Abeille Kolibrisi

Hızlı Tanı

Abeille Kolibrisi, Meksika’nın güneydoğusundan Nikaragua’nın kuzeyine uzanan dağlık ormanlarda yaşayan, çok küçük bir kolibridir. Kısa ve düz gagası, göz arkasındaki belirgin beyaz leke ve yeşil tonlu üst tarafı ilk bakışta dikkat çeker. Erişkin erkeğin çene ve üst boğazındaki zümrüt yeşili alanın altında koyu bir boğaz bölgesi bulunur. Bu parlaklık ışığa bağlı olarak güçlenir veya kararır; gölgede yeşili görmemek kuşun başka bir tür olduğunu göstermez. Göz arkasındaki beyaz leke ise benzer kolibrilerde de bulunduğundan tek başına teşhis ettirmez.

Küçük boy, kısa gaga ve tüy örüntüsü birlikte değerlendirilir.

Genel Görünüm ve Duruş

Üst taraf metalik yeşil ile bronz yeşili arasında görünür. Başın yanı koyu, gözün hemen arkasındaki beyaz alan belirgindir. Gaga siyah, kısa ve fazla kıvrılmadan öne uzanır; uzun gagalı birçok kolibriye göre yüz daha kısa gagalı görünür. Kuyruk ortasındaki tüyler yeşil, yan tüyler daha koyudur; uçlarında daha açık tonlar seçilebilir. Baş, sırt, boğaz ve kuyruk farklı ışık açılarında aynı parlaklıkta görünmez. Teşhiste yalnız bir fotoğrafın renk doygunluğuna dayanmak yerine lekelerin yerini ve gagayla başın oranını incelemek yararlıdır.

Kuş orman altındaki çiçeklerde beslenirken kısa süreli olarak havada asılı kalır ve bir çiçekten diğerine hızla geçer. Böyle bir anda göz lekesi açık bir nokta, kanatlar ise bulanık bir alan gibi görünebilir. Tünediğinde baş ve boğaz sınırlarını incelemek kolaylaşır. Göz arkasındaki leke bir kaş çizgisi değildir; gözün üstünden baş boyunca devam eden uzun beyaz şerit gibi anlatılmaz. Boğazın parlak bölgesi de göğsün tamamını kaplayan kesintisiz yeşil bir önlükle karıştırılmamalıdır.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erişkin erkekte çene ile üst boğazın zümrüt yeşili parıltısı, hemen altındaki koyu bölgeyle karşıtlık oluşturur. Gövdenin alt tarafı gri tonludur; üst tarafın yeşili bütün karın üzerine yayılmaz. Dişide erkeğin belirgin zümrüt çene lekesi ve siyah boğaz bölgesi bulunmaz. Alt taraf daha sade gri görünür, göz arkasındaki beyaz leke ve kısa gaga korunur. Bu özellikler birlikte kullanıldığında dişi, yalnızca “erkeğin soluk hali” diye anlatılmamış olur.

Genç erkeklerde boğazda az sayıda parlak yeşil tüy bulunabilir; tam erişkin boğaz örüntüsü gelişmemiştir. Bu nedenle yeşil boğazı olmayan her birey kesin erişkin dişi sayılmaz. Tek bir açıdan çekilmiş, gölgeli görüntüde erkeğin parlak alanı da koyu kalabilir. Yaş ve eşey değerlendirmesinde boğaz örüntüsünü yeterli ışıkta görmek ve birden fazla görüntüyü karşılaştırmak gerekir. İncelenen kaynaklar tüm gençlik evrelerini kapsayan ayrıntılı bir yaş anahtarı sağlamadığından tüy uçlarından kesin yaş ataması yapılmaz.

Müze kanadı ortalaması iki eşeyi birlikte kapsar; ortak sayı erkek ve dişinin gerçek ölçülerinin mutlaka aynı olduğu anlamına gelmez. Boy aralığının alt ucunu dişiye, üst ucunu erkeğe yazmak da kaynaktaki eşey bilgisi değildir. Yayımlanmış verinin kapsamı kartların altındaki açıklamada korunur. Böylece görülen sayı hem işe yarar bir büyüklük bilgisi verir hem de elde olmayan eşey ayrımını varmış gibi göstermez.

