Parlak sarı bacaklar ince gövdenin altında çok uzun görünür.
Küçük Sarıbacak
Tringa flavipes • Lesser Yellowlegs
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Hızlı Tanı
Küçük Sarıbacak, ince gövdeli, uzun boyunlu ve çok uzun parlak sarı bacaklı bir düdükçündür. Gaga koyu, düz, ince ve yaklaşık baş uzunluğundadır. Üst taraf gri-kahverengi üzerine ince açık benekli, alt taraf beyazdır; üreme giysisinde boyun ve göğüsteki çizgiler belirginleşir. Uçuşta bacaklar kuyruğun gerisine uzun biçimde taşar, kuyruksokumu ve sırtın ortası beyaz bir kama gibi görünür, kanatta belirgin açık çizgi oluşmaz.
En sık Büyük Sarıbacakla karışır. Boyut tek başına yanıltıcıdır; Küçük Sarıbacakta gaga daha ince ve daha kısa, baş daha yuvarlak, gövde daha zarif ve çağrı genellikle yumuşak iki hecelidir. Sarı bacaklar iki türde de bulunduğu için kesin işaret değildir. Türkiye'de olağandışı bir Kuzey Amerika konuğu olduğundan kayıt; gaga oranını, kanadı, beyaz sırt kamasını ve sesi gösteren bağımsız kanıtlarla desteklenmelidir.
Genel Görünüm ve Duruş
Gövde küçük-orta boylu, göğüs dar, karın hafif ve bacaklar orantısız uzun görünür. Baş küçük, boyun ince, göz koyudur. Gözün önünde ve üstünde belirsiz açık bir çizgi görülebilir. Gaga bütünüyle koyu ve düz görünür; Büyük Sarıbacağın daha kalın, çoğu zaman hafif yukarı kıvrık ve baştan belirgin uzun gagası yoktur. Dinlenen kuşta kanat uçları kuyruğa yaklaşır, sarı bacaklar gövdenin altında ince çizgiler gibi durur.
Üreme giysisinde üst taraf daha koyu ve açık benekli, boyun-göğüs daha çizgilidir. Kış giysisinde sırt daha düz gri, alt taraf daha temiz beyaz görünür. Işık, çamur ve su bacak rengini yeşilimsi ya da donuk gösterebilir; bacağın rengi tek başına kullanılmaz. Paneldeki 23–25 santimetre boy, 59–64 santimetre kanat açıklığı ve 67–94 gram ağırlık Michigan Üniversitesi Animal Diversity Web'in doğrudan yayımladığı ortak tür aralıklarıdır; aralık uçları eşeylere paylaştırılmadan iki kutuda da gösterilir.
Beslenirken yüksek adımlarla hızlı yürür, boynunu ileri uzatır ve kısa gaga darbeleriyle yüzeydeki avı alır. Daha sakin eşeleme ile ani koşuları art arda kullanabilir. Derin suya girmek yerine çoğunlukla bacak boyuna uygun sığlıkta, bitkili çamur kenarında ve su birikintilerinde kalır. Dinlenirken tek bacağını gövdesine çekebilir; bu durumda sarı bacak işareti görünmeyebilir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ile dişi aynı temel giysiyi taşır. Dişi ortalamada biraz iri ve uzun gagalı olabilir, fakat ölçüler büyük ölçüde örtüşür; fotoğraftan güvenilir eşey tayini yapılmaz. Erişkinin taze üreme giysisinde sırt tüylerinin açık kenarları ve göğüs çizgileri belirgin, aşınmış yaz giysisinde daha silik olabilir.
Genç kuşun üst taraf tüylerinde daha düzenli krem kenarlar ve küçük açık çentikler vardır; bu desen sırtta daha düzgün pullu bir görünüm oluşturur. Alt taraf çoğunlukla açık, göğüs hafif çizgilidir. Bacaklar sarıdır, gaga erişkindeki gibi ince ve koyudur. Yaş tayini tek bir tüy kenarına değil bütün üst tarafın tazeliğine ve desen düzenine dayandırılır.
