kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek39 cm
dişi39 cm
Kanat Açıklığı
erkek58–66 cm
dişi58–66 cm
Ağırlığı
erkek152,5 g
dişi152,5 g

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Tepeli Guguk
İngilizce İsim Great Spotted Cuckoo
Bilimsel İsim Clamator glandarius
Takım Cuculiformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Tepeli Guguk, tepesindeki tüyler ve koyu kanatları üzerindeki belirgin beyaz beneklerle dikkat çeker. Erişkinde tepe gri, sırt griye çalan kahverengidir. Genç kuşun siyah başı ve pas kızılı kanat alanı ise erişkinden oldukça farklı görünür.

Genel Görünüm ve Duruş

Erişkinin tepesi, yüzü ve gözle gaga arasındaki bölge mavimsi gridir; ense daha koyudur. Sırtla kanatların koyu zeminindeki beyazlıklar, tüylerin açık renkli uçlarından oluşur. Alt taraf krem rengindedir; boğaz daha sarımsı görünebilir. Uzun koyu kuyruğun ucunda geniş bir beyazlık bulunur. Gaga küçük ve hafif kıvrıktır. Gözün renkli bölümü kahverengidir; kırmızı olan, çevresindeki ince halkadır.

Sık sık kısa uçuşlarla yer değiştirir; yerde kuyruğunu kaldırarak sıçrayabilir. Buna karşılık, çevredeki Saksağanların hareketlerini izlerken tüneğinde uzun süre hareketsiz de durabilir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişinin temel renkleri benzerdir. CSIC derlemesinde erkekler ölçümlerde biraz daha iridir. Bu fark, tek kuşun eşeyini tüy renginden veya benek sayısından kesinleştirmeyi sağlamaz.

Genç kuşun tepesi siyahtır; alt tarafı erişkinin krem beyazından daha sıcak, sarımsı-kızıl tondadır. Uçuş tüylerinin önemli bölümü kestane kızılı, uçları beyazdır. Bu nedenle kızıl kanatlı bir gencin, erişkinin gri başlı ve koyu kanatlı görünümünü henüz taşımaması doğaldır.

CSIC’nin tür anlatımı, bir yaşındaki kuşlarda da koyu baş ve kızılımsı dış uçuş tüylerinin görülebileceğini belirtir. Kızıl kanat rengi bu yüzden yalnız o yıl yumurtadan çıkmış bir yavruya özgü kesin bir takvim işareti olarak kullanılamaz.

Uçuşta Görünüm

Kanatlar sivrilen uçlara sahiptir, fakat Guguk’unkinden daha küt görünür. Uzun kuyruğun ucundaki beyazlık uçuşta da seçilir. Üstten bakıldığında koyu sırt ve kanattaki açık benekler, tek bir kesintisiz beyaz kanat şeridi oluşturmaz.

Uçuşu doğrudan ve güçlüdür. Erişkinin altından bakıldığında açık gövde, koyu kanatlarla karşıtlık oluşturur.

Ses ve Davranış

Gürültülü, sert ve hızla yinelenen “kri-kri-kri” benzeri çağrıları vardır. Bu seri gevezelenme, Guguk’un tanıdık iki heceli ötüşünden farklıdır. Ses betimi bir rehberdir; kaynağın gerçekten bu kuş olduğunu anlamak için görülen bireyle bağlantısı da önemlidir.

Kur sırasında erkek iri bir böceği dişiye sunabilir. Michigan Üniversitesi’nin uzman tür hesabına göre, çiftleşme sırasında iki kuş da avı gagasıyla tutabilir; sonunda besin dişiye bırakılır.

Karıştırılabilecek Türler

Guguk (Cuculus canorus), uzun kanatlı ve uzun kuyrukludur; erişkinin karnındaki enine çizgiler ve sarı gözü yararlı ipuçlarıdır. Tepeli Guguğun beyaz benekli üst tarafıyla karşılaştırmada bu çizgili karın deseni önemlidir. Her uzun kuyruklu kuşu aynı guguk türü saymak yerine baş, kanat ve karın birlikte değerlendirilir.

Alakarga (Garrulus glandarius), kalın siyah gagası, belirgin koyu bıyık çizgisi ve kanattaki mavi alanıyla ayrılır. Uçarken beyaz kuyruk sokumu da görünür. Genç Tepeli Guguğun kızıl kanadını mavi bir kanat paneliyle karıştırmamak gerekir; iki türün baş ve gaga biçimi de farklıdır.

Saksağan (Pica pica), siyah-beyaz geniş renk alanları ve uzun kuyruğuyla tanınır. Güçlü gagası da gugukların daha küçük gagasından farklıdır. Saksağanın beyazlığı, koyu sırt üzerine dağılmış küçük benekler şeklinde değildir. Aynı yerde görünmeleri özellikle üreme alanlarında mümkündür; yan yana bulunmaları aynı tür olduklarını göstermez.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Tepeli Guguk saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Koyu üstte beyaz benekler

Sırt ve kanat birlikte yoğun beneklidir.

02
Uzun beyaz uçlu kuyruk

Basamaklı kuyruk geniş açık uç taşır.

03
Gençte kızıl kanat

Siyah tepeyle yaş giysisini tanı.

Benzeyen ve karıştırılan türler

Tanımlarken Tepeli Guguk ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.

Gugukgiller (Cuculidae) — 3 tür

Bu familyadaki tüm atlas türleri.

Gözlem Noktaları

Göçmen Akdeniz nüfusları; Türkiye için doğrulanmış tek rota yok

İspanyol kuşların Doğu Atlantik-Sahel rotası Anadolu kuşlarına kopyalanmaz.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 34 İlkbaharda geliş, üreme sonrası Afrika yönünde ayrılış

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Tepeli Guguk

Great Spotted Cuckoo
Clamator glandarius

Sırt ve kanat birlikte yoğun beneklidir.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...