kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek17 cm
dişi17 cm
Kanat Açıklığı
erkek26 cm
dişi26 cm
Ağırlığı
erkek25,3 g
dişi25,3 g

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Kızıl Başlı Çinte
İngilizce İsim Red-headed Bunting
Bilimsel İsim Emberiza bruniceps
Takım Passeriformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Kızıl Başlı Çinte (Emberiza bruniceps; Red-headed Bunting), dolgun gövdeli ve uzun kuyruklu bir çintedir. Üreme erkeğinin kızıl başıyla sarı gövdesi güçlü bir renk birleşimi oluşturur. Dişi ve genç kuşlar çok daha soluktur; erişkin erkeğin renkli görünüşü bütün bireylerde beklenmez.

İncelenen AviList v2025b, bu adı tek bir tür için kullanır ve alt tür ayırmaz. Kara Başlı Çinte ayrı bir türdür. İki adın eski yayınlarda farklı cinsler içinde yazılması, Kızıl Başlı Çinte ile Kara Başlı Çintenin aynı kuş olduğu anlamına gelmez; burada anlatılan kuş Emberiza bruniceps’tir.

Genel Görünüm ve Duruş

Üreme erkeğinin başı ve boğazı kestane kızılı, alt tarafı sarıdır. Sırt zeytin yeşili üzerinde koyu uzun çizgiler taşır; kuyruğun gövdeyle birleştiği üst bölüm sarımsı yeşildir. Kanatlar koyudur, tüylerin açık kenarları desen oluşturur. Açık gri gaga, başın sıcak rengiyle karşıtlık yaratır. Bu görünüşte kızıllık yalnız küçük bir tepe lekesi değildir; baş ile boğazı birlikte kaplar.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Kışın erkek daha sönük görünebilir. Hong Kong Kuş Gözlem Derneğinin uzman hesabında, baştaki kızıl rengin kahverengimsi tüy uçlarıyla örtüldüğü anlatılır. Dolayısıyla başın kızıllığının bir bölümünün görünmemesi, tek başına dişi olduğunu göstermez. Görülen renk yalnız tüyün dip rengine değil, onu örten açık veya kahverengi uca da bağlıdır.

İran’ın kuzeyindeki karşılaştırmalı araştırmada da mevsimlik örtülme ve bireysel renk değişkenliği belirlenmiştir. Kızıl Başlı Çinte erkeklerinin sırtı genellikle yeşilimsi ve siyah çizgiliyken, kuyruk üstü sarı veya sarı-yeşildir. Ancak bu son bölgenin rengi yakın türde de değişir. Araştırmacılar kuyruğun üstündeki tek renk alanını güvenilir bir ayırma anahtarı saymaz; baş, boğaz ve sırt desenini birlikte inceler.

Dişi ve genç kuşlarda baş soluk kahverengi, sırt ve kanatlar çizgilidir. Alt taraf, üreme erkeğinin parlak sarısından çok daha silik olabilir. Cornell’in teşhis hesabı, bu kuşların Kara Başlı Çintenin dişi ve gençlerinden görünüşte neredeyse ayrılamayabileceğini açıkça belirtir.

Hong Kong uzman hesabı, sonbahar gençlerinde sarının yalnız kuyruğun altındaki örtü tüylerinde bulunabildiğini belirtir. Baş ve gaga iri görünür; kuyrukta beyaz alan yoktur. Bu yüzden parlak sarı bir karın veya beyaz dış kuyruk tüyleri aramak uygun değildir.

Uçuşta Görünüm

Kışın büyük topluluklar halinde bir ekili alandan diğerine uçar. Hindistan Yarımadası’ndaki bu beslenme sürülerine Kara Başlı Çinteler de katılır. Uçan toplulukta aynı sarı-kahverengi görünüşü veren bütün bireylerin tek türden olduğu varsayılmamalıdır. Bu hareket, beslenme tarlaları arasındaki yer değiştirmedir; her sürü kalkışı uzun göçün başlangıcı değildir.

Gujarat’taki Prashnavada çevresinde 30 Aralık 2017’de gözlenen yaklaşık 300 çintelik grubun çoğu Kızıl Başlı, az bir bölümü Kara Başlı Çinteydi. Kuşlar hasat edilmiş tarlada besleniyor, elektrik hattında dinleniyordu. Bu gözlem, kış sürüsünü yalnız uçarken değil, konduğunda tek tek incelemenin de yararlı olduğunu gösterir; verilen toplam iki türün birlikte sayısıdır.

Ses ve Davranış

Ötüş, birkaç kuru ve pürüzlü notayla başlayıp daha akıcı, birbirine karışan bir diziye dönüşür. Bu uzayan ötüşle kısa temas çağrıları aynı şey değildir.

Hong Kong hesabı kısa çağrıları “çup”, hafif vızıltılı “zirt” ve “çu” benzetmeleriyle anlatır. Bunlar sesin yaklaşık yazılı karşılıklarıdır; kısa çağrıyla uzun ötüş birbirinden ayrı değerlendirilir.

Kazakistan’ın 2005 uzman derlemesinde yuvayı dişinin otlarla ve ince bitki parçalarıyla yaptığı, erkeğin ona eşlik ettiği anlatılır. Yuva çalıda veya yoğun otlar arasında, çoğu kez yere yakın bulunur. Aynı bölgesel hesap 2–5, çok seyrek 6 yumurta; dişinin yürüttüğü 10–14 günlük kuluçka ve iki ebeveynin beslediği yavruların 12–13 günde yuvadan uçmasını bildirir. Bu süreler yumurtada gelişmeyle yavrunun yuvada büyümesini ayrı evreler olarak gösterir.

Fransız uzman hesabı dışta yaprak, sap ve kabuk parçaları; içte ince kıl ve at kılı gibi yumuşak malzemeler anlatır.

Karıştırılabilecek Türler

Kara Başlı Çinte (Emberiza melanocephala; Black-headed Bunting), en önemli benzer türdür. Üreme erkeğinde baş siyah, ense ve sırt kestane-kızıl, alt taraf sarıdır. Yanakların altındaki sarı kenar, başın geri kalan siyah alanıyla karşıtlık oluşturur. Koyu kanat tüyleri beyazımsı veya krem kenarlıdır. Kızıl Başlı Çintenin kızıl başı ve yeşilimsi, koyu çizgili sırtı bununla karşılaştırılır.

Dişilerde ve gençlerde karşılaştırma çok daha zordur. Cornell’in iki tür hesabı, belirgin örtüşme bulunduğu konusunda birleşir; tepedeki çizgilerin gücü veya sarının miktarı tek başına kesin tanı sağlamaz. Ayrıntılı fotoğraf ve farklı açılar yoksa iki türden birini zorla seçmek yerine, ayırt edilemediği belirtilmelidir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Kızıl Başlı Çinte saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Kestane-kızıl baş

Üreme erkeğinde üst göğse kadar iner.

02
Sarı gövde ve sağrı

Kızıl başla aynı bireyde birlikte aranır.

03
Zeytin çizgili sırt

Kahverengi kanat ve uzun kuyrukla.

Gözlem Noktaları

Doğrulanmış bireysel rota yok; sabit değer verilmez

Türkiye kaydı ana rota veya yabani köken kanıtı değildir.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 0 Orta Asya üreme, Güney Asya kışlama göçmeni

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Kızıl Başlı Çinte

Red-headed Bunting
Emberiza bruniceps

Üreme erkeğinde üst göğse kadar iner.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...