kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek92 cm
dişi92 cm
Kanat Açıklığı
erkek214 cm
dişi214 cm
Ağırlığı
erkek3 kg
dişi3 kg

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Şah Kartal
İngilizce İsim Eastern Imperial Eagle
Bilimsel İsim Aquila heliaca
IUCN Durumu
VU • Duyarlı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Şah Kartal (Aquila heliaca), çok iri bir kartaldır. Erişkinde açık başı ve beyaz omuzları, koyu kahverengi gövdeden ayrılır.

Genel Görünüm ve Duruş

Erişkinde başın tepesi, ense ve boynun yanları açık, kızılımsı sarıdır; boğaz ve yanakların altı gövde gibi koyu kalır. Beyaz alanlar, sırtın iki yanında omuza yakın kısa tüylerdedir. Bu yüzden kuşa yalnız alttan bakarken iki beyaz omuz lekesini de görmeyi beklemeyin. Gözün renkli bölümü erişkinde sarı görünür.

Kuyruğun gövdeye yakın bölümü koyu gri, uca yakın geniş bant siyahtır. Kuyruk ucu görece düzdür. Beyaz omuz lekelerinin büyüklüğü bireyler arasında değişir; bazı kuşlarda zayıf görünür ve kötü ışıkta seçilmeyebilir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişinin temel renk düzeni benzerdir; dişi daha iridir. Kanat ölçüleri örtüştüğünden, tek başına görülen kuşun büyüklüğünü kesin eşey işareti saymak uygun değildir.

Genç kuş erişkinden çok farklıdır: kum rengi kahverengi gövdesinde belirgin koyu çizgiler vardır. Kuyruk ve uzun uçuş tüyleri koyudur; sırtın kuyruktan hemen önceki açık bölümü bunlarla karşıtlık yapar. Bu açık bölge kuyruğun kendisi değildir. Genç Şah Kartalı, erişkindeki koyu gövde ve beyaz omuz düzenini arayarak tanımaya çalışmayın.

Erişkin giysisine geçiş yıllar sürer. Oiseaux.net’in uzman hesabı tam giysinin yaklaşık altı yaşında tamamlandığını belirtir; arada genç ve erişkin görünüşlerini birleştiren değişken giysiler vardır. Dolayısıyla yamalı kahverengi bir kuşu tek fotoğraftan kesin doğum yılına yerleştirmek güçtür.

Uçuşta Görünüm

Uçuşta uzun kanatları tahta gibi, kenarları birbirine paralel görünür. Kaya Kartalındaki gibi kanadın arka kenarında belirgin bir çıkıntı ve gövdeye doğru daralma yoktur. Baş öne uzanır. Süzülürken kanatlar çoğunlukla yataydır; bu görünüş tek bir rüzgâr hamlesindeki kanat açısıyla değil, kuş bir süre izlenerek değerlendirilmelidir.

Erişkinin kanat altı büyük ölçüde koyu görünür; örtü tüyleriyle uzun uçuş tüyleri arasındaki renk farkı zayıftır.

Ses ve Davranış

Çağrısı, hızla yinelenen kaba havlama seslerini andırır. Yazıyla “vuak vuak” gibi aktarılabilir; ancak kuşun gerçek sesi yalnız bu hecelerle tarif edilemez. Sesin sertliği ve tekrar ritmi birlikte dinlenmelidir.

Özellikle üreme dönemindeki gösteriler sırasında seslenir. Tünemişken de çağırabilir; erkek yuvaya besin getirdiğinde dişi ses verebilir.

Karıştırılabilecek Türler

Kaya Kartalının (Aquila chrysaetos) başı görece küçük, kuyruğu uzundur; ense tüyleri altın renklidir. Genç kuşta kuyruk tabanı ve kanatlarda beyaz alanlar olabilir, fakat kanattaki beyaz her bireyde ve her yüzeyde aynı belirginlikte değildir. Uçuşta kanatlar hafif V biçiminde tutulabilir ve gövdeye yaklaşırken daralır. Bu gençlik lekeleri, erişkin Şah Kartalın omza yakın beyaz tüyleriyle aynı anatomik yerde değildir.

Bozkır Kartalı (Aquila nipalensis) de iri ve kahverengidir. Genç kuşun kanat örtülerindeki beyaz uçlar, uçuşta koyu kanat altında uzanan açık bir bant oluşturur. Genç Şah Kartalda ise gövdenin belirgin boyuna çizgileri önem kazanır. İki türü yalnız açık kahverengi oluşlarıyla ayırmaya çalışmayın; gövde çizgileri ve kanat altı bant düzeni birlikte görülmelidir.

Büyük Orman Kartalı (Clanga clanga), geniş kanatlı ve kısa kuyruklu, erişkinde çoğunlukla tekdüze koyu görünen bir kartaldır. Kanat altındaki bilek bölgesinde küçük, açık bir virgül şekli seçilebilir. Gençte sırt ve kanat üstündeki çok sayıda beyazımsı benek dikkat çeker. Bunlar erişkin Şah Kartalın iki omuz alanından farklıdır; beneklerin yaygınlığına ve kuşun yaşına bakılmalıdır.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Şah Kartal saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Altın ense

Koyu erişkin başının arkasında.

02
Beyaz omuzlar

Erişkin kürek tüylerinde.

03
Gri, koyu uçlu kuyruk

Geniş kanat ve kısa kuyrukla.

Gözlem Noktaları

Popülasyon ve yaşa göre değişir; sabit km yok

Nokta kayıtlarından rota çizilmez.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 83 Yerleşik, geçit ve kış hareketi bağlama bağlı

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Şah Kartal

Eastern Imperial Eagle
Aquila heliaca

Koyu erişkin başının arkasında.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...