Koyu kanat üstünde belirgin; dişide daha dar.
Kara Sinekkapan
Ficedula hypoleuca • European Pied Flycatcher
Kara Sinekkapan
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Kara Sinekkapan (Ficedula hypoleuca), kanadındaki belirgin beyaz alanla dikkat çeken küçük bir ötücü kuştur. Üreme giysili erkek siyah-beyaz olabilir; alnında beyaz leke bulunur. Dişi ve ilk yıl kuşları üstten kahverengidir. Beyaz kanat alanı bu kuşlarda da seçilir.
Genel Görünüm ve Duruş
Gaga siyahımsı, göz koyu kahverengi, bacak ve ayaklar siyahtır. Üreme giysili erkeğin beyaz alt tarafı, koyu baş ve sırtla keskin karşıtlık oluşturur.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkeklerin sırtı her bölgede aynı siyahlıkta değildir: güçlü siyah-beyaz görünüşten dişiye yaklaşan gri-kahverengiye değişebilir. Açık renkli erkeklerde alın lekesi küçük, kimi zaman iki parçalıdır. Sonbahar erkeği de dişiye benzer; ancak kanadında genellikle daha fazla beyaz bulunur. Kahverengi üst taraf tek başına dişi demek değildir.
Dişi üstten kahverengi, alttan mat beyazdır; beyaz kanat alanı daha sınırlı ve kesintili görünebilir. Yeni yuvadan çıkmış gençlerin gövdesi benekli görünür. Sonbahardaki tüy değişimlerinden sonra yaş ve cinsiyet grupları birbirine daha çok benzer.
Uçuşta Görünüm
Kanat açıldığında koyu zemin üzerindeki uzun beyaz alan belirginleşir. Kuyruk çoğunlukla koyudur; dış kuyruk tüylerinde beyaz bulunur. Bunları baş ve ense deseniyle birlikte değerlendirmek gerekir. Göç uçuşu geceleri gerçekleşirken böcek avlamak için yaptığı kısa uçuşlar gündüz izlenebilir.
Ses ve Davranış
Şarkı, yükselip alçalan neşeli ıslıklardan oluşan kısa bir dizidir. Çağrıları arasında keskin, metalik tınılı ve ince kısa sesler vardır. Yapraklar arasında yalnız ses duyuluyorsa benzer sinekkapanların da bulunabileceği unutulmamalıdır.
Erkek, seçtiği kovuğun yakınında kalarak alanını başka erkeklere karşı savunur ve şarkısıyla dişiyi çeker. Türde tek eşli çiftler yanında, aynı erkeğin iki dişiyle eşleşmesi de görülür. Bu durum bütün erkeklerin davranışı değildir.
Karıştırılabilecek Türler
Halkalı Sinekkapan (Ficedula albicollis) erkeğinde beyaz yaka ensede birleşir; Kara Sinekkapanda tam yaka yoktur. Halkalının kuyruk sokumu soluk gri, Kara Sinekkapanınki koyudur. Bu karşılaştırma üreme giysili erkekler içindir; dişi ve gençlerin çok benzer olması ayrı bir güçlük yaratır.
Alaca Sinekkapan (Ficedula semitorquata) erkeğinin tepe ve sırtındaki siyah alanlar ensede ince bir bağlantıyla birleşir. Kanadın orta örtü tüylerindeki beyaz da ayırmaya yardım eder. Dişide iki açık kanat çizgisi aranır. Ayrıntıları görünmeyen bir kuşun adını yalnız eksik bir yaka görüntüsüne dayanarak kesinleştirmek doğru değildir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
İri koyu gözle kompakt baş görünümü.
Böceğe çıkar ve açık dala geri döner.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Takvimde “Sahra-altı Afrika’da kışlama” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Şubat
Takvimde “Afrika kış alanları” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Mart
Takvimde “Kuzeye göç başlangıcı” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Nisan
Takvimde “Türkiye’de ilkbahar geçidi” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Mayıs
Takvimde “Kuzey üreme alanlarına varış” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Haziran
Takvimde “Avrupa’da yuva ve yavru bakımı” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Temmuz
Takvimde “Yavrular ve üreme sonrası hareket” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Ağustos
Takvimde “Türkiye’de sonbahar geçidi başlar” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Eylül
Takvimde “Sonbahar geçidinin ana dönemi” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Ekim
Takvimde “Geç kalan göçmenler” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Kasım
Takvimde “Çoğunlukla Afrika kış alanlarında” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Aralık
Takvimde “Sahra-altı Afrika’da kışlama” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Olgun yapraklı orman
Kovuk, açık alt katman ve böcekçe zengin gölgelik.
Orman kenarı ve açıklık
Açık tünek ile kısa av uçuşuna uygun kenar.
Göç mola koruluğu
Park, bahçe, kıyı ve vadi ağaçları.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Yakalı Sinekkapan
Ficedula albicollis- Ense
- Erkekte çoğunlukla tam beyaz yaka.
- Alın
- Genellikle daha geniş beyaz alan.
- Kanat
- Beyaz dağılımı farklı ve daha geniş.
Yarı Yakalı Sinekkapan
Ficedula semitorquata- Ense
- Kesintili beyaz yarım yaka.
- Dişi-genç
- Çok zor; çoklu ayrıntı gerekir.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriDoğal ağaç kovuğu, eski ağaçkakan deliği veya uygun yuvalık.
- 2Yuva yapısıKuru yaprak, ot, kabuk, yosun ve kökçükten çanak.
- 3YumurtaTipik 6–7 yumurta.
- 4Kuluçka ve yavruDişide 13–15 gün kuluçka; yavrular 16–17 günde yuvadan ayrılır.
- 5EtikKovuk ve yuvalık açılmaz; besin taşıyan erişkin takip edilmez.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Kara Sinekkapan ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Sinekkapangiller (Muscicapidae) — 31 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Kara Sinekkapan
Koyu kanat üstünde belirgin; dişide daha dar.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
