Gri-beyaz kuş üzerindeki koyu omuz alanlarını birlikte gör.
Ak Çaylak
Elanus caeruleus • Black-winged Kite
Ak Çaylak
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Ak Çaylak, açık gri sırtı, beyaz alt tarafı ve siyah omuzlarıyla küçük bir yırtıcıdır. İri başı ve kısa kuyruğu yardımcıdır. Havada asılı avlanması tek başına ayırmaz; Kerkenez de bunu yapar.
Genel Görünüm ve Duruş
Gaga siyah, dibindeki çıplak alan ve bacaklar sarıdır. Gözler kırmızı-turuncudur. Açık gri üst tarafta siyah omuz alanı, beyaz baş ve alt tarafla karşıtlık oluşturur.
Kanatlar tabanda geniş, uçta sivridir. Kuyruk kısa ve kare uçludur.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Eşeylerin tüy görünümü benzerdir. İspanya’nın Badajoz bölgesindeki 31 erkek ve 17 dişinin ağırlığını veren uzman hesapta dişiler daha ağırdı, değerler örtüşüyordu. Yazarların yayımlanmamış verileri olan bu yerel örnek, Türkiye’de fotoğraftan eşey belirleme yöntemi değildir.
Gençte baş ve göğüs daha sarımsı veya pas tonludur; üst tüylerin açık kenarları pullu görünüm oluşturabilir. Göz erişkinin kırmızısından daha soluktur. Genç giysisi ayrı bir dişi giysisi değildir.
Uçuşta Görünüm
Üstten açık gri sırtla siyah omuz alanları seçilir. Süzülürken kanatlarını yukarı açılı tutabilir; av ararken aynı noktada kanat çırparak asılı kalır.
İber uzman hesabında kanat altının iç uçuş tüyleri caeruleus alt türünde açık, vociferus alt türünde daha koyu tanımlanır. Bu farktan Türkiye’deki her kuşun alt türü çıkarılamaz. Kuyruğun ortadaki iki tüyü gri, diğerleri beyazdır.
Ses ve Davranış
Çoğunlukla sessizdir; eşeyler ince, delici bir çağrı verebilir. Alarm sesi tiz ıslığı andırır. Sessiz bir kuş bu nedenle elenmemeli, sesin geldiği birey görülmelidir.
Karıştırılabilecek Türler
Kerkenez (Falco tinnunculus) de havada asılı kalır; fakat kuyruğu daha uzundur. Üstü sıcak kahverengi ve koyu benekli, altı koyu işaretlidir; yüzünde göz altına inen koyu çizgi bulunur. Erişkin erkeğin gri kuyruğunda siyah uç bandı, dişinin kahverengi kuyruğunda enine koyu çizgiler görülür. Gençlerin görünümü ayrıca değerlendirilmelidir.
Gökçe Delicenin (Circus cyaneus) erişkin erkeği gri-beyazdır; kanatları ve kuyruğu uzundur, beyaz sağrısı uçuşta belirgindir. Zemine yakın ilerleyerek araziyi tarar. Dişi ve genç kahverengidir; erkeğin açık giysisi bütün bireylere uygulanmaz.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Belirgin çatal kuyruk bekleme; silüeti birkaç duruşta kontrol et.
Kerkenez de asılı kalır; davranışı renk ve yapıyla tamamla.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Kışın açık av sahaları ve tünekleri kontrol edin.
Şubat
Eş davranışını kaydedin; her kuşa aynı üreme başlangıcını atamayın.
Mart
Yuva malzemesi taşınması varsa uzaktan belgeleyin.
Nisan
Ağaçlara düzenli dönüş yuva araştırmak için yaklaşma nedeni değildir.
Mayıs
Yuva ve yavru kanıtını doğrudan görülen davranışla ayırın.
Haziran
Uçan genç bağımsız olmayabilir; erişkin beslemesini uzaktan izleyin.
Temmuz
Gençte sıcak ton ve açık tüy uçlarını birlikte inceleyin.
Ağustos
Aynı bireyin tekrar kayıtlarını yeni kuşlar gibi toplamayın.
Eylül
Besin arayan kuşta kısa kuyruk ve omuz desenini kontrol edin.
Ekim
Görülen hareketi otomatik olarak uzun mesafe göç saymayın.
Kasım
Tünek ve açık alan bağlantısını not edin.
Aralık
Gözlem süresini de yazın; boş kayıt yokluk kanıtı değildir.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Seyrek ağaçlı tarım alanı
Av sahasıyla gözetleme tüneğini birlikte ara.
Otlak ve tarla kenarı
Zemin örtüsünü ve avın erişilebilirliğini not et.
Açık ova
Gökyüzünün yanı sıra uzaktan görülen dalları tara.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Kerkenez
Falco tinnunculus- Davranış
- Asılı avlanması benzerdir.
- Yapı
- Daha uzun kuyruk ve farklı giysi desenini birlikte kontrol edin.
Gökçe Delice
Circus cyaneus- Erkek
- Açık gri-beyaz görünüm uzaktan yanıltabilir.
- Silüet
- Daha uzun kuyruk ve farklı kanat-gövde oranı önemlidir.
Kara Çaylak
Milvus migrans- Giysi
- Genel olarak koyu kahverengidir.
- Kuyruk
- Çatal, bazı duruşlarda gizlenir; birkaç açıdan görün.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1DönemBesin ve yerel koşullarla değişebilir; sabit ülke haftası verilmez.
- 2YuvaGenellikle ağaçta ince dallardan küçük platform; kök ve yeşil malzeme de kullanılır.
- 3YumurtaTipik 3–4; kaynaklarda daha geniş 2–5 aralığı da vardır.
- 4KuluçkaYaklaşık 30–35 gün. İlk uçuş yaklaşık 30–40 gün; bağımsızlık daha geç olabilir.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Ak Çaylak ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Atmacagiller (Accipitridae) — 30 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Ak Çaylak
Gri-beyaz kuş üzerindeki koyu omuz alanlarını birlikte gör.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
