lekeler görülür. Yalnız açık bir kaş görmek, bu tür ile Sürmeli Dağbülbülünü ayırmaz.

4. Büyük Dağbülbülü (Prunella collaris), erişkinde gri baş, gaga dibindeki sarı, beyaz boğazdaki siyah benekler ve yanlardaki kestane çizgilerle ayrılır. Genç kuşta erişkinin boğaz benekleri yoktur; bunun yerine başın bütünü ve gövde deseni incelenir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Sürmeli Dağbülbülü saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Açık kaş ve koyu maske

İki işareti aynı anda görün.

02
Açık gerdan

Siyah gerdan bloğu beklemeyin.

03
Çizgili dağ çalısı kuşu

Sırt-böğür ve kaya-çalı habitatını doğrulayın.

Gözlem Noktaları

Nüfus ve yükselti hareketine göre değişir; tek kilometre yok

Kayıt noktaları bireysel izlenmiş rota değildir.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 13 Yaz yüksek dağ, kış bölgesel aşağı kot hareketi

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Sürmeli Dağbülbülü

Radde's Accentor
Prunella ocularis

İki işareti aynı anda görün.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...