İki işareti aynı anda görün.
Sürmeli Dağbülbülü
Prunella ocularis • Radde's Accentor
Sürmeli Dağbülbülü
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Sürmeli Dağbülbülü, geniş beyazımsı kaşı ve başının koyu yanlarıyla dikkat çeken bir dağ kuşudur. Çalılıklar arasında saklanabildiğinden onu fark etmek kolay değildir. Ermenistan’ın uzman tür hesabı, belirgin baş desenini Dağbülbülü ve Büyük Dağbülbülüyle ayrımda özellikle vurgular.
Genel Görünüm ve Duruş
Ermenistan uzman hesabında erişkinin tepesi ve kulak çevresi kahverengi-siyah olarak anlatılır. Göğüs ve yanlar hafif çizgili, soluk turuncudur. Bu sıcak alt gövde rengi, kuşun tamamını soğuk gri diye tanımlamanın neden eksik kalacağını gösterir.
Sırttaki koyu çizgilerin belirginliği bireyler arasında değişir. 2021 karşılaştırma çalışması, sırt ve alt gövde çizgilenmesindeki farkların alt türleri ayıran değişmez işaretler olmadığını belirtir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Türkiye’de Demirkazık’ta 16 Mayıs 2006’da fotoğraflanan bir kuşun tepe ortası gri ve hafif çizgili, 23 Haziran 2013’tekinin tepesi daha koyudur. 2021 çalışmasındaki bu iki görüntü, tek renkten kesin erkek-dişi ayrımı yaptırmaz; iki ayrı tarihin farkı da yalnız mevsimle açıklanamaz.
Ermenistan hesabına göre genç kuş daha donuktur; soluk kahverengi alt gövdesinde çok sayıda çizgi vardır. Bu nedenle erişkinin az çizgili, daha sıcak renkli göğsünü her yaştaki kuşta beklememek gerekir.
Uçuşta Görünüm
Uçuşa özgü ayırıcı kanat deseni veya hareket ayrıntısı bu incelemede doğrulanamadı. Tanı, konan kuşun açık kaşı ve koyu baş yanlarıyla desteklenir.
Ses ve Davranış
Türkiye’de Demirkazık çevresindeki 1966 gözlemlerinde şarkı, çalı tepesinden verilen ve üç-dört saniye süren ince bir ötüş olarak anlatıldı. Araştırmacı bunu Dağbülbülünün sesine benzetmişti; bu, iki türün şarkılarının aynı olduğu anlamına gelmez.
Ermenistan uzman hesabında, büyük bir kayanın üstünden şarkı söylemesi de anlatılır. Normalde örtüde saklanan kuşun kendiliğinden açık bir şarkı yerine çıkması, baş desenini görmeyi kolaylaştırabilir.
Ermenistan uzman hesabı çalı içinde, bitkiler ve tüylerden yapılmış çanak biçimli yuvada 3–5 mavi yumurta bildirir. Güvenilir kuluçka süresi bu incelemede doğrulanamadı.
Karıştırılabilecek Türler
1. Dağbülbülü (Prunella modularis), çizgili kahverengi sırtıyla benzetilebilir. Erişkinde baş ve göğüs belirgin biçimde kül grisidir; Sürmeli Dağbülbülündeki geniş açık kaş ile koyu baş yanları aynı güçte değildir. Genç Dağbülbülünün başında daha az gri ve göğsünde daha fazla kahverengi çizgi bulunur. Bu yüzden erişkinin düzgün gri görünümünü her yaştaki Dağbülbülünde beklemek doğru olmaz. İnce gaga ve kahverengi sırt iki türde de tek başına ayırıcı değildir.
2. Kara Boğazlı Dağbülbülü (Prunella atrogularis), açık kaş ile koyu baş deseni yüzünden yakından karşılaştırılır. Erişkinin çenesi ve boğazı siyahtır; bu siyahlık yalnız erkeğe özgü değildir, erişkin dişide de bulunur. Boğaz bu yüzden ilk incelenecek yerlerden biridir. Genç Kara Boğazlı Dağbülbülünde boğaz kahverengi-gri ve açık lekeli, baş deseni daha zayıftır. Gençte erişkinin tam siyah boğazını aramamak gerekir.
