Uçuşta ayak parmakları kısa kuyruğun arkasına taşabilir.
Sibirya Suçulluğu
Gallinago stenura • Pin-tailed Snipe
Sibirya Suçulluğu
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Sibirya Suçulluğu, Gallinago stenura, uzun gagalı, kahverengi desenli ve çevresine kolayca karışan bir kıyı kuşudur. Cornell hesabı, türü hem sulak alanlarda hem de tarım alanlarında saklanarak yaşayan bir kuş olarak anlatır. İngilizce Pin-tailed Snipe adını veren gri, iğne inceliğindeki dış kuyruk tüyleri ancak kuyruk açıldığında seçilir. Kapalı kuyrukta görünmezler. Bu nedenle türün en dikkat çekici anatomik özelliği, normal bir dinlenme görüntüsünde saklı kalabilir.
Genel Görünüm ve Duruş
Başın tepesi koyudur; ortasından açık kum rengi bir çizgi geçer. Gözün üzerinde açık kaş, önünde koyu çizgi bulunur. Üst taraf siyahımsı, kahverengi ve kızıl tonların açık tüy kenarlarıyla karışımından oluşur. Göğüs açık zemin üzerine koyu çizgili, böğürler enine çizgilidir; karın ortası beyazdır. Gaga tabanı gri-yeşilimsi, ucu koyudur. Bacaklar yeşilimsi görünür.
Hong Kong rehberi, Suçulluğuyla karşılaştırıldığında daha kum renkli bir genel görünüm ve yüzde daha az belirgin açık-koyu karşıtlığı tarif eder. Özellikle açık yanak çizgisiyle kaş arasındaki fark daha siliktir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişi benzer tüy görünümü taşır. Australian Bird Study Association’ın derlemesinde iki eşey için verilen kanat, kuyruk ve gaga ölçü aralıkları da geniş ölçüde örtüşür. Fotoğrafta daha iri görünen kuşu kesin erkek veya daha uzun gagalı kuşu kesin dişi saymak bu yüzden güvenilir değildir.
Genç kuş erişkine çok benzer. Avustralya halkalama derlemesi, yaşın belirlenmesinde hâlâ taşınan gençlik tüylerinin incelenmesini gerekli görür. Başka bir deyişle yaş ayrımı, yalnız kuşun bütününün açık ya da koyu görünmesine dayanmaz; tek tek tüylerin hangi döneme ait olduğu önem taşır.
Uçuşta Görünüm
Uçuşta ayak parmakları kısa kuyruğun arkasına taşabilir. Cornell hesabı, Suçulluğuna göre kalkış uçuşunun daha az düzensiz, çağrının da daha az güçlü ve törpülü olabildiğini belirtir. Bu anlatım her kuşun baştan sona dümdüz uçacağı anlamına gelmez. Kuyruk ile ayakların aynı anda seçilebildiği kısa uçuş görüntüsü, yerdeki kuşta saklı kalan gövde oranlarını görmeye yardım eder.
Kanat altındaki koyu çizgiler bütün yüzeye yayılır. Hong Kong rehberinde bu özellik, Suçulluğunun kanat altına göre daha eşit çizgili bir görünüm olarak anlatılır. Ayrıca Suçulluğundaki belirgin beyaz kanat arka kenarı burada aynı biçimde bulunmaz. Bu kanat görüntüsü, aşağıdaki çok yakın benzer olan Gallinago megala ile ayrımı tek başına çözmez.
Ses ve Davranış
Üreme gösterisinde erkekler havada yükselip dalışlar ve dönüşler yapabilir. Sert dış kuyruk tüyleri bu sırada vızıltılı ve ıslıksı mekanik sesler oluşmasına katılır; bu ses, ağızdan verilen çağrıdan farklı yolla üretilir. Nicole Bouglouan’ın hesabı, havadaki bu gösteri sırasında burundan gelir gibi duyulan ince seslenmeleri de anlatır. Böylece kuşun sesli davranışı yalnız yerdeki kalkış çağrısından oluşmaz.
Yuva yerde, bitki örtüsünün sakladığı sığ bir çukurdur; otlarla döşenir. Harrison ve Castell’in uzman el kitabı genellikle dört yumurta ve yaklaşık 20 günlük kuluçka bildirir. Bu süre yaklaşık bir tür bilgisi olarak verilmiştir; bütün yuvalarda ölçülmüş değişmez bir gün sayısı değildir. Yumurtaların açılması aynı kısa dönemde gerçekleşir. Yavrular hav tüyleriyle kaplı ve hareket edebilir durumda çıkar. Yuvadan ayrıldıktan sonra su yakınındaki nemli sık bitkiler içinde saklanırlar; bu hareketlilik, henüz erişkin gibi uçabildikleri anlamına gelmez.
Karıştırılabilecek Türler
1. Suçulluğu, Gallinago gallinago: Çok uzun gagası ve kuru otları andıran boyuna çizgili üst tarafıyla benzer bir görünüm taşır. Uçuşta kanadının arka bölümünde belirgin bir beyaz kenar vardır. Sibirya Suçulluğunda aynı parlak kenar görülmez. Suçulluğunun açık sırt şeritleri, koyu ve kahverengi tüylerle birlikte belirginleşir; göğsündeki çizgilerden sonra karnı daha açık görünür. Yerdeki kahverengi desenin benzerliği, kanat kenarının görülebildiği bir uçuşu özellikle değerli kılar.
