kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek18 cm
dişi18 cm
Kanat Açıklığı
erkek—
dişi—
Ağırlığı
erkek35 g
dişi35 g

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Takkeli Cılıbıt
İngilizce İsim Three-banded Plover
Bilimsel İsim Thinornis tricollaris
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. Değerlendirilen ad: Charadrius tricollaris. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Takkeli Cılıbıt, su kenarlarında hareketli dolaşan küçük ve koyu renkli bir cılıbıttır. Geniş beyaz alın ile göğüsteki siyah–beyaz–siyah bant dizisi birlikte aranır. Ortadaki beyaz şerit de sayıldığı için İngilizce adında üç banttan söz edilir. Genç kuşta bantlar daha belirsiz olabilir.

İngilizce Three-banded Plover adı ile bilimsel Thinornis tricollaris adı aynı türü belirtir. AviList’in kabul ettiği güncel cins Thinornis’tir. Eski kaynaklardaki Charadrius tricollaris adı başka bir cılıbıt anlamına gelmez. Bu ad değişikliğini, Madagaskar’daki kuşların ayrı tür sayılıp sayılmaması tartışmasından ayırmak gerekir.

Genel Görünüm ve Duruş

Tepe ve üst taraf koyu gri-kahverengidir. Beyaz alın ve kaş çizgisi başın arkasına uzanır. Çene ile boğaz grimsi beyaz, yüzün ve boynun yanları daha gri-kahverengidir; karın beyaz kalır. Bu yüzden yüzün tamamını dümdüz beyaz olarak düşünmek doğru olmaz.

Gaga mercan kırmızısı, ucu siyahtır. Gözün renkli bölümü sarı-kahverengi, çevresindeki çıplak halka kırmızıdır; göz rengi ile göz halkası aynı yapı değildir. Bacak ve ayaklar kırmızımsı pembedir. Çamura bulanmış bacaklarda ya da gölgede renkler daha güç seçilebilir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ile dişi tüy görünüşü bakımından benzerdir. İki eşeyi yalnız birinin daha koyu veya daha canlı renkli görünmesine bakarak ayırmayın.

Gençte üst taraf tüylerinin ve göğüs bantlarının soluk kahverengi kenarları, hafif pullu bir görünüm oluşturur. Yüz işaretleri erişkindeki kadar belirgin değildir; göz halkası ve bacaklar daha donuk, turuncuya dönük görünebilir. Tek bir soluk renkten çok, bu özelliklerin birleşimi değerlendirilir.

Uçuşta Görünüm

Uçuşta kama biçimli kuyruk, koyu orta bölümünün iki yanındaki beyazlıkla dikkat çeker. Kanatta ince beyaz bir şerit vardır; içteki uzun uçuş tüylerinin beyaz arka kenarı ise her açıdan kolay görülmez. Üst tarafın koyuluğu bu dar açık işaretleri öne çıkarır.

Kanat altı ve kanadın gövdeye birleştiği bölüm çoğunlukla beyazdır. Dış örtü tüyleriyle dar ön kenarda kahverengimsi ton bulunabilir. Beyaz kanat altı, üstteki ince beyaz şeritten farklı bir yüzey özelliğidir; dönüş yapan kuşta ikisini birbirine karıştırmamak gerekir.

Ses ve Davranış

Kısa, tiz “viit-viit” ıslıkları ve daha sert, kesik bir “krit” sesi duyulabilir. Cornell’in uzman anlatımı bu sesleri özellikle alarm hâlinde havalanan kuş için verir.

Güney Afrika’ya ilişkin BDI tür hesabında, üreme öncesi erkeğin göğsünü zemine yaklaştırıp kuyruğunu kaldırdığı, bazen de açtığı gösteri anlatılır. Çiftler üreme sırasında bölge savunur.

Karıştırılabilecek Türler

Forbes Cılıbıtı (Thinornis forbesi; Forbes’s Plover), Afrika’daki benzer görünüşlü türlerden biridir. Alnı koyudur; Takkeli Cılıbıtın beyaz alnını taşımaz. Gaga çoğunlukla koyu, yalnız tabanı kırmızımsıdır; Takkeli Cılıbıtta kırmızı bölüm daha geniş, siyah bölüm uçtadır. Forbes Cılıbıtında beyaz kanat şeridi bulunmaz ve kuyruktaki beyazlık daha azdır.

Halkalı Cılıbıt (Charadrius hiaticula; Common Ringed Plover) tek göğüs bandı taşır. Takkeli Cılıbıttaki belirgin kırmızı göz halkası onda yoktur. Özellikle gaga tabanında sıcak renk görüldüğünde acele etmeyin: iki göğüs bandı ve göz çevresi birlikte değerlendirilmelidir.

Halkalı Küçük Cılıbıtın (Thinornis dubius; Little Ringed Plover) erişkininde göz halkası sarı, gaga çoğunlukla koyudur. Tek göğüs bandı bulunur; belirgin beyaz kanat şeridi göstermez. Gençte ya da dinlenme giysisinde işaretler zayıflayabildiğinden, yalnız halka rengini görememek Takkeli Cılıbıt tanısı sağlamaz.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Takkeli Cılıbıt saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Çift siyah bandı bul

Göğüste iki siyah bant, aralarında dar beyaz şerit.

02
Kırmızı göz halkasını gör

Sarı-kahverengi göz çevresinde parlak kırmızı-turuncu halka.

03
İki renkli gagayı doğrula

Mercan kırmızısı taban ve belirgin siyah uç.

Gözlem Noktaları

Türkiye için doğrulanmış sabit rota yok

Samsun 2018 noktası ülke dizisine veya yıllık rotaya çevrilmez.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 0 Afrika’da çoğunlukla yerleşik, yağışa bağlı yerel hareket

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Dünya dağılımı

Takkeli Cılıbıt

Küre yükleniyor…

BÖLGESEL KEŞİFGenel yayılış

Küreyi sürükleyin. Bölge turu göç rotası değildir.

Türkiye kuşları

Takkeli Cılıbıt

Three-banded Plover
Thinornis tricollaris

Göğüste iki siyah bant, aralarında dar beyaz şerit.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...