3. Sibirya Dağbülbülü (Prunella montanella), koyu baş yanları ile geniş açık kaşı olan başka bir benzer türdür. Kaşı, boğazı ve göğsü daha sarı-krem bir bütün oluşturur; ense yanında gri alan, sırtta kahverengi ton ve koyu çizgiler bulunur. Gençte baş işaretleri daha az belirgindir; göğüs ile boğazda iri koyu lekeler görülür. Yalnız açık bir kaş görmek, bu tür ile Sürmeli Dağbülbülünü ayırmaz.
4. Büyük Dağbülbülü (Prunella collaris), erişkinde gri baş, gaga dibindeki sarı, beyaz boğazdaki siyah benekler ve yanlardaki kestane çizgilerle ayrılır. Genç kuşta erişkinin boğaz benekleri yoktur; bunun yerine başın bütünü ve gövde deseni incelenir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Siyah gerdan bloğu beklemeyin.
Sırt-böğür ve kaya-çalı habitatını doğrulayın.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Alçak kaydı uzun göç kanıtı saymayın
Şubat
Tohum ve omurgasız arayan küçük grupları izleyin
Mart
Kayıt noktalarından rota çizmeyin
Nisan
Doğal şarkıyı uzaktan dinleyin
Mayıs
Çalı ve taşları oynatmayın
Haziran
Yem taşıyan kuştan geri çekilin
Temmuz
Gençte soluk yüz ve çizgili alt tarafı görün
Ağustos
Tüy aşınmasını farklı tür sanmayın
Eylül
Yükselti hareketini sabit göçle karıştırmayın
Ekim
Gerdanı Karaboğazlıyla karşılaştırın
Kasım
Beyaz kaşı tek başına kullanmayın
Aralık
Alt kanadı tanısal panel sanmayın
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Kayalık dağ çalılığı
Taş, kısa ot ve bodur ardıcın yan yana olduğu yamaç.
Ağaç sınırı mozaiği
Açık beslenme zemini ve sık kaçış çalısı birlikte.
Kışın korunaklı alt yamaç
Kar dışında kalan taşlık, çalı ve kaynak çevresi.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Dağbülbülü
Prunella modularis- Yüz
- Daha sade, güçlü koyu maske-açık kaş paketi yok.
- Göğüs
- Daha düzgün gri.
- Bağlam
- Çok daha geniş, sıkça daha alçak habitat.
Karaboğazlı Dağbülbülü
Prunella atrogularis- Gerdan
- Erişkin erkekte belirgin siyah bib.
- Kaş
- Daha sıcak buff olabilir.
- Durum
- Türkiye'de olağandışı; ayrıntılı belge gerekir.
Büyük Dağbülbülü
Prunella collaris- Boy
- Belirgin daha iri ve güçlü gagalı.
- Gerdan
- Beyaz-koyu benekli.
- Yan
- Kestane çizgili, daha çıplak yüksek kaya kuşağı.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriAlçak dağ çalısı içinde iyi gizlenmiş konum.
- 2Yuva yapısıAcopian Center: bitki ve tüylerden fincan yuva.
- 3YumurtaAcopian Center: 3–5 mavi yumurta, yaklaşık 20 mm.
- 4KuluçkaTür özelinde güvenilir açık yabancı kaynakta gün sayısı doğrulanmadı; uydurulmadı.
- 5YavruTür özelinde güvenilir açık kaynakta süre doğrulanmadı; yakın akrabadan kopyalanmadı.
- 6EtikÇalı ve taşları oynatmayın, ses çalmayın, yem taşıyan kuştan geri çekilin.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Sürmeli Dağbülbülü ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Dağbülbülügiller (Prunellidae) — 4 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Sürmeli Dağbülbülü
İki işareti aynı anda görün.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
