kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek54 cm
dişi54 cm
Kanat Açıklığı
erkek120 cm
dişi120 cm
Ağırlığı
erkek828,2 g
dişi828,2 g

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Şahin
İngilizce İsim Common Buzzard
Bilimsel İsim Buteo buteo
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Şahin (Buteo buteo), dolgun gövdeli, geniş kanatlı ve kısa boyunlu bir yırtıcıdır. Kuyruğu görece kısadır; kapalıyken ucu düz, açıldığında yuvarlak görünür. Tarlaların ve ağaçlıkların üzerinde daireler çizmesi tanıdık bir görüntüdür. Önce bu toplu silüeti görün; yalnız kahverengi bir kuş olmasına bakarak tanı koymayın.

Genel Görünüm ve Duruş

Başı iri, boynu omuzlarının arasına gömülmüş gibidir. Kancalı gaga koyu, gagayı dibinden çevreleyen çıplak deri sarıdır; bacakların tüysüz alt bölümü de sarı görünür. Tünemiş kuşta katlanmış kanat uçları kuyruğun ucuna yaklaşık olarak ulaşabilir.

Tüyleri neredeyse beyazdan çok koyu kahverengiye kadar değişebilir. Sık rastlanan kahverengi kuşlarda göğüsteki açık kuşak dikkat çeker; ancak bu kuşak her bireyde aynı belirginlikte değildir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişinin tüy deseni benzerdir. Dişi genel olarak daha iri olsa da büyüklükler örtüşür. Kuşu tek başına, ölçeksiz bir fotoğrafta görmek kesin eşey tayini sağlamaz; küçük görünen her Şahin erkek değildir.

Genç kuşta üst taraftaki tüylerin açık kenarları daha pullu bir görünüm oluşturur. Alt taraftaki koyu çizgiler daha çok boyunadır; kuyruğun ucuna yakın koyu bant, öteki bantlardan belirgin biçimde geniş değildir. Gözün renkli bölümü de erişkine göre daha açık olabilir. Erişkinde üst taraf daha tekdüze kahverengi, alt taraftaki desen daha enine olabilir; kuyruk ucuna yakın koyu bant genişler ve göz koyulaşır. Geçiş giysisinde eski ve yeni telekler bir arada bulunabildiğinden yaş, yalnız göz rengiyle belirlenmez.

Uçuşta Görünüm

Uçuşta kanatları geniş, uçları yuvarlaktır; açık kuyruk kısa bir yelpaze gibidir. Yükselen hava içinde dönerken kanatlarını hafif V biçiminde kaldırabilir. Etkin uçuşta görece hızlı, sığ ve biraz sert kanat vuruşlarını süzülmeler izler. Erişkinin kanatlarının arka kenarında belirgin koyu bir şerit görülebilir. Kanat tutuşu ve vuruş hızı uçuşun amacına göre değişir; tek bir süzülme anı kesin tanı değildir.

Alttan bakıldığında kanadın kısa örtü tüyleriyle açık renkli uzun uçuş telekleri arasında karşıtlık görülebilir. Çok koyu kuşlarda bile kanadın dış bölümündeki telekler daha açık görünebilir. Kanat ucunda ayrılan beş koyu telek parmakları andırır. Üstten bakıldığında kuyruğun dibini örten kısa tüyler de çevresine göre daha açık olabilir.

Ses ve Davranış

En tanıdık çağrısı, ince başlayıp sonu alçalan, uzunca bir miyavlamayı andırır. Hem uçarken hem konmuşken seslenebilir. Yuvadan ayrılan gençler besin isterken benzer fakat daha yüksek ve ısrarlı çağrılar çıkarır. Dolayısıyla sesin ısrarı tek başına ayrı bir tür göstermez.

Ilıman Avrupa’da üreme gösterileri kış sonundan başlayabilir. Çiftin gösteri uçuşunda yükselişleri dik inişler izler; kuşlar seslenebilir ve havada pençeleriyle temas edebilir. Bu hareketler çift bağlarının güçlenmesine katkıda bulunur.

Karıştırılabilecek Türler

Kızıl Şahin (Buteo rufinus) daha iri ve uzun kanatlı bir izlenim verir; uzaktan küçük bir kartalı andırabilir. Süzülürken o da kanatlarını V biçiminde tutabilir ve bileklerinde koyu lekeler taşır. Bu nedenle V duruşu veya bilek lekesi iki türü tek başına ayırmaz. Şahinin daha toplu, kısa kanatlı görünüşüyle birlikte baş, kuyruk ve alt taraf deseni karşılaştırılmalıdır.

Paçalı Şahin (Buteo lagopus), daha uzun ve dar kanatları, küçük gagası ve ayak parmaklarına kadar uzanan bacak tüyleriyle ayrılır. Açık giysili kuşta koyu bilek lekeleri keskin, kuyruğun tabanı beyaz ve ucu koyu bantlıdır. Şahinin kuyruğu ise genellikle ince bantlı kahverengi-gri görünür. Koyu giysilerde bu açık-koyu karşıtlığı değişir; özellikle bacak tüyleri uzaktan seçilmiyorsa yalnız bir lekeye güvenilmez.

Arı Şahini (Pernis apivorus), daha küçük başını ince ve uzun boynunun ucunda öne uzatır. Kanatları ve kuyruğu daha uzundur; süzülürken kanatlarını daha düz tutar. Erişkinin açık kuyruğunda gövdeye yakın iki koyu bant ile uca yakın geniş bir koyu bant seçilir. Gençlerin bant düzeni farklılaşabildiğinden bu erişkin deseni her kuşa zorla uygulanmaz. Şahinin daha kısa boynu ve toplu gövdesi karşılaştırmanın temelidir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Şahin saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Geniş yuvarlak kanat

Kısa boyun ve dolgun gövdeyle.

02
Bantlı yelpaze kuyruk

Orta-kısa ve yuvarlak uçlu.

03
Çok değişken giysi

Renge değil yapıya öncelik ver.

Gözlem Noktaları

Yerleşik ve göçmen popülasyonlar; sabit km yok

Kayıt noktaları bireysel rota değildir.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 166 Yıl boyu; geçit ve kışta ek bireyler

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Şahin

Common Buzzard
Buteo buteo

Kısa boyun ve dolgun gövdeyle.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...