kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek16 cm
dişi16 cm
Kanat Açıklığı
erkek25 cm
dişi25 cm
Ağırlığı
erkek22,5 g
dişi22,5 g

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Kızıl Kirazkuşu
İngilizce İsim Cretzschmar's Bunting
Bilimsel İsim Emberiza caesia
Takım Passeriformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Kızıl Kirazkuşu (Emberiza caesia; Cretzschmar’s Bunting), doğu Akdeniz’in kayalık açık yamaçlarında üreyen bir kirazkuşudur. Üreme erkeğinde başın ana rengi yeşilimsi değil mavi-gridir; boğaz turuncu-kızıldır. Gri baş ile sıcak renkli boğazın birleşimi ilk bakışta aranır. Dişiler ve genç kuşlar erişkin erkek kadar koyu ve canlı renkli görünmez.

Genel Görünüm ve Duruş

Sırt ve kanatlar kahverengi, kuyruk sokumu daha kızıl görünür. Orta ve büyük kanat örtülerinin devetüyü uçları iki açık çizgi oluşturur. Karın, böğürler ve kuyruk altı kestane-kızılıdır. Gaga ile bacaklar ten pembesi, gözler koyu kahverengidir. Başın çevresindeki açık göz halkası beyazımsı ya da soluk devetüyü tonda olabilir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Dişi, erkeğe benzeyen fakat renkleri daha sönük bir görünüş taşır. Keith Vinicombe’un teşhis yazısı, özellikle dişilerde boğazın krem veya soluk sarımsı olabildiğini gösterir; her dişide erkeğin kızıl boğazı beklenmez. Üst göğüsteki gri alan da daha belirsizdir. Göğüsteki çizgiler de dişinin görünüşünü daha desenli yapar.

İlk kış kuşlarında çizgiler daha belirgin, baş ve alt tarafın renkleri daha soluktur. Vinicombe’un karşılaştırmasında bu yaşta Kirazkuşuna benzerlik artar. Parlak bir üreme erkeğinin baş–boğaz ayrımını gençte aynen aramak doğru sonuç vermez. Üst taraftaki çizgilerin kuvveti ve boğazın tonu, kuşun yaş görünüşü dikkate alınarak karşılaştırılır.

Uçuşta Görünüm

Dış kuyruk tüyleri koyu zemin üzerinde beyaz uç alanları taşır; kuş havalandığında bunlar daha açık seçilebilir. Orta kuyruk tüyleri kahverengidir.

Ses ve Davranış

Çağrısı kısa ve keskin bir “tsip” gibi duyulur. eBird’in uzman hesabı ötüşü ince, ıslıklı “si-si-siii” benzetmesiyle anlatır. Bu, ilk kısa sesleri uzayan bir son sesin izlemesidir. Bir hecenin yazılı karşılığı gerçek kaydın bütün inceliklerini taşımaz; ötüşün ritmi ve son sesin uzaması birlikte dinlenir.

Daniel Le-Dantec’in uzman tür hesabı, ötüşün bazen ince, zayıf ve alçak; bazen daha belirgin ve vızıltılı duyulabildiğini belirtir.

Dişi, yerde bir kaya veya çalı yanında ot ve ince köklerden çanak biçimli yuva kurar. SEO/BirdLife’ın tür derlemesi tipik yumurta sayısını 4–5 olarak verir. Kuluçkayı çoğunlukla dişi yürütür ve süre 12–14 gündür. Yavrular yumurtadan çıktıktan 12–13 gün sonra yuvadan ayrılır. Bu değerler Türkiye’de izlenen belirli bir yuva grubunun ölçümleri olarak sunulmaz. Yuva ve yavrular uzaktan gözlenir.

Fransız uzman hesabında yuvanın içinin ince kökler ve kılla döşenebildiği, yumurtaların açık zemininde koyu benekler ve çizgiler bulunduğu anlatılır. Aynı hesap yavruların iki eş tarafından beslendiğini belirtir. Yuvanın çukurda ve bitki ya da kaya örtüsü altında bulunması, yukarıdan bakıldığında kolayca görülmesini engelleyebilir.

Karıştırılabilecek Türler

Kirazkuşu (Emberiza hortulana; Ortolan Bunting) en önemli benzeridir. Üreme erkeğinde baş ve üst göğüs yeşilimsi gri, boğaz ile göz halkası sarıdır; alt taraf ise turuncu-kızıldır. İki türün de gagası pembedir. Dolayısıyla ayrım yalnız gaga rengine değil, sarı boğaz–yeşilimsi baş ile kızıl boğaz–mavi-gri baş karşılaştırmasına dayanır. Dişi ve ilk kış kuşlarında bu renk farkları daha silik olabilir.

Doğu Kirazkuşu (Emberiza buchanani; Grey-necked Bunting) erkeğinde boğaz ve gaga altından yanağa uzanan açık şerit beyazımsıdır; aralarında soluk gri bir çizgi bulunur. Baş ve ense gri, alt taraf daha soluk pembe-devetüyü tonludur. Sırtın kumlu kahverengi görünüşü daha sönüktür. Kızıl Kirazkuşundaki kuvvetli kızıl boğaz karşıtlığını taşımaz. Doğu Kirazkuşunda dişilerin tepe ve ensesi genellikle daha çizgilidir; bu özellik erişkin erkeğin görünüşüyle karıştırılmaz.

Boz Çinte (Emberiza cineracea; Cinereous Bunting) erişkin erkeğinde sarı boğaz, gri-sarımsı baş ve daha az çizgili gövde öne çıkar. Dişi soluk, gagası güçlü ve açık renklidir. İlk kış kuşlarında tepe ve göğüste ince çizgiler bulunabilir. Bu nedenle erişkin erkeğin sarı görünüşü her yaş ve eşeye aynen uygulanmaz. İncelenen AviList v2025b, cineracea alt türünü batı ve güney Türkiye’den doğu Toroslar’a; semenowi alt türünü güneydoğu Türkiye’den İran’ın güneybatısındaki Zagros Dağları’na yerleştirir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Kızıl Kirazkuşu saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Mavi-gri erkek başı

Kızıl boğaz ve göğüs bandıyla birlikte.

02
Beyazımsı göz halkası

Kirazkuşunun sarı tonuyla dikkatle karşılaştırın.

03
Sıcak çizgisiz sağrı

Dişi ve genç tanısında destekleyici.

Gözlem Noktaları

Sabit göç kilometresi verilmez

Genel yön kuzeydoğu Afrika’dır; kayıt noktaları kesin rota değildir.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 22 İlkbahar gelişi, Türkiye’de üreme, sonbahar çıkışı

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Kızıl Kirazkuşu

Cretzschmar's Bunting
Emberiza caesia

Kızıl boğaz ve göğüs bandıyla birlikte.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...