Kanat gerisine belirgin taşar.
Sakallı Akbaba
Gypaetus barbatus • Bearded Vulture
Sakallı Akbaba
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Sakallı Akbaba (Gypaetus barbatus; Bearded Vulture), çok iri fakat ince görünümlü bir dağ yırtıcısıdır. Uzun, dar kanatları ve sivri baklava biçimli kuyruğu ilk tanıda birlikte aranır.
Göğsün doğal beyaz tüyleri, demir oksitli su ve çamurda banyo yapınca pas turuncusuna boyanır. Açık renkli erişkinler de vardır; turunculuk tek başına tanı ölçütü değildir.
Genel Görünüm ve Duruş
Erişkinde soluk sarı gözün çevresi kırmızıdır. Siyah yüz maskesi, gaga altındaki sakal görünüşlü tüylerle birleşir. Gaga boynuz renkli ve kancalıdır; baş tüylüdür.
Erişkinin üst tarafı koyu arduvaz grisidir. Alttan bakıldığında açık veya turuncu gövde, koyu kanat altıyla karşıtlık yapar; karın rengi kanada taşınmaz.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişinin temel tüy deseni benzerdir; dişi genellikle biraz daha iridir. Görünüşten kesin eşey tayini yapılmaz.
Genç kuşun başı siyahımsı, gövdesi koyu kahverengi ya da gri-kahverengidir. Baş ve alt taraf birkaç yıl içinde açılır; tek açık tüyden kesin yaş çıkarılmaz.
Uçuşta Görünüm
Sırtlar ve kaya duvarları boyunca, düz tuttuğu veya hafif aşağı kavisli kanatlarla süzülür. Kanatların duruşu, gövdeden çok uzağa uzanan kuyrukla birlikte izlenir.
Ses ve Davranış
Uçarken tiz ve keskin bir ıslık duyulabilir.
Karıştırılabilecek Türler
Kızıl Akbabanın (Gyps fulvus; Griffon Vulture) kuyruğu kısa ve kare uçludur. Uzun boynu ile ince beyaz tüylerle kaplı başı, Sakallı Akbabanın tüylü başından ve siyah sakalından ayrılır.
Kara Akbaba (Aegypius monachus; Cinereous Vulture) koyu kahverengi gövdelidir. Erişkinde başın çıplak derisi açık griyken gençte kahverengi hav bulunur; bütün gençlerin başı çıplak kabul edilmez.
Kaya Kartalı (Aquila chrysaetos; Golden Eagle), kızıl-altın ensesiyle ayrılır. Gençteki beyaz kanat alanları ve beyaz kuyruk tabanı, Sakallı Akbabanın açık gövdesiyle aynı yerde değildir.
Küçük Akbaba (Neophron percnopterus; Egyptian Vulture) daha küçüktür; kuyruğu kamadır. Erişkinde beyaz gövde, siyah uçuş tüyleri ve sarı çıplak yüz görülür. Genç kuş koyu kahverengidir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Tam tüylü açık başta.
Dev doğan benzeri siluet.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Yuva mağarasına yaklaşmayın
Şubat
Kaya tırmanışını değiştirin
Mart
Drone kullanmayın
Nisan
Konum paylaşmayın
Mayıs
Genci izlemek için yaklaşmayın
Haziran
Kırma alanından kemik almayın
Temmuz
Bağımlı genci terk edilmiş saymayın
Ağustos
Dağılmayı sabit rota yapmayın
Eylül
Üst-alt yüzeyi belirtin
Ekim
Yuva onarımını uzaktan izleyin
Kasım
Ses geri çalmayın
Aralık
Kuluçka alanından uzak durun
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Sarp uçurum ve mağara
Korunaklı yuva rafı.
Dağ sırtı ve vadi
Süzülme ve geniş besin taraması.
Yüksek otlak
Yabani ve evcil otçul kemikleri.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Kızıl Akbaba
Gyps fulvus- Kanat
- Çok daha geniş ve dikdörtgensi.
- Kuyruk
- Kısa.
- Baş
- Açık ve büyük ölçüde çıplak.
Kara Akbaba
Aegypius monachus- Yapı
- Daha ağır ve geniş kanatlı.
- Kuyruk
- Daha kısa.
- Baş
- İri, sakalsız.
Mısır Akbabası
Neophron percnopterus- Boyut
- Çok daha küçük.
- Yüz
- Sarı çıplak deri.
- Erişkin
- Beyaz gövde-siyah telek.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriKorunaklı mağara, oyuk veya uçurum rafı.
- 2Yuva yapısıİri dal platformu; yün, kıl, deri ve otla astarlı.
- 3YumurtaGenellikle 1–2; kaynaklarda nadiren 3.
- 4KuluçkaPyrenees çalışmasında ortalama 54 gün; iki ebeveyn.
- 5YavruOrtalama 123 günde uçuş; çalışma aralığı 103–133 gün.
- 6EtikMağaraya yaklaşmayın, tırmanmayın, drone/ses kullanmayın, konumu yayımlamayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Sakallı Akbaba ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Atmacagiller (Accipitridae) — 30 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Sakallı Akbaba
Kanat gerisine belirgin taşar.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