Üreme alanı Alaska ve Kanada'nın boreal kuşağındaki açık ya da yarı açık orman, bataklık ve ıslak çayırlardır. Yuva sudan genellikle 200 metre içinde, kütük, devrilmiş dal ya da alçak çalı yakınındaki kuru veya yosunlu zeminde sığ bir çöküntüdür; kuru ot, yaprak, yosun ve ince dallarla az miktarda döşenir. Cornell 3–5 yumurta ve 22–23 günlük kuluçka bildirir; tipik kuluçka dört yumurtadır ve iki eş kuluçkaya katılır. Tüylü yavrular çıktıktan birkaç saat sonra yürür ve kendi küçük avlarını toplar; yaklaşık 22–23 günde uçabilir. Alarm veren erişkin takip edilmez, yavruya yaklaşılmaz ve yuva konumu paylaşılmaz.
Uçuşta Görünüm
Kanatlar uzun ve sivrice, uçuş hızlı ve doğrudandır. Üstten kanat gri-kahverengi ve büyük ölçüde tekdüzedir; belirgin beyaz kanat çizgisi yoktur. Beyaz kuyruksokumu sırtın ortasına doğru dar bir kama halinde uzanır. Kuyruk beyaz zemin üzerinde koyu enine çizgiler taşır. Çok uzun sarı bacaklar kuyruğun gerisine belirgin biçimde uzanır.
Alttan kanatlar açık, uçuş telekleri daha koyu görünür. Büyük Sarıbacakla uçuşta boyut karşılaştırması ancak iki tür aynı karedeyse güvenlidir. Küçük Sarıbacağın daha hafif gövdesi, daha kısa ve ince gagası, yumuşak çağrısı ile çizgisiz kanadı birlikte değerlendirilir. Bataklık Düdükçününde beyaz kuyruksokumu düzeni, gaga ve genel oranlar farklıdır.
Kuş ürktüğünde ses çıkararak hızla yükselebilir ve sulak alan üzerinde dönüş yapabilir. Bir uçuş fotoğrafı için kuşu bilerek kaldırmak doğru değildir. Doğal kalkış beklenmeli; bacak, kuyruksokumu, kanat üstü ve baş-gaga oranını gösteren ayrı kareler alınmalıdır.
Ses ve Davranış
Temel çağrı berrak ama Büyük Sarıbacağınkinden daha yumuşak, çoğunlukla iki heceli bir ıslıktır; bazen bir ya da üç notaya değişebilir. Büyük Sarıbacak daha güçlü, çınlayan ve genellikle üç-dört notalı çağrı verir. Nota sayısı örtüşebileceği için ses tek başına kesin değildir; ses kaydının aynı bireyin görüntüsüyle bağlantısı korunmalıdır.
Göç ve kış döneminde başka kıyı kuşlarına karşı görece hoşgörülü olabilir; sığlıkta gevşek gruplar içinde beslenir. Üreme bölgesinde ise çiftler yuva çevresini güçlü biçimde savunur, yaklaşan canlıya uçuşla karşılık verebilir. Dişi yavrular uçmadan bölgeden ayrılabilir; erkek yavruları uçuşa kadar savunmayı sürdürebilir.
Avlanırken hızlı yürür, aniden durup gagalar, suyu kısa yana süpürmelerle tarayabilir ve bazen gece de beslenir. Salyangoz, sinek ve kınkanatlılar ile yusufçukların farklı yaşam evreleri önemli avlardır. Bir sürü içinde kuş sürekli baş kaldırıyor ya da uzaklaşıyorsa mesafe artırılmalıdır.
Karıştırılabilecek Türler
Büyük Sarıbacak belirgin biçimde daha iri ve güçlü yapılıdır; gagası baştan uzun, daha kalın ve çoğu zaman hafif yukarı kıvrıktır. Çağrısı daha yüksek, sert ve çoğunlukla üç-dört hecelidir. Tek başına kuşlarda boyut zor değerlendirildiğinden gaga oranı, göğüs yapısı, beslenme biçimi ve ses birlikte kullanılmalıdır.