Uçuşta Görünüm

Küçük gövde, kısa gaga ve hızlı çiçek geçişleri uçuş sırasında fark edilebilir. Cornell tür hesabı beslenme uçuşunun izlenmesinin zor olabileceğini belirtir. Bir anlık yeşil parıltı veya yalnız havada asılı kalma bu türü kesin ayırmaz; pek çok kolibri benzer hareketler yapar. Kuş yeniden tünerse göz arkasındaki beyaz leke, boğaz alanı ve kuyruk birlikte incelenir. Havada kanadı bir çizgi gibi görmek, kanadın üst ve alt yüzündeki bütün tüylerin aynı renk olduğu anlamına gelmez.

Kanat kartındaki ölçü, katlanmış kanadın uzunluğudur. Bu sayıdan kanatların açıkken uçtan uca genişliği çıkarılmaz ve bir fotoğraftaki bulanık kanat alanı ölçü yerine kullanılmaz. Başın küçük lekeleri uçuşta kaybolabileceğinden uzaktaki bir birey için kesin teşhis ertelenebilir. Benzer türlerin kanat ve kuyruk işaretleri, ancak yeterince net görüldüklerinde karşılaştırmaya katılır.

Ses ve Davranış

Doğal çağrı ince, akıcı cıvıltılar ve tiz ses dizileriyle tanımlanır. Cornell, çağrının Eupherusa eximia ile benzerliğine dikkat çeker. Bu yüzden duyulan ince bir kolibri sesi tür kimliğini tek başına belirlemez. Sesin geldiği kuş görülürse gaga, göz lekesi ve boğaz örüntüsü kontrol edilir. Ses bilgisini verirken gerçek bir kuş çağrısı ile kişinin duyduğu benzetme ayrı tutulur; yazıya aktarılmış heceler bütün bireylerin aynı uzunlukta öttüğünü göstermez.

Uzman tür hesabı bireyleri genellikle tek başına beslenen ve çiçek çevresini savunabilen kuşlar olarak anlatır. Çiçek yakınındaki kovalamaca her durumda kur davranışı sayılmaz; besin alanının savunulması da benzer hareketlere yol açabilir. Alçakta beslenmesi yalnız yerde yaşadığı anlamına gelmez. Çiçekler, örtü ve tünekler arasında yaptığı kısa hareketler günlük alan kullanımıdır; düzenli kıtalar arası göç rotası olarak sunulmaz.

Dünya Yayılışı

Doğal yayılış güneydoğu Meksika ile kuzey Orta Amerika’nın dağlık ormanlarını kapsar. Güvenilir taksonomi hesabı ana alt türü Meksika’nın güneydoğusundan Honduras’ın kuzeyine, aurea alt türünü Honduras’ın güneyi ile Nikaragua’nın kuzeyine yerleştirir. Guatemala ve El Salvador bu bölgesel dağılım içinde yer alır. Ülke adları o ülkelerdeki bütün düzlüklerin veya bütün kıyıların uygun habitat olduğu anlamına gelmez; ormanın varlığı ve yükselti türün nerede aranacağını belirler.

Doğal Yayılışındaki Durumu

Nemli dağ ormanlarında ve orman kenarlarında yerel olarak bulunan bir kuştur. Cornell hesabı onu seyrek karşılaşılan, orman çiçeklerinde fark edilmesi zor olabilen bir kolibri olarak anlatır. Dünya çapındaki LC, yani Düşük Risk, kategorisi her vadide aynı bollukta bulunduğunu göstermez. Tek bir beslenme noktasında düzenli görünmesi de bölgenin tamamındaki nüfus eğilimi yerine kullanılmaz. Türün adlandırılmasındaki tarihsel Jalapa kaydı Meksika’nın Veracruz eyaletindeki Xalapa’yı ifade eder; bugünkü yayılış yalnız bu kentle sınırlı değildir.

Göç Yolculuğu

Uzman hesap türü yerleşik olarak tanımlar. İncelenen kaynaklar düzenli bir uzun mesafe göç rotası, ülkeler arasında ortak bir yıllık yolculuk veya kesin göç mesafesi sağlamaz. Çiçekli alanlar arasında kısa hareketler yapılması bu tür bilgilerin yerine geçmez. Bir yerin farklı aylarda daha çok gözlem vermesi, gözlem çabası ve çiçeklenme gibi etkenlerden de etkilenebilir; yalnız kayıt sayılarıyla göç takvimi çizilmez.

Üreme Alanı

Nemli, yapraklarını koruyan dağ ormanları ve bunların kenarları önemli yaşam alanlarıdır. Üniversite ve uzman tür hesapları çoğunlukla 1.000–2.200 m yükseltileri bildirir; bu aralık bütün kayıtların zorunlu alt ve üst sınırı olarak sunulmaz. Orman içindeki alçak bitki katı, çiçekli açıklıklar ve yol kenarındaki uygun örtü birlikte değerlendirilir.

Yuva Yeri

Yuva derin bir çanak biçimindedir ve alçak bitki örtüsüne yerleştirilebilir. Eisermann ile Avendaño’nun birincil kaydında, Guatemala’da La Gloria yakınında 16 Nisan 2011 günü iki beyaz yumurta üzerinde yatan dişi görülmüştür. Yuva, ölü bir eğrelti yaprağında, yerden 1 m yüksekte ve 1.500 m rakımdadır. Bu doğrudan kayıt belirli bir yer ve tarihe aittir; tüm yuvaların aynı desteği kullandığı anlamına gelmez. Kuluçka ve yuvadan ayrılma süreleri bu gözlemde ölçülmemiştir.

Günlük Alan Kullanımı

Kuş orman altındaki çiçeklere ve orman kenarındaki çiçekli yamaçlara gelir. Beslenme alanındaki örtü ile dinlenme tünekleri arasındaki ilişki gözlenebilir. Yuvayı görmek için bitkileri kesmek, eğreltiyi oynatmak veya kuşu yuvadan kaldırmak uygun değildir; uzaktan izlemek doğal davranışın sürmesini sağlar.

Ne Yer?

Uzman tür hesabı çiçek özünü ve küçük böcekleri besin olarak verir. Çiçek özü, kuşun çiçek içinde bulunan sıvıyı almasıyla elde edilir; her ziyaret polenin yendiği anlamına gelmez. Türün yıl boyunca tükettiği böcek yüzdesi, kesin günlük enerji bütçesi veya her bölgede aynı olan bir bitki tercih listesi incelenen kaynaklarda doğrulanmamıştır. Başka bir kolibrinin besin oranlarını bu küçük türe aktarmak yerine gerçek gözlemde kullanılan çiçek ve alınan besin kaydedilir.

Nasıl Avlanır?

Kısa ve düz gagalı kuş, alçaktaki çiçeklerde kısa süre havada durarak beslenir ve hızla başka bir çiçeğe geçebilir. Cornell özellikle orman kenarındaki ve yol kıyısındaki çiçekli yamaçları belirtir. Gaganın kısalığı tek başına hangi bitkiye mutlaka bağımlı olduğunu veya her uzun çiçeği deldiğini kanıtlamaz. Böcek alma ile çiçek özü alma farklı beslenme olaylarıdır; net görülmeyen bir ziyaret ikisinden biri diye kesinleştirilmez. Çiçek çevresini savunma davranışı, aynı kaynağın başka kuşlar tarafından kullanılmasını etkileyebilir.

Nisan Yuvası Takvimi Nasıl Değiştirir?

Bazı uzman hesapları Meksika için şubat–mart üremesini olası dönem olarak anlatır. Buna karşılık Guatemala’da 16 Nisan 2011’de iki yumurtalı aktif yuva doğrudan kaydedilmiştir. Bu iki bilgi farklı yerleri ve farklı kanıt düzeylerini temsil eder. Nisan kaydı, şubat–martın her ülkede geçerli ve tek üreme dönemi olarak yazılmaması gerektiğini gösterir; tek başına bütün Guatemala nüfusunun aynı günlerde ürediğini de kanıtlamaz. Bu gözlem 2018’de yayımlanmıştır; yayın tarihi ile 2011’deki saha tarihi ayrı tutulur. Kuluçka süresi bu tek gözlemde ölçülmemiştir.

Beyaz Göz Lekesi Paylaşılan Bir İşarettir

Klais guimeti de göz arkasında beyaz bir leke taşır. Kolibriyi bu tek işaretle adlandırmak yerine gaga uzunluğunu, erkeğin boğaz rengini ve dişinin baş görünümünü birlikte incelemek daha yararlıdır. Işık açısı metalik renkleri değiştirebilir; lekelerin konumu bu yüzden renk parlaklığının yanında önemli bir karşılaştırma sağlar.

Bilimsel Adın Aynı Sonu Aynı Kuş Değildir

Abeillia abeillei adının ikinci sözcüğü başka kuşların adlarında da geçebilir. Bir kaynaktaki yalnız abeillei sözcüğüne bakarak ölçü veya yuva bilgisini almak yanlış taksonu sayfaya taşıyabilir. Cins adı ve familyanın birlikte kontrol edilmesi, kolibriyi aynı sözcüğü taşıyan sarıasma veya başka kuşlarla karıştırmayı önler.