Kanat genişliğini kısa kuyrukla birlikte okuyun.
Kızıl Akbaba
Gyps fulvus • Eurasian Griffon
Kızıl Akbaba
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Çok geniş kanatlar, kanatlara göre küçük görünen baş ve kısa kuyruk Kızıl Akbabanın ilk tanı işaretleridir. Renk ve yaş özellikleri de birlikte incelenir.
Genel Görünüm ve Duruş
Uzun boyun, ince beyazımsı hav tüyleriyle kaplıdır. Dibinde kabarık bir tüy yakası bulunur. Gaga güçlü ve kanca uçludur.
Göğüs ve karın sıcak kızıl-kahverengi, sırt ve kuyruk kökü kum kahverengisidir. Kuyruk koyu kahverengi-siyah görünür.
Uçurum raflarında toplu yuvalar kurar. Vadiler ve dağ yamaçları üzerinde gevşek topluluklar halinde süzülürken yükselen hava akımlarını kullanır.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişi benzer tüy desenini taşır. İrilik veya yakanın kabarıklığına bakmak, tek kuşun eşeyini güvenilir biçimde belirlemeye yetmez.
Gençte yaka kahverengi ve sivri tüylüdür; gövde tüyleri de dar ve sivri uçlu, alt taraf açık beneklidir. Erişkinde yaka beyaz, gövde tüyleri daha yuvarlak uçludur. Gençte gaga ve göz koyu; erişkinde gaga gri-beyaz, göz açık kahverengidir. Ara yaşlarda eski ve yeni uçuş tüyleri karışır. Uzman rehber, gaga, göz ve yaka renginin tek başına kesin yıl yaşını vermediğini özellikle belirtir; gelişim bireyler arasında değişir.
Uçuşta Görünüm
Uzun, çok geniş kanatlarını süzülürken hafif V biçiminde tutabilir. Kuyruk kısadır. Erişkinde kanadın arka kenarı daha düzgün, gençte dişli görünür; gençlerin kuyruğu da erişkine göre daha uzundur.
Kanatların açık kahverengi küçük tüyleri, koyu uçuş tüyleriyle karşıtlık oluşturur. Bu geniş iki tonlu yüzey, özellikle iyi ışıkta seçilir. Gökyüzüne karşı kararan bir kuşta kanat, baş ve kuyruk oranlarına da bakılır.
Ses ve Davranış
Genellikle sessizdir. Leş veya tünek yeri üzerindeki çekişmelerde boğazdan gelen kaba sesler ve üflemeyi andıran tıslamalar çıkarır.
Karıştırılabilecek Türler
Kara Akbaba, Aegypius monachus, çok daha koyu ve tekdüze kahverengi görünür. Gaga koyu, boyun yakası da koyudur. Gençleri erişkinden bile daha koyu olabilir. Bu karşılaştırmada genel renk, baş ve boyun görünüşüyle birlikte kullanılmalıdır.
Sakallı Akbaba, Gypaetus barbatus, uzun ve sivri kanatları ile uzun kama kuyruğuyla ayrılır. Erişkinde açık baş, koyu yüz bandı ve gaga yanındaki sakal tüyleri seçilir. Gençleri koyu olsa da uzun kanat-kuyruk oranı sürer.
Küçük Akbaba, Neophron percnopterus, daha küçüktür. Erişkinde açık gövdeyle siyah uçuş tüyleri güçlü karşıtlık verir; yüz sarı ve tüysüzdür. Kama kuyruğu vardır. Genç kuş kahverengi olabilir; bu yüzden yalnız erişkinin siyah-beyaz renkleri aranmaz.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Uzun kama kuyruklu türleri dışlamaya yardım eder.
Üstten ve alttan iki tonlu kanat; tek başına yeterli değil.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Tüneğe güvenli mesafe bırakın
Şubat
Yumurta döneminde uçurumdan uzak kalın
Mart
Dron uçurmayın
Nisan
Panik kalkışına yol açmayın
Mayıs
Yiyecek taşıyan kuşu izlemeyin
Haziran
Yuva altına yaklaşmayın
Temmuz
Uçuş öncesi yavruyu ürkütmeyin
Ağustos
Gençte kahverengi yakayı arayın
Eylül
Dağılmayı sabit göç rotası saymayın
Ekim
Noktalardan rota çizmeyin
Kasım
Koloni dönüşünü uzaktan izleyin
Aralık
Üreme alanında sessiz kalın
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Uçurum ve kanyon
Korunaklı raflar koloni yuvaları sağlar.
Açık mera ve bozkır
Karkas taraması için geniş görüş alanı.
Termal yamaçlar
Enerji tasarruflu yükselme ve süzülme alanları.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Kara Akbaba
Aegypius monachus- Renk
- Daha koyu ve daha yekpare.
- Kanat
- Daha dikdörtgen ve çok geniş.
- Kuyruk
- Görece daha uzun, kama eğilimli.
Sakallı Akbaba
Gypaetus barbatus- Kanat
- Daha uzun ve dar.
- Kuyruk
- Uzun ve belirgin kama.
- Baş
- Koyu yüz maskesi ve sakal.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriKorunaklı uçurum rafı, çıkıntı altı veya kaya oyuğu.
- 2Yuva yapısıDal ve bitkiden platform; içi ince ot ve yünle döşenebilir.
- 3YumurtaTipik 1.
- 4Kuluçkaİki eş paylaşır; 52–58 gün.
- 5YavruYardıma muhtaç; yaklaşık 112,5–115 günde uçar.
- 6EtikKoloniye yaklaşmayın, dron uçurmayın, uçurum üstünde görünmeyin ve yiyecek taşıyan kuşu izlemeyin.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Kızıl Akbaba ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Atmacagiller (Accipitridae) — 30 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Kızıl Akbaba
Kanat genişliğini kısa kuyrukla birlikte okuyun.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
