kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek17 cm
dişi17 cm
Kanat Açıklığı
erkek29 cm
dişi29 cm
Ağırlığı
erkek28,5 g
dişi28,5 g

Tür Bilgisi

Türkçe Kara Başlı Çinte
İngilizce Black‑headed Bunting
Bilimsel Emberiza melanocephala
Takım Passeriformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Kara Başlı Çintenin (Emberiza melanocephala) üreme erkeği siyah başı, sarı alt tarafı ve kızıl-kestane sırtıyla dikkat çeker. Yanakların altındaki geniş sarı alan, siyah başın alt sınırını belirginleştirir. Kızıl renk enseye, omuzlara ve kuyruğun başladığı sırt bölümüne de uzanır; koyu kanat tüylerinin kenarları beyazımsı veya krem rengidir.

Genel Görünüm ve Duruş

İri başlı, güçlü gagalı ve dolgun gövdeli bir çintedir. Kuyrukta beyaz dış tüyler bulunmaz. Hong Kong Kuş Gözlem Derneği’nin uzman hesabı, daha sönük giysili kuşlarda da belirgin olan iri baş ve gaga yapısını açık sarı kuyruk altı örtüleriyle birlikte tanımlar.

Konarken göze çarpan açık bir yeri seçebilir. Suudi Arabistan’ın uzman rehberi, kuşu görece uzun bacaklı ve belirgin yerlerde oturma eğiliminde olarak tanımlar.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Üreme dışındaki erkek, üreme giysisinin bütün renklerini aynı açıklıkta göstermez. Bird Society of Singapore’ın uzman tanımına göre baştaki tüylerin kum rengi kenarları siyah görünümü örter. Hong Kong hesabında kış erkeğinin siyah başı ve koyu kızıl sırtının, kahverengi tüy uçları altında büyük ölçüde gizlendiği anlatılır. Alt taraf sarımsı kalır. Dolayısıyla başı ilkbahardaki gibi kesintisiz siyah görünmeyebilir.

Dişinin üst tarafı kahverengi-gri, alt tarafı değişen ölçüde soluk sarıdır. Üreme erkeğinin temiz siyah başlığı ve güçlü kızıl-sarı karşıtlığı yoktur. Sarılığın miktarı bireye göre değişebildiğinden, yalnız renk doygunluğundan kesin tür seçmek güçtür.

Genç kuş erişkinden daha soluk ve çizgilidir; kuyruk altındaki örtü tüyleri açık sarı olabilir. Hong Kong uzman hesabı, bazı genç görünümlü kuşlarda göğüste gençlik çizgilerinin kalabildiğini belirtir. Bu giysi, üreme erkeğinin temiz siyah başlığıyla aynı değildir.

Uçuşta Görünüm

Hırvatistan’ın Ravni Kotari bölgesindeki 2011–2016 araştırmasında erkeklerin iki şarkı uçuşu kaydedilmiştir. İlkinde kuş, tünekler arasında yavaş ve yatay ilerler. İkincisinde dikçe yükselir, kısa süre havada duraksayıp yakındaki bir tüneğe alçalır; yükseliş, havada duruş ve alçalış sırasında şarkı söyleyebilir. Sarkık bacaklar, yukarı kalkmış kuyruk ve titreşen kanatlar bu gösteriye eşlik eder. Bunlar erkeğin gösteri hareketleridir; her yer değiştirme uçuşunun biçimi değildir.

Ses ve Davranış

Şarkısı vızıltılı notaların sıralandığı bir dizidir. Kısa çağrılar ise şarkıdan farklıdır; serçemsi cıvıltılar ve çok ince tiz sesler bunlar arasındadır. Bu çeşitlilik, türü tek bir yazılı heceye indirgemeyi güçleştirir.

Kış döneminde daha toplu bir yaşam görülebilir. Oiseaux.net’in Hindistan Yarımadası’na ilişkin uzman anlatımı, kuşların Kızıl Başlı Çinte ve başka tohum yiyen kuşlarla kalabalık karma sürüler kurduğunu belirtir. Bu gruplar beslenirken bir ekili alandan ötekine geçebilir. Buna karşılık Suudi Arabistan geçiş kayıtlarını özetleyen 2020 rehberi, kuşları çoğunlukla birer ikişer veya küçük gruplar halinde anlatır. Geçiş yerindeki sayı ile ana kışlama alanındaki sürü düzeni farklıdır.

Dişi, çalıya yerleştirdiği yuvayı bitkisel malzemelerle kurar. Oiseaux.net’in uzman hesabında yere yakın alçak bir dalın da kullanılabildiği, çanağın kıl ve ince malzemelerle döşendiği belirtilir. BirdLife’ın 2016 küresel tür derlemesinde tipik yumurta sayısı 4–5, dişinin kuluçka süresi 13–14 gün, yavruların yuvada kaldığı dönem 14–16 gün olarak verilir. Bunlar derleme değerleridir; belirli bir Türkiye yuvasında ölçülmüş süreler değildir.

Almanya’da Rottenburg am Neckar yakınında 2017’de izlenen tek çiftte, yavru beslemesinin neredeyse tamamını dişi yapmıştır. Erkek kuluçka aralarında dişiyi yakından izlemiş; besin taşıdığı iki olay da kaydedilmiştir. Ancak araştırmacılar bu besini doğrudan yavruya mı, dişiye mi verdiğini görememiştir. Bu ayrıntı, besin taşıyan erişkini görmekle yavruyu kimin beslediğini doğrudan izlemenin aynı gözlem olmadığını gösterir.

Almanya’da 2017’de izlenen aynı ailede yavrular 4 Temmuz’da yuvadan ayrılmıştır. Aile 10 Temmuz’da yakındaki başka bir yulaf tarlasına geçmiş; 23 Temmuz’da üç gelişmiş genç, ebeveynleriyle arpada beslenirken ve geceyi çalıda geçirmeye hazırlanırken görülmüştür. Bu tarihler, yuvadan ayrılmayla aileden ayrılmanın aynı olay olmadığını gösteren tek çiftlik gözlemlerdir.

Karıştırılabilecek Türler

Kızıl Başlı Çinte (Emberiza bruniceps; İngilizce Red-headed Bunting) en önemli benzer türdür. Üreme erkeğinin başı kızıldır; Kara Başlı Çintenin başı ise siyahtır. Dişi ve gençleri çok benzeyebilir, bazen görünüşten güvenle ayrılamaz. Cornell’in iki tür hesabı ile Singapur Kuş Derneğinin uzman hesabı bu güçlüğü açıkça belirtir. Sarılığın miktarı, tepedeki çizgiler veya gaga iriliği tek başına kesin ayırıcı kabul edilmez; bu iki türün dişi ve gençlerinde ayırıcı özellikler örtüşebilir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Kara Başlı Çinte saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Siyah baş

Üreme erkeğinde temiz başlık.

02
Kestane sırt

Sıcak ense ve manto.

03
Sarı alt taraf

Boğazdan kuyruk altına parlak.

Gözlem Noktaları

Bireye ve popülasyona göre değişir

Hırvatistan izleme rotası bütün Türkiye kuşlarına genellenmez.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 35 Türkiye’de yaz ziyaretçisi ve üreyen

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Kara Başlı Çinte

Black-headed Bunting
Emberiza melanocephala

Üreme erkeğinde temiz başlık.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...