kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek15 cm
dişi15 cm
Kanat Açıklığı
erkek26 cm
dişi26 cm
Ağırlığı
erkek22,6 g
dişi20,9 g

Tür Bilgisi

Türkçe İspinoz
İngilizce Common Chaffinch
Bilimsel Fringilla coelebs
Takım Passeriformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

İspinoz, kısa ve koni biçiminde gagalı küçük bir ötücü kuştur. Koyu kanadındaki iki açık çizgi ile kuyruğun iki yanındaki beyaz lekeler önemli tanı işaretleridir. Erkek daha renkli, dişi daha sadedir; kanat ve kuyruk deseni iki eşeyde de bulunur. Kuyruğun dış tüyleri bütünüyle beyaz değildir; koyu tüylerin üzerindeki beyaz alanlar özellikle kuş havalandığında belirginleşir.

Bilimsel adı Fringilla coelebs’tir. Common Chaffinch adı eski ve güncel kaynaklarda görülebilir; AviList’in güncel İngilizce adı Eurasian Chaffinch’tir. Aynı kaydın bu iki İngilizce adı, iki ayrı Türkiye türü anlamına gelmez.

Genel Görünüm ve Duruş

Erkeğin üreme döneminde tepesi ve ensesi mavi-gridir. Alnı koyu, yanakları ve göğsü sıcak pembe-kiremit rengindedir. Sırtı kestane kahverengisi, kuyruğun üst başlangıç bölümü zeytin yeşilidir. Kanattaki açık alanların arasında siyah tüyler bulunur. Gaga bu dönemde mavimsi gri görünebilir; bacaklar pembemsi kahverengidir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkeğin kış tüylerindeki açık kahverengi uçlar canlı renkleri kısmen örter. Uçlar ilkbahara doğru aşındıkça renkler belirginleşir. Bu değişim, tüm tüylerin yeniden çıkması değildir.

Dişinin üst tarafı daha sade kahverengi-gri, alt tarafı açık gri-bej tonlardadır. Erkekteki belirgin pembe göğüs ile mavi-gri tepeyi taşımaz. Genç kuş da dişiye benzer; yalnız kahverengi görünüşe bakarak erişkin dişi denmemelidir. Her ikisinde açık kanat işaretleri aranır. Erkek ve dişiyi ayırmaya yardımcı olan bu renkler, türü diğer kuşlardan ayıran bütün işaretlerin yerine geçmez.

Uçuşta Görünüm

Uçarken hızlı kanat vuruşlarını, kanatlarını kapattığı kısa aralıklar izler; böylece hafif dalgalı bir yol çizer. Bu sırada kanat ve kuyruktaki beyaz alanlar kısa sürelerle görünür olur.

Ses ve Davranış

Erkeğin kısa şarkısı, aşağıya doğru iniyormuş gibi duyulan bir dizinin sonunda güçlü bir ses süsüyle biter. Üreme döneminde sık tekrarlanır. Kısa, keskin “fink” benzeri çağrılar ile daha yuvarlanan alarm sesleri de duyulabilir. Yazıyla verilen heceler sesin yaklaşık tarifidir. Bir erkeğin tek bir şarkı kalıbına bağlı olduğu düşünülmemelidir; aynı kuş birden fazla şarkı tipi kullanabilir.

Karıştırılabilecek Türler

Başlıca benzeri, sitedeki adıyla Dağ İspinozudur (Fringilla montifringilla; İngilizce Brambling). Onda omuz ve göğüs çevresinde turuncu tonlar ile belirgin beyaz bir kuyruk üstü bölgesi bulunur. İspinozda bu bölge zeytin yeşilidir. Dağ İspinozunun kuyruğunda İspinozdaki beyaz dış kenar deseni bulunmaz. Özellikle kışın iki tür aynı toplulukta görülebildiğinden, her kuşun kuyruk üstü ve kanat deseni ayrı kontrol edilir.

Dişi Serçe de (Passer domesticus; İngilizce House Sparrow) sade kahverengi görünüşü nedeniyle yanıltabilir. Dişi İspinoz daha ince görünür; Serçedeki koyu sırt çizgilerini taşımaz ve kanadında belirgin açık işaretler bulunur.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
İspinoz saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Çift açık kanat çizgisi

Koyu kanat ve açık üçüncül kenarlarıyla birlikte.

02
Beyaz dış kuyruk

Kalkışta iki yanda parlar.

03
Yeşilimsi sağrı

Kuzey İspinozunun beyaz sağrısı değildir.

Gözlem Noktaları

Kısmi göçmen; sabit bireysel mesafe yok

Kış sürüsü göç rotası veya yerel üreme sayımı değildir.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 119 Yıl boyu yerli kuşlar; sonbahar-kış girişleri

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

İspinoz

Common Chaffinch
Fringilla coelebs

Koyu kanat ve açık üçüncül kenarlarıyla birlikte.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...