kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek17 cm
dişi17 cm
Kanat Açıklığı
erkek28 cm
dişi28 cm
Ağırlığı
erkek17,7 g
dişi16,9 g

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Sarı Kuyruksallayan
İngilizce İsim Western Yellow Wagtail
Bilimsel İsim Motacilla flava
Takım Passeriformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Sarı Kuyruksallayan, Motacilla flava, uzun bacaklı, ince gövdeli bir açık alan kuşudur. Erkeğin yeşile çalan sırtı ile sarı alt tarafı dikkat çeker. Baş rengi alt türlere göre değişir; siyah başlı ve mavi-gri başlı erkekler aynı tür içinde yer alır. Beyaz kenarlı koyu kuyruğu hareketlidir.

İngilizce adı Western Yellow Wagtail’dir. AviList v2025b on alt tür kabul eder. Türkiye’de üreyen kara başlı kuşlar Motacilla flava feldegg ile eşleşir. Baş deseni bölgeden bölgeye değişen bu grupta, eski kaynakların ayrı ad verdiği bazı görünümler günümüzde bağımsız alt tür sayılmaz.

Genel Görünüm ve Duruş

Uzun ve ince siyah bacaklarıyla yerde yürür veya kısa koşular yapar. Kuyruğunu zaman zaman dikey yönde sallar. Yerdeki seri hareketleri ve zarif gövdesi gözlemde dikkat çeker.

Katlı kanattaki koyu örtü ve iç kanat tüyleri açık kenarlıdır. Bu kenarlar kanadın üzerinde açık çizgiler oluşturur; giysiyle birlikte beyazlığı ve sarıya çalan tonu değişebilir. Türe adını veren flava alt türünün erkeğinde göz ile gaga arasında koyu bir çizgi, gözün altında ve kulak bölgesinde küçük beyaz işaretler bulunur. Bu yüz ayrıntıları, bütün alt türlerin ortak deseni değildir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Üreme giysisindeki feldegg erkeğinin başı parlak siyahtır; yeşil sırtla güçlü karşıtlık yapar. Tipik görünüşte belirgin beyaz kaş yoktur. Flava erkeğinde mavi-gri baş, beyaz kaş ve sarı boğaz bulunur. Thunbergi erkeğinin tepesi ve ensesi koyu gri, yüz yanları daha da koyudur; bazıları neredeyse siyah başlı görünebilir.

Dişilerin üstü gri-yeşil veya gri-kahverengi, altı daha soluk sarıdır. Bazıları erkeğin baş deseninin silik bir benzerini taşır. Feldegg dişileri değişkendir; çoğu başka alt türlerin dişilerinden daha gri üstlü, daha beyaz altlı ve koyu başlıdır. Bazı dişilerin alt türü görünüşünden güvenle ayrılamaz.

Yuvadan yeni ayrılmış yavru sarı-yeşil erişkinden çok farklıdır. Sırtı gri-kahverengi, altı açık kremdir; kanadın koyu tüyleri açık kenarlarıyla sırtından ayrılır. Boğazın çevresindeki koyu çizgiler üst göğüste aşağı sivrilen bir kolye oluşturabilir. Koyu tepe kenarları açık kaşı belirginleştirir. Bu ilk giysi, ilk sonbaharda tüylerini kısmen yenilemiş bir gencin görünüşüyle aynı değildir.

İlk yılındaki erkek, erişkin dişiye çok benzeyebilir; geç çıkan erkeklerin tüy yenilemesi de daha geç olur. Gençler ilk yenilemede kanatlarının bir bölümünde eski tüyleri koruyabilir. Yeni örtülerle yıpranmış, beyazımsı kenarlı gençlik tüylerinin oluşturduğu sınır yaşlandırmada kullanılır. Erişkinin üreme sonrası tüy değişimi tamdır; bazı kuşlar bunu kesintiye uğratıp kışlakta tamamlar. Dolayısıyla sonbaharda taze kanatlı olmak gençliğin göstergesi değildir. İlkbahar yenilemesinden sonra bazı bireylerin yaşı güvenle belirlenemez.

Uçuşta Görünüm

Dalgalı uçuşu, başka kuyruksallayanlara göre biraz daha az iniş çıkışlıdır. Havalanan kuşun koyu kuyruğu açıldığında beyaz dış kenarlar seçilir. Erkekteki sarı gövde, dişi ve gençte aynı güçte görünmez.

Ses ve Davranış

Çağrı ince bir “tsii” veya “tsrii” gibi duyulabilir. Feldegg, iberiae ve cinereocapilla daha sert, cızırtılı çağrı verir; ancak onlar da flava benzeri yumuşak sesler çıkarabilir. Tek bir yumuşak çağrı feldegg’i elemez. Şarkı, çağrı benzeri kısa notaların tekrarından oluşur.

Üreme dönemi dışında bir araya gelerek toplu geceleme yapabilir.

Yuva, yerde veya uzun otların içinde gizlenmiş bir çanaktır; içi kılla döşenir. BTO’nun Britanya derlemesinde tipik yumurta sayısı 5–6, dişinin kuluçka süresi 14 gündür. Gözlenen kuluçka kayıtları 11–16,5 gün aralığına uzanır. İngiltere’deki 2008–2009 araştırması, yavruların genellikle 10–12 günlükken henüz uçamadan yuvadan ayrıldığını belirtir. Ebeveynler, yuvadan çıktıktan sonra da birkaç gün boyunca yavruları beslemeyi sürdürür.

Karıştırılabilecek Türler

Dağ Kuyruksallayanı, Motacilla cinerea, daha uzun kuyruklu ve gri sırtlıdır; bacakları genellikle pembe-kahverengidir. Üreme erkeğinin siyah boğazı, feldegg’in siyah başlığıyla aynı yerde değildir. Dişi ve kış kuşunda siyah boğaz bulunmayabilir. Genç Dağ Kuyruksallayanının göğsü krem veya soluk somon tonlarında olsa da kuyruk altı sarıdır; bu ayrıntı, sarısız ilk giysideki genç Sarı Kuyruksallayandan ayrılmasına yardım eder.

Sarı Başlı Kuyruksallayan, Motacilla citreola, erişkin erkekte geniş sarı başıyla ayrılır. Türe adını veren gri sırtlı citreola alt türünde ensenin arkasında siyah bir sınır bulunur. Dişi ve gençte sarı renk çok daha azdır; kulak bölgesinin çevresindeki açık çizgi ve kanattaki iki geniş açık bant önem kazanır. Özellikle ilk kış kuşları genç Sarı Kuyruksallayanla karıştırılabilir.

Ak Kuyruksallayan, Motacilla alba, beyaz, gri ve siyah giysilidir. Türe adını veren alba alt türünün üreme erkeğinde beyaz yüzü çevreleyen koyu baş ve siyah boğaz-göğüs alanı, gri sırtla birleşir. Dişinin başındaki siyah daha donuktur. Kışın boğaz beyