kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek48 cm
dişi48 cm
Kanat Açıklığı
erkek110 cm
dişi110 cm
Ağırlığı
erkek425 g
dişi425 g

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Gökçe Delice
İngilizce İsim Hen Harrier
Bilimsel İsim Circus cyaneus
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Gökçe Delice, açık arazide kanatlarını sığ bir V biçiminde tutarak süzülen, uzun kuyruklu bir yırtıcıdır. Erişkin erkek gri-beyaz ve siyah kanat uçlu; dişi ile genç kuşlar kahverengidir. Kuyruğun hemen üzerindeki beyaz alan belirgindir. Başka delicelerde de beyaz alan görülebildiğinden tek başına bu işaretle tür seçilmez.

Genel Görünüm ve Duruş

Çayır ve Bozkır delicelerine göre daha geniş kanatlı ve daha güçlü yapılıdır. Uçuşta kanadın ucu ayrı uzun tüyler gibi açıldığında beş “parmak” etkisi görülebilir. Buradaki parmak, kuşun ayağı değil açılmış kanat ucu tüyüdür. Anlık kanat kapanması görünümü değiştirebildiği için sayı, kanat genişliği ve tüy deseni birlikte değerlendirilir.

Yüzünün görünümü özellikle dişide bir baykuş yüzünü andırabilir. BirdWatch Ireland’ın İrlanda hesabı, dişilerin erkeklerden daha iri olduğunu da belirtir. Bu tür bir yırtıcıdır; baykuş gibi görünen yüzü onu baykuş yapmaz. Tek kuşun fotoğraftaki büyüklüğüyle eşeyini seçmek yerine tüy deseni ve yaşı incelenir.

Gri erişkin erkek ile kahverengi bir kuş birlikte görülürse, bunların mutlaka farklı türler olduğu düşünülmemelidir. Genç erkek de dişiye benzeyebilir. BirdWatch Ireland, kahverengi dişi ve genç kuşları kuyruktaki koyu halkalar nedeniyle birlikte anılan görünümler olarak açıklar. Yaş bilinmeden yalnız kahverengilikle dişi denmez.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erişkin erkeğin başı ve üst tarafı gri, göğsü gri, karın tarafı beyazdır. Kanat uçları siyah, kuyruğu gridir. Beyaz kuyruk sokumu alanı üstten kolay seçilir. İspanya’nın Aragón bölgesindeki yaş ve eşey rehberi, genç erkeklerde kahverengi tüyler kalabildiğini belirtir.

Dişinin üst tarafı koyu kahverengi, açık alt tarafı kahverengi uzun çizgilidir. Kuyruk ve uçuş tüyleri bantlıdır. Aynı Aragón rehberi, dişide gözün parlak sarıya dönüşmesinin yıllar alabildiğini belirtir.

Genç kuşun alt tarafı daha sıcak sarımsı-kızıl ton taşır ve çizgilidir. Aragón rehberine göre gençlerde yalnız tüy deseninden eşey seçilemez; göz rengi ve elde ölçülen kanat uzunluğu da kullanılır. Bu ölçüm, fotoğrafta tahmin edilen kanat açıklığı değildir. Koyu yanak ve daha belirgin baş deseni de yaşla birlikte değişebilir.

Uçuşta Görünüm

Gökçe Delice yalnız yere yakın av uçuşuyla görülmez. Oiseaux.net’in uzman hesabı, yer değiştirirken daha doğrudan kanat vuruşlu uçuşu ve yükselen hava akımlarında süzülmeyi de anlatır. Bu nedenle yüksekte geçen bir kuş, sırf tarlayı taramıyor diye dışlanmaz. Türü ayırırken uçuş davranışıyla kanat deseni birlikte okunur.

Dişi alttan görüldüğünde, kanadın uç bölümündeki açık renk tüylerle gövdeye yakın koyu bölüm karşılaştırılır. İç bölümdeki koyu kanat örtüleri ve uçuş tüylerinin deseni birlikte bir koyu alan oluşturur. Bu özellik geniş kanat ve çizgili gövdeyle birlikte değerlendirilir.

Ses ve Davranış

Üreme alanındaki çağrılar hızlı, tekrarlayan ve konuşmayı andıran seslerdir; alarm ve gösteri sırasında duyulabilir. Dişinin av getiren erkeğe ıslık gibi çağrısı da vardır. BirdWatch Ireland’ın İrlanda tür hesabı bu sesleri üreme dönemindeki davranışla birlikte anlatır. Aynı ses yazımını her yerde kesin tanı anahtarı saymak yerine kuş ve davranış birlikte kaydedilir.

Kışın gündüz ayrı yerlerde avlanan kuşlar akşam aynı geceleme alanına toplanabilir. BTO’nun Britanya hesabında, kuşların öğleden sonra geç saatlerden karanlığa kadar geldiği ve ilk ışıkta ayrıldığı belirtilir. Bir arada gecelemek, aynı yerde toplu yuvalandıklarını göstermez.

Karıştırılabilecek Türler

Bozkır Delicesi Circus macrourus, özellikle kahverengi görünümleriyle gerçek bir benzeridir. Erişkin erkek daha soluk gri başlı ve göğüslü, kanat ucunda daha küçük kama biçimli siyah alanlıdır. Kahverengi kuşlarda belirgin açık boyun halkası ve koyu yanak alanı ayırmaya yardım eder. Genç Bozkır Delicesinin alt tarafı çoğunlukla çizgisiz kızıldır. Gökçe Delicenin gencindeki çizgili alt taraf da karşılaştırmaya katılır; yalnız boyun halkası üzerinden karar verilmez.

Çayır Delicesi Circus pygargus daha ince, dar ve sivri kanatlıdır. Erişkin erkeğin üst kanadını enine geçen koyu şerit ve kanat altındaki şeritler Gökçe Delicenin deseninden farklıdır. Dişi ve gençleri Bozkır Delicesiyle de karışabilir. Bir kahverengi kuşta kanat ucunu, uçuş tüylerindeki bantları ve baş desenini gösteren birden fazla görünüm gerekir.

Saz Delicesi Circus aeruginosus daha geniş kanatlı ve daha kalın gagalıdır; belirgin beyaz kuyruk sokumu alanı bulunmaz. Erişkin erkeğin kahverengi gövdesi, gri kanat bölümleri ve siyah kanat uçları birlikte görülür. Dişi ile gençler çoğunlukla koyu kahverengi, baş veya boğazları krem tonludur. Bu desen bütünü, sadece kuşun iriliğinden daha açıklayıcıdır.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Gökçe Delice saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Uzun kanat ve kuyruk

Dolgun el, beş parmak etkisi.

02
Belirgin beyaz sağrı

Tek başına tür kanıtı değil.

03
Yere yakın V kanatlı tarama

Sallanan, zikzak av uçuşu.

Gözlem Noktaları

Türkiye kuşu için sabit mesafe doğrulanmadı

Halkasız kuşa köken, ülke dizisi veya hedef atanmaz.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 69 Geçit ve kış ziyaretçisi

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Gökçe Delice

Hen Harrier
Circus cyaneus

Dolgun el, beş parmak etkisi.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...