Göğüs ve sırtın sade görünümünü farklı ışıkta doğrula.
Boz Serçe
Carpospiza brachydactyla • Pale Rockfinch
Boz Serçe
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Boz Serçe, soluk gri-kahverengi, belirgin desen taşımayan ince yapılı bir serçedir. Gaga kısa ve kalındır; üreme döneminde koyu gri olabilir. Sade renk, uzun ve üçgensi kanatlarla birlikte değerlendirilmelidir.
Genel Görünüm ve Duruş
Baş ve sırt açık kum-grisidir. Kanat örtülerinin açık uçları iki kanat çizgisi oluşturur. Koyu kuyrukta, ortadaki çift dışında tüy uçları beyazdır. Alt taraf daha açık, boğaz beyazımsı veya soluk devetüyüdür. Yüzün yanındaki açık ve koyu ince çizgiler silik olabilir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ile dişi tüy görünümü bakımından benzerdir. Öten veya hareketli bir kuşun fotoğrafına dayanarak öteki bireyi kesin dişi saymak doğru olmaz. Bu incelemede güvenilir, uzaktan kullanılabilen ayrı bir eşey işareti doğrulanmadı.
Gençler de aynı sade görünüşü taşır; erişkinlerden daha soluk ve kum renginde olabilirler. Yalnız açık renge veya parlak ışıkta çekilmiş tek görüntüye bakarak kesin yaş verilmemelidir.
Uçuşta Görünüm
Uçuşta uzun, üçgensi kanatlarıyla küçük bir tarla kuşunu andırabilir. Bu biçim bir ipucudur; yalnız havalanan kuşun siluetinden kesin tür tanısı yapılmamalıdır.
Ses ve Davranış
Ötüş, böcek vızıltısını andıran, uzayan bir titreşimdir; genellikle kaya veya çalı üzerinden duyulur. Kısa çağrılar burundan çıkan bir “tvii” ya da “tvii-u” gibi betimlenir.
Karıştırılabilecek Türler
Kaya Serçesi Petronia petronia da beyaz uçlu kuyruk tüyleri taşır; bu yüzden beyaz kuyruk ucu tek başına Boz Serçeyi göstermez. Kaya Serçesinde belirgin açık kaşlar, koyu baş şeritleri ve çizgili sırt vardır. Erişkinin boğazındaki sarı leke her duruşta görünmeyebilir; gençlerde ise yoktur. Boz Serçenin daha sade baş ve gövdesi birlikte kontrol edilmelidir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Soluk göz çevresi ve kalın açık gagayı birlikte ara.
Doğal havalanmada üçgensi kanat ve dar açık kuyruk ucuna bak.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Türkiye yokluğunu küresel yokluk sayma.
Şubat
Kış alanı tarihini Türkiye’ye taşıma.
Mart
İlk kaydı sabit geliş tarihi yapma.
Nisan
Sürüyü su başında sıkıştırma.
Mayıs
Ötüşü tek başına yuva kanıtı sayma.
Haziran
Yuva çalısını açma.
Temmuz
Besin taşıyan erişkini takip etme.
Ağustos
Doğal havalanmayı bekle.
Eylül
Kayıt noktalarından rota çizme.
Ekim
Tarihle tek başına tanı koyma.
Kasım
Tek kaydı düzenli kışlama sayma.
Aralık
Gözlem çabasını yoklukla birlikte yaz.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Taşlı açık yamaç
Çakıllı zemin, kuru ot ve seyrek bodur çalıyı birlikte tara.
Bodur dikenli çalı
Yuva aramak için dalları ayırma; uzaktan davranışı izle.
Geçici su ve tarım mozaiği
Sürünün suya erişimini kapatmadan açık zemini gözle.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Ev Serçesi
Passer domesticus- Baş
- Dişide daha belirgin açık kaş.
- Sırt
- Daha güçlü çizgilenme.
- Yapı
- Daha kısa kanatlı serçe oranı.
Kaya Serçesi
Petronia petronia- Baş
- Daha belirgin baş ve tepe deseni.
- Boğaz
- Erişkinde sarı leke görülebilir.
- Sırt
- Daha çizgili ve karşıt.
Kızıl İspinoz
Carpodacus erythrinus- Dişi/genç
- Alt ve üst tarafta belirgin çizgiler.
- Erkek
- Kırmızı baş ve göğüs; Boz Serçede yok.
- Gaga
- Biçim benzerliği tek başına yetmez.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1YuvaBodur, çoğu kez dikenli çalıda yerden 2–40 cm; dal ve saplardan gevşek açık çanak, içi ince ot ve kılla döşeli.
- 2YumurtaGenel kaynaklarda 3–6; Ürdün çalışmasındaki tek tam yuvada 5.
- 3KuluçkaDişi kuluçkaya yatar; doğrulanmış süre 13–14 gün.
- 4Yavruİki ebeveyn besler; yavrular yaklaşık 11–16 günde yuvadan ayrılır.
- 5GözlemÇalıyı açma, yuvaya dokunma, konum paylaşma veya besin taşıyan erişkini takip etme.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Boz Serçe ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Serçegiller (Passeridae) — 8 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Boz Serçe
Göğüs ve sırtın sade görünümünü farklı ışıkta doğrula.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
