Hızlı Tanı

Dağ Kuyruksallayanı ince gövdeli, kuyruksallayanlar içinde çok uzun kuyruklu ve kısa bacaklı bir su kenarı kuşudur. Her giyside en güçlü birleşim; kül grisi baş ve sırt, belirgin beyazımsı kaş ile bıyık çizgisi, koyu kanatta açık şerit, sarı-yeşilimsi sağrı ve özellikle parlak sarı kuyruk altıdır. Üreme erkeğinde boğaz siyah, alt tarafın büyük bölümü sarıdır. Dişi ve kış kuşunda boğaz açık; sarı renk çoğunlukla kuyruk altında ve alt karında yoğunlaşır. “Gri” adı kuşun bütünüyle renksiz olduğu anlamına gelmez.

Sahada önce oranlara bakılır: kuyruk gövdeye göre olağanüstü uzun, bacaklar Sarı Kuyruksallayana göre daha kısa, gövde ince ve sırt saf griye yakındır. Kuş çoğunlukla dere taşı, çamurlu kıyı, köprü ayağı veya bent üzerinde yürür; kuyruğunu güçlü biçimde aşağı-yukarı sallar. Tek başına sarı alt taraf teşhis değildir. Uzun kuyruk, kısa bacak, gri sırt, yüz çizgileri, suya bağlı davranış ve çağrı birlikte aranır.

Genel Görünüm ve Duruş

Baş küçük ve yuvarlak, gaga ince-sivri, boyun kısa, gövde uzun ve zarif görünür. Kuyruk koyu merkezli, dış telekleri beyaz ve gövdeden belirgin derecede uzundur. Bacaklar pembe-kahverengi ile koyu et renginde ve nispeten kısadır. Kuş yataya yakın durur; yürürken başı sabit tutup kuyruğunu aralıksız sallar. Su üstündeki böceğe kısa sıçrama yapabilir, taşın kenarında aniden yön değiştirir.

Üreme erkeğinde baş ve sırt mavi-kül grisi, kaş ile bıyık çizgisi beyaz, boğaz siyah; alt taraf göğüsten kuyruk altına kadar canlı sarıdır. Kanat siyahımsı, örtü teleği kenarları ve üçüncül telekler açık renkli şeritler oluşturur. Sağrı sarı-yeşil, kuyruk siyah-beyazdır. Siyah boğazın genişliği ve saflığı bireye, tüy aşınmasına ve tarihe göre değişebilir; tek başına eşey veya yaş için yeterli değildir.

Dişi üreme giysisinde üst taraf yine gri, kuyruk altı sarıdır; boğaz çoğunlukla beyaz, bazen gri-siyah benekli veya kısmen koyu olabilir. Kış erişkininde boğaz beyaz, göğüs daha soluk, sarı renk alt karın ve kuyruk altında belirgindir. Genç kuş daha kahverengi-gri, kaş ve bıyık çizgisi devetüyü, alt tarafı daha soluk; kuyruk altı yine sarımsıdır. Tüy aşınması ve ışık, griyi kahverengi ya da sarıyı soluk gösterebilir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Üreme erkeğinin siyah boğazı tipik ve güçlüdür. Baş-sırt soğuk gri, alt taraf parlak sarı; beyaz kaş ile bıyık çizgisi siyah alanı çerçeveler. Dişi ortalama daha soluk ve boğazı açık renklidir; ancak bazı dişiler boğazda belirgin koyu tüyler gösterebilir. Bu nedenle “siyah boğaz erkek, beyaz boğaz dişi” kuralı yalnız tipik uçları anlatır, her ara giysiyi kesin eşeylendirmez.

Kışın erkek de siyah boğazını kaybedip dişiye yaklaşır. Tarih, tek başına cinsiyet belirlemez; erken ilkbaharda dönüşmekte olan, sonbaharda tüy değiştiren erişkinler görülebilir. Erkek-dişi sürgüsü tipik üreme giysilerini karşılaştırmalı, ara giysilerde kesin sonuç vaat etmemelidir. Biyometri panelindeki ortak değerler popülasyon ölçüleridir; bir kuşun görünüşten ağırlığını ya da eşeyini belirlemez.

Genç kuş daha mat kahverengi-gri, alt tarafı beyazımsı-devetüyü ve göğsü hafif çizgili olabilir. Sarı renk en güvenilir biçimde kuyruk altı örtülerinde kalır; uzun kuyruk ve kısa bacak oranı erken gelişir. Yeni uçmuş yavrunun kuyruğu henüz tam uzamamış olabileceğinden yapı erişkine göre farklı görünür. Aile grubu görülürse yuvaya doğru takip edilmez; genç kuşun konumu hassas tutulur.

Uçuşta Görünüm

Uçuş derin dalgalı, hızlı ve çeviktir; seri kanat vuruşlarını kanatların kapandığı belirgin alçalışlar izler. Üstten gri sırt, sarı-yeşil sağrı, koyu kanat ve uzun siyah-beyaz kuyruk görülür. Kanat örtülerindeki açık kenarlar üst yüzde bir veya iki şerit etkisi yaratabilir. Dış kuyruk teleklerinin beyazı dönüşte parlar. Uzun kuyruk uçuş siluetini diğer kuyruksallayanlardan bile daha geriye uzatır.

Alttan bakışta geniş açık-beyazımsı kanat şeridi koyu uçuş telekleri arasında belirginleşebilir; sarı kuyruk altı ve alt karın, uzun kuyruğun beyaz dış telekleriyle birlikte görülür. Alt kanat işareti yardımcıdır ama tek başına tür teşhisi değildir. Üstten ve alttan işaretler ayrı anlatılır; başlık, görsel ve metin aynı yüzeyi göstermelidir. Kuş yere indiğinde gri sırt, kaş-bıyık çizgileri, kısa bacak ve su kenarı davranışı doğrulanır.

Mevcut sayfada yalnız tüneme ve üst uçuş adıyla bağlanmış iki görsel vardır; ikisi de Dağ Kuyruksallayanını değil, siyah-beyaz baş ve göğüslü, beyaz alt taraflı Ak Kuyruksallayanı gösterir. Sarı kuyruk altı, sarı-yeşil sağrı ve türün çok uzun kuyruklu gri-sarı birleşimi yoktur. Dişi, kafa ve kanat altı levhaları da bağlı değildir. Kullanıcının levha koruma kuralı gereği dosyalar değiştirilmemiş, kritik hata rapora yazılmıştır.

Ses ve Davranış

Uçuş çağrısı keskin, metalik ve çoğu zaman iki heceli “tsit-tsit” ya da “zi-zi” benzeri notalardır; Ak Kuyruksallayanın daha kuru çağrısından ve Sarı Kuyruksallayanın seslerinden deneyimle ayrılır. Şarkı kısa, tiz ve tekrarlı diziler içerir; erkek kaya, çatı veya tel gibi yüksek noktadan ya da kısa gösteri uçuşunda söyleyebilir. Yazılı ses taklidi kesin kayıt değildir; temiz ses kaydı, kuşun görüntüsü ve çağrı anı eşleştirilmelidir.

Kuş hızlı akan dere, şelale, bent ve köprü çevresinde taşlar arasında yürür; kuyruğunu neredeyse sürekli sallar. Suyun yüzeyinden çıkan böceğe sıçrar, kısa havada asılı kalma veya alçak uçuş yapabilir. Kışın daha yavaş akarsu, gölet, kanal, park havuzu ve şehir içi su kenarına iner. Genellikle tek veya çift halinde görülür; göç ve geceleme sırasında gevşek topluluklar oluşabilir.

Alarm veren kuş, gagasında besin taşıyan erişkin veya aynı oyuğa tekrarlı giriş yuva yakınlığını düşündürür. Böyle bir durumda fotoğraf için köprü altına, duvar oyuğuna ya da dere yatağına girilmez. Ses geri çalma yapılmaz; kuşun besin taşıma hattı kesilmez. Taş üstünde kuyruğunu sallaması huzursuzluk kanıtı değildir, fakat tekrar uçması ve alarmı gözlemci baskısını gösterebilir.

Karıştırılabilecek Türler

Ak Kuyruksallayan en önemli karşılaştırmadır. Ak Kuyruksallayanda alt taraf büyük ölçüde beyaz, baş-göğüs siyah-beyaz, sırt gri veya siyah; sarı kuyruk altı yoktur. Kuyruk uzun olsa da Dağ Kuyruksallayanında gövdeye göre daha uzun ve bacaklar daha kısadır. Mevcut levhalar bu yanlış türü gösterdiği için kullanıcı görsele dayanarak teşhis yapmamalıdır; doğru metin ve doğal referans fotoğraf gereklidir.

Sarı Kuyruksallayan daha kısa kuyruklu, daha uzun bacaklı ve üstten zeytin-yeşil ya da alt türe göre farklı baş desenlidir; çoğunlukla açık ıslak çayır, tarla ve bataklık kenarında bulunur. Dağ Kuyruksallayanının saf gri sırtı, çok uzun kuyruğu, kısa bacağı ve hızlı akarsu bağı güçlü birleşimdir. Sitrin Kuyruksallayanda baş deseni, geniş sarı yüz ve üst taraf tonu farklıdır; yine yapı ve çağrı gerekir.

Güvenli teşhis en az üç bağımsız grubu birleştirir: çok uzun kuyruk-kısa bacak oranı; gri üst taraf, açık yüz çizgileri ve sarı kuyruk altı; dere taşlarında kuyruğunu sallayan davranış ile uygun çağrı. Habitat tek başına kimlik değildir; Ak Kuyruksallayan da su kenarında bulunabilir. Sarı renk görüldü diye Sarı Kuyruksallayan, gri sırt görüldü diye Ak Kuyruksallayan seçilmez.