2. Büyük Suçulluğu, Gallinago media: Daha tıknaz yapılıdır; göğüsle birlikte karın üzerindeki yoğun koyu çizgiler de dikkat çeker. Kanat örtü tüylerinin beyaz uçları açık sıralar oluşturur. Erişkinin dış kuyruk tüylerinde belirgin beyaz alanlar bulunur. Bu beyazlık, Sibirya Suçulluğunun iğne gibi ince dış kuyruk tüylerinden farklıdır. Karın deseni, kanattaki açık sıralar ve erişkin kuyruğu karşılaştırılırken birlikte değerlendirilir. Erişkin için verilen kuyruk görünümü bütün genç kuşlara aynı açıklıkta uygulanmamalıdır.
3. Küçük Suçulluğu, Lymnocryptes minimus: Çok daha kısa gagalıdır; gagası başından yalnız biraz uzundur. Başının ortasında açık tepe çizgisi bulunmaz. Koyu üst tarafta dört açık saman rengi çizgi görülür. Başın yanlarındaki açık çizgilerle koyu tepe ortası, Sibirya Suçulluğunun açık orta tepe çizgisinden farklı bir düzen oluşturur. Küçük Suçulluğunun kısa gagası ve kuyruktaki beyazlığın yokluğu da uçuşta seçilebilen özellikler arasındadır.
4. Gallinago megala, İngilizce adı Swinhoe’s Snipe: Sibirya Suçulluğunun çok güç ayrılan yakın benzeridir. Hong Kong araştırmasında ölçüler ve renk deseni geniş ölçüde örtüştü. En yararlı fark, dış kuyruk tüylerinin yapısıydı: Sibirya Suçulluğunda birçok dış tüy iğne inceliğindeyken, Gallinago megala’da dıştan içeri doğru giderek genişleyen tüyler bulunur. Bu farkı kullanmak için kuyruk yeterince açık görülmelidir. Yalnız kuşun iriliği veya yüzünün rengiyle karar vermek, araştırmanın bulgularıyla desteklenmez.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Suçulluğundan ortalama kısa ve tabanda daha kalın; ölçüler örtüşür.
Üstten uçuşta parlak beyaz ikincil telek arka kenarı beklenmez.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Kış iddiasını çok açılı belgeleyin.
Şubat
Suçulluğunun beyaz arka kenarını karşılaştırın.
Mart
Gaga oranını aynı karede ölçün.
Nisan
Seyrek kayıtları düzenli geçit saymayın.
Mayıs
Türkiye kaydını üreme kanıtı yapmayın.
Haziran
Yabancı üreme fenolojisini kopyalamayın.
Temmuz
Genç tüylerin bütününü okuyun.
Ağustos
İlk kalkışı etik biçimde belgeleyin.
Eylül
Üstten kanat arka kenarını çekin.
Ekim
Alttan kanat çizgilerini ayrı çekin.
Kasım
Swinhoe ayrımında temkinli olun.
Aralık
Kapalı kuyrukta iğne varsaymayın.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Açık tayga
Seyrek huş-söğüt ve nemli açıklık üreme alanı.
Çeltik ve taşkın çayırı
Üreme dışında yumuşak zeminli beslenme alanı.
Tatlı su kıyısı
Çamurlu göl ve bataklık kenarı.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Suçulluğu
Gallinago gallinago- Gaga
- Ortalama daha uzun.
- Kanat
- Beyaz arka kenarlı.
- Kuyruk
- Geniş telekli.
Swinhoe Suçulluğu
Gallinago megala- Boy
- Ortalama daha iri.
- Kuyruk
- Daha uzun; farklı telek kademesi.
- Saha ayrımı
- Çoğu görüntüde güvenilmez.
Büyük Suçulluğu
Gallinago media- Gövde
- Daha iri-ağır.
- Kanat
- Beyaz şeritli.
- Kuyruk
- Beyaz dış telekli.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Üreme alanıOrta-doğu Sibirya, kuzey Moğolistan ve komşu Asya açık tayga-tundrası; Türkiye’de üreme yok.
- 2Yuva yeriSeyrek ot veya bodur çalı altında sığ zemin çukuru.
- 3Yuva yapısıKuru yaprak ve otlarla döşenir.
- 4YumurtaTipik 4; seyrek 3.
- 5KuluçkaÇoğunlukla dişi; türe özgü kesin süre doğrulanmadığından yakın türden sayı kopyalanmaz.
- 6YavruErken hareketlenen kıyı kuşu yavruları; bakım görevleri tam çözülmemiştir.
- 7EtikYuva alarmında geri çekilin; kuşu kuyruk için kaldırmayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Sibirya Suçulluğu ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Çullukgiller (Scolopacidae) — 37 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Sibirya Suçulluğu
Uçuşta ayak parmakları kısa kuyruğun arkasına taşabilir.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