Bataklık Düdükçünü daha zarif görünse de gagası daha uzun, çok ince ve hafif yukarı kıvrıktır; göz üstü çizgisi belirgin, bacaklar yeşilimsi-sarı ve ayak parmakları çok uzundur. Uçuşta beyaz sırt-kuyruksokumu deseni Küçük Sarıbacaktan farklıdır.
Orman Düdükçününün bacakları sarımsı-yeşil olabilir; fakat gövdesi daha kısa bacaklı, kaşı daha belirgin ve uçuşta beyaz kuyruksokumu daha kare görünür. Çağrısı da farklıdır. Su yüzeyindeki yansıma bacak rengini değiştirebileceği için yapı ve uçuş deseni kontrol edilir.
Sarı Bacaklı Kumkuşu çok daha küçüktür, daha kısa boyunlu ve kısa gagalıdır. Türkiye'de Küçük Sarıbacak iddiası olağandışı olduğundan, kanıt yetersizse kayıt daha geniş düdükçün grubu düzeyinde bırakılmalıdır.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Gaga düz, koyu ve yaklaşık baş uzunluğundadır.
Uçuşta üst kanat tekdüze koyudur; belirgin açık kanat çizgisi oluşmaz.

Eşeyler benzerdir; dişi ortalama biraz daha iri ve uzun gagalı olabilir.

Tek başına yeterli değildir. Uçuş işareti tek başına yeterli değildir; ilk bakıştaki üç özelliği birlikte doğrulayın.
Türkiye’de bugün nerede aranır?
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Oca
Düzensiz / mevsime bağlı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Şub
Düzensiz / mevsime bağlı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Mar
Geçiş olasılığı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Nis
Geçiş olasılığı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
May
Geçiş olasılığı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Haz
Düzensiz / mevsime bağlı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Tem
Düzensiz / mevsime bağlı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Ağu
Geçiş olasılığı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Eyl
Geçiş olasılığı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Eki
Geçiş olasılığı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Kas
Geçiş olasılığı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Ara
Düzensiz / mevsime bağlı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Sığ gölet
Sığ gölet, türü rahatsız etmeden uzaktan taranacak öncelikli yaşam alanıdır.
Çamurlu kıyı
Çamurlu kıyı, türü rahatsız etmeden uzaktan taranacak öncelikli yaşam alanıdır.
Tuzla ve lagün
Tuzla ve lagün, türü rahatsız etmeden uzaktan taranacak öncelikli yaşam alanıdır.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Büyük Sarıbacak
- Yapı
- Boyut ve oranları karşılaştır
- Desen
- Üç işareti aynı bireyde doğrula
- Ses
- Tek başına kullanma
Bataklık Düdükçünü
- Yapı
- Boyut ve oranları karşılaştır
- Desen
- Üç işareti aynı bireyde doğrula
- Ses
- Tek başına kullanma
Orman Düdükçünü
- Yapı
- Boyut ve oranları karşılaştır
- Desen
- Üç işareti aynı bireyde doğrula
- Ses
- Tek başına kullanma
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeri ve yapısıBoreal açıklıkta yerde; ot, yaprak ve ince dallarla döşeli sığ çanak.
- 2YumurtaGenellikle 4 yumurta.
- 3KuluçkaYaklaşık 22–23 gün.
- 4Etik gözlemYuva ve yavrulara yaklaşmayın; uzaktan izleyin.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Ornitolojik Saha Teşhis Levhası ve Ayırt Edici Özellikler
Numaralara tıklayın: kuş teşhis açısına yumuşakça döner, ilgili bölge vurgulanır ve bütün özellikler yan panelde açıklanır.
1. Çok uzun sarı bacak
Parlak sarı bacaklar ince gövdenin altında çok uzun görünür.
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Küçük Sarıbacak ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Çullukgiller (Scolopacidae) — 36 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.