Erişkinin parlak turuncu-kırmızı bacakları sığ suda ve uçuşta belirgindir.
Kızılbacak
Tringa totanus • Common Redshank
Kızılbacak
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Kızılbacak, kahverengi gövdeli, görece dolgun bir kıyıkuşudur. Erişkinin turuncu kırmızı bacakları dikkat çeker. Ancak kızıl bacak başka türlerde de görülebilir; tanımada gaganın biçimi, vücut oranları ve kendiliğinden uçarken açılan kanat deseni birlikte kullanılır.
Genel Görünüm ve Duruş
Üreme giysisinde üst taraf koyu kahverengi ve desenlidir; açık alt tarafta, özellikle boyun ve göğüste koyu çizgi ve benekler artar. Üreme dışındaki erişkinin üst tarafı daha sade kahverengidir, göğüsteki desenler daha belirsizdir. Bu mevsim farkı, iki farklı tür görülüyormuş izlenimi verebilir.
Gaga düzdür; erişkinde tabanı turuncu kırmızı, ucu koyudur. Göz çevresinde ince açık bir halka bulunur.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişinin tüy görünümü benzerdir. Tüylerin koyuluğu veya bir fotoğraftaki büyüklük farkı, tek başına güvenilir eşey tayini sağlamaz. Yaş ve mevsim giysisini ayırmak daha yararlıdır.
İlk sonbaharındaki genç kuşun kanat örtü tüyleri açık benekli, kanadın gövdeye yakın uzun tüyleri açık ve koyu desenlidir. Bacakları sarımsı veya sönük turuncu, gaga tabanı daha mat olabilir. Tüy değiştirdikten sonra bazı gençlik işaretleri azalır; ikinci ilkbaharda yaşı anlamak bazen yalnız kalmış eski tüylerle mümkündür.
Uçuşta Görünüm
Uçuşta kanadın arka bölümündeki geniş beyaz alan ve sırtta yukarı doğru uzanan beyaz kama belirgindir. Kuyruk ise ince koyu enine bantlar taşır; sırttaki beyazlığı tamamen desensiz beyaz bir kuyrukla karıştırmamak gerekir. Bu beyaz kanat alanı, benzer su çulluklarını ayırmada çok yararlıdır.
Ses ve Davranış
Çoğu zaman kendisi görülmeden sesi duyulur. Güçlü, ıslığı andıran çağrıları çevredeki kuşları da uyarabilir. Tedirgin olduğunda kuyruğunu aşağı yukarı oynatır; ardından havalanabilir. Bu sesli ve dikkatli davranış, sessizce duran bir kuşun renkleri kadar gözlem için yararlıdır.
Üreme dışındaki dönemde başka kıyıkuşlarıyla birlikte beslenebilir. Gelgit görülen kıyılarda sular yükselince gruplar bir araya gelebilir; su çekilince beslenmek için daha geniş alana yayılırlar.
Karıştırılabilecek Türler
Kara Kızılbacak (Tringa erythropus), özellikle kış giysisinde karışabilir. Daha ince yapılı, uzun bacaklı ve daha uzun gagalıdır; gaganın ucu hafif aşağı eğilebilir. Kışın üst tarafı daha açık gri, yüzündeki kaş daha belirgindir. Kızılbacağın geniş beyaz kanat arka alanı onda bulunmaz. Kara Kızılbacağın siyaha yakın üreme giysisi, kış kuşunda aranacak bir işaret değildir.
Yeşilbacak (Tringa nebularia), yeşilimsi bacakları ve hafif yukarı kıvrılan gri gagasıyla ayrılır. Sırtında beyazlık vardır, fakat geniş beyaz kanat bandı yoktur.
Bataklık Düdükçünü (Tringa stagnatilis), daha narin yapılı, çok ince ve düz gagalıdır. Uzun bacakları soluk sarı veya yeşilimsi gri, göz önündeki açık kaşı belirgindir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Orta uzunluktaki düz gaganın tabanı turuncu-kırmızı, uç yarısı siyahtır.
Beyaz sırt kaması ve kanadın geniş beyaz arka kenarı havalanınca birlikte parlar.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Kıyı çamurluğu, lagün ve nehir ağzında kışlayan bireyleri arayın.
Şubat
Sığ su kenarında kırmızı bacak ve gaga tabanını ışık açısıyla doğrulayın.
Mart
Kuzeye geçiş ve yerel eşleşme hareketi artar; sesli uçuşları izleyin.
Nisan
Islak çayır ve sazlık kenarında gösteri uçuşu yuva olasılığına işaret eder.
Mayıs
Yuva ve yavru alanına girmeyin; alarm veren kuştan hızla uzaklaşın.
Haziran
Tüylü yavrular saklanmak için uzun ota ihtiyaç duyar; biçim ve otlatma baskısına dikkat edin.
Temmuz
Üreme sonrası erişkinler kıyı sulak alanlarında toplanmaya başlar.
Ağustos
Sonbahar geçişinde gençlerin daha devetüyü kenarlı üst tarafını görün.
Eylül
Çamurluk ve sığ göl kıyısında göç grupları yaygındır.
Ekim
Kış tüyü daha sade gri-kahverengidir; uçuş desenini kullanın.
Kasım
Yükselen suda toplu tüneklere çekilen sürüleri uzaktan gözleyin.
Aralık
Kıyı beslenme alanında tekrar tekrar havalandırmaktan kaçının.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Sığ lagün ve çamurluk
Sığ tuzlu-tatlı su kenarı, kıyı çamurluğu, nehir ağzı ve gelgit kanalı.
Islak çayır ve tuzlu bataklık
Üremede kısa otlu nemli çayır, sazlık kenarı ve tuzlu bataklık mozaiği.
Açık tünek alanı
Yüksek su sırasında kullanılan ada, set, kumluk ve bitkisiz kıyı çıkıntısı.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Kara Kızılbacak
Tringa erythropus- Yapı
- Daha uzun bacaklı, ince ve uzun boyunlu
- Gaga
- Daha uzun; kırmızı çoğunlukla alt gaga tabanında
- Uçuş
- Geniş beyaz arka kanat kenarı yok
Yeşilbacak
Tringa nebularia- Bacak
- Yeşilimsi-gri
- Gaga
- Daha uzun ve hafif yukarı kıvrık
- Boyut
- Daha iri ve ince
Bataklık Düdükçünü
Tringa stagnatilis- Yapı
- Çok daha narin ve uzun bacaklı
- Gaga
- İğne gibi ince
- Bacak
- Yeşilimsi-sarı
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Ot içinde yer yuvasıIslak çayır, tuzlu bataklık veya saz kenarında kuru bir tümsek; uzun ot örtüsü çanağı gizler.
- 2Ot döşeli sığ çukurErkek birkaç taslak çukur açabilir; seçilen yuva kuru ot ve ince bitkiyle döşenir.
- 3Genellikle 4 yumurtaBTO ortalaması 3,87; gözlenen aralık 2–5. Açık yeşilimsi yumurtalar koyu lekelidir.
- 4Yaklaşık 24 günErkek ve dişi kuluçkaya katılır; tüylü yavrular yuvadan hemen ayrılır ve 25–35 günde uçar.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Kızılbacak ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Çullukgiller (Scolopacidae) — 37 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Kızılbacak
Erişkinin parlak turuncu-kırmızı bacakları sığ suda ve uçuşta belirgindir.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
