Koyu sırtın gerisinde geniş parlak alan.
Ev Kırlangıcı
Delichon urbicum • Western House-Martin
Ev Kırlangıcı
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Ev Kırlangıcı (Delichon urbicum) küçük, dolgun gövdeli, koyu üstlü ve beyaz altlı bir kuştur. Kuyruğun hemen önündeki beyaz sağrı en göze çarpan işaretlerindendir. Kısa çatallı kuyruğunda tel gibi uzun uzantılar bulunmaz. Hızla geçen kuşta sağrı, beyaz gövde ve kuyruk biçimi birlikte aranır.
Genel Görünüm ve Duruş
Baş ve sırt iyi ışıkta mavimsi parlar. Kanatlar ve kuyruk ise kahverengimsi siyahtır ve aynı mavi parlaklığı taşımaz. Beyaz sağrı, koyu sırt ile koyu kuyruğun arasındadır. Bu alan kuyruk ucundaki beyazlık değildir.
Gövdesi Kır Kırlangıcından daha toplu görünür; kuyruğu daha kısa, kanatları daha kısa ve daha düz izlenimlidir. Yakından bakıldığında küçük bacak ve ayaklarını kaplayan beyaz tüyler seçilebilir. Ayak parmakları da bu beyaz örtünün içindedir. Bu ayrıntı, uzaktaki uçan kuştan çok, konmuş bir kuş yakından görüldüğünde işe yarar.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişinin tüy deseni çok benzerdir. Uzman halkalama rehberinde erkeklerin boğaz ve sağrısının daha saf beyaz, dişilerin biraz gri tonlu olabildiği anlatılır. Ancak bunun tersini gösteren bireyler de vardır. Daha beyaz bir kuşu yalnız bu nedenle erkek saymak güvenilir değildir; gençlerin eşeyi tüylerinden ayrılmaz.
Genç kuşta baş ve sırt daha mat görünür. Kanadın gövdeye yakın en içteki uzun tüylerinin uçlarında beyazlık, alt gaganın dibinde sarı alan bulunabilir. Erişkinde bu tüylerin uçları beyaz değildir; gaga dibi koyudur. Bu küçük ayrıntılar ancak yakın ve net görüşte değerlendirilir.
Tüy değişimi yaş ayrımını etkiler. Halkalama rehberi, ilkbaharda üreme sonrası ve gençlik tüyleri değişmiş kuşların yaşının bu tüy deseninden ayrılamayacağını belirtir. Dolayısıyla sonbahardaki gençlik işaretlerini her mevsimde aramak doğru değildir. Tüylerin yalnız daha parlak görünmesi kesin yaş vermez.
Uçuşta Görünüm
Uçuşta beyaz gövdeyle koyu kanat ve kuyruk arasında belirgin karşıtlık görülür. Üst taraf görünür olduğunda beyaz sağrı seçilir; alttan bakılan her açıda bu alan açığa çıkmaz. Kısa çatallı kuyrukta uzun uzantı aranmaz. Çok kısa bir geçişte eksik kalan işaretler, kuş doğal olarak döndüğünde yeniden değerlendirilir.
Göçte daha düz bir yol izleyerek ilerler; kanat vuruşları Kır Kırlangıcından daha hızlı olabilir. Besin ararken ise daha yavaş, kesintili bir uçuş gösterir. Bir böceğin peşine düştüğünde kanat vuruşlarını birden sıklaştırıp yön değiştirebilir. Böylece düz yolculuk uçuşu ile avı izlerken yaptığı kısa hızlanmalar aynı kuşta farklı görünür.
Ses ve Davranış
Sık duyulan çağrısı kısa, yuvarlanan bir “prrri” sesini andırır. Alarmda daha uzayan, yinelenen bir “tsiu” duyulabilir. Yuva yakınındaki şarkı, Kır Kırlangıcınınkinden daha alçak sesli, uzun bir cıvıldama dizisidir. Günlük kısa çağrı ile bu uzun dizi aynı ses değildir; yazıyla gösterilen heceler yalnız yaklaşık anlatımdır.
Koloni halinde yuvalanabilir; birkaç yuva aynı saçak altında yan yana durabilir. Besin arayan kuşlar da sürü oluşturur, bazen su üzerinde alçaktan dolaşır.
Yuva yapan erkek ve dişi, dere veya gölet kenarındaki ıslak çamurdan küçük parçalar alır. Bunları gagalarıyla taşıyıp kat kat ekleyerek yuvanın duvarını yükseltirler. Bu yüzden yuva tek seferde taşınmış bir çamur yığını değildir; çok sayıda küçük parçanın birleşmesidir. Eski bir yuva yeniden kullanılabilir. Sağlam kalan yapının değerlendirilmesi, kuşların her yıl bütün yuvayı yeniden kurmasını gerektirmez. Kaya veya yapıdaki bir çıkıntının altı, bu yapı için tutunma yeri sağlar.
Çamur yuva, üstünde küçük bir giriş bırakılan kapalı bir yapıdadır; Kır Kırlangıcının ağzı açık çanağına benzemez. BTO’nun Avrupa kuşlarına ilişkin uzman özetinde tipik yumurta sayısı 4–5, gözlenen aralık 2–6 olarak verilir. Kuluçkaya erkek de dişi de katılır; süre 13–19 gündür. Henüz kendi başına beslenemeyen yavrular 19–25 gün yuvada kalır. Aynı özet genellikle yılda iki üreme denemesi bildirir. Bu süreler Avrupa kaynak özetidir; Türkiye’de aynı yuvada yapılmış ölçümler değildir. Yavru bekleyen bir yuvanın girişi kapatılmaz.
Karıştırılabilecek Türler
Kır Kırlangıcı (Hirundo rustica) erişkinde kızıl boğaz, koyu göğüs kuşağı ve uzun kuyruk uzantılarıyla ayrılır; beyaz sağrısı yoktur. Genç Kır Kırlangıcında uzun uzantılar bulunmaz. Bu yüzden kısa kuyruklu bir kırlangıcı hemen Ev Kırlangıcı saymak yerine yüz, göğüs ve sağrı birlikte görülür.
Kum Kırlangıcı (Riparia riparia) gri kahverengi üstlüdür; beyaz alt tarafında kahverengi göğüs bandı vardır. Ev Kırlangıcındaki beyaz sağrı bulunmaz. Daha ince gövde ve daha dar kanatlar yardımcı olur. Tanıda özellikle sağrı ve göğüs deseni birlikte değerlendirilir.
Kızıl Kırlangıç (Cecropis rufula; İngilizce European Red-rumped Swallow) da açık bir sağrı gösterir. Ancak bu bölge Ev Kırlangıcındaki gibi bütünüyle beyaz değildir; kızıl-pas rengi taşır, ensesinde de kızıl bir yaka bulunur. Blasco-Zumeta ve Heinze’nin Avrupa tanı rehberi, bu işaretleri Ev Kırlangıcının beyaz sağrısından ayırır.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Göğüs bandı veya kızıl boğaz yok.
Uzun kuyruk uzantıları bulunmaz.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Yabancı kışı Türkiye sayma
Şubat
Boş yuvayı sökme
Mart
İlk gelişi sabit tarih sanma
Nisan
Yuva onarımını uzaktan izle
Mayıs
Aktif girişe yaklaşma
Haziran
Yavruyu yuvadan çıkarma
Temmuz
İkinci kuluçkayı unutma
Ağustos
Aileyi koloni nüfusu sanma
Eylül
Tek noktayı rota sayma
Ekim
Geç yavru varken tadilat yapma
Kasım
Yokluğu tükeniş sayma
Aralık
Eski yuvayı geliş öncesi kontrol et
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Saçak ve köprü
Korunaklı pürüzlü yuva yüzeyi.
Güvenli çamur kaynağı
Yuva peletleri için nemli açık toprak.
Böcekli açık alan
Tarla, su ve yerleşim üstünde hava avı.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Kır Kırlangıcı
Hirundo rustica- Kuyruk
- Uzun, derin çatallı ve uzantılı.
- Yüz
- Kızıl alın-boğaz, koyu göğüs bandı.
İskele Kırlangıcı
Riparia riparia- Üst taraf
- Kahverengi, beyaz sağrı yok.
- Göğüs
- Belirgin kahverengi bant.
Kızıl Kırlangıç
Cecropis rufula- Sağrı
- Kızıl-krem, beyaz değil.
- Kuyruk
- Daha uzun ve derin çatallı.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriSaçak, köprü, menfez veya kaya çıkıntısının altı.
- 2Yuva yapısıÇamur peletlerinden küçük girişli kapalı çanak; ot ve tüy astar.
- 3YumurtaBTO tipik 4–5; gözlenen 2–6.
- 4Kuluçka ve yavruİki eşey 13–19 gün; altrisyel yavrular 19–25 günde uçar.
- 5EtikAktif yuva sökme, giriş kapatma, ağlama veya tadilat yok.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Ev Kırlangıcı ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Kırlangıçgiller (Hirundinidae) — 7 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Ev Kırlangıcı
Koyu sırtın gerisinde geniş parlak alan.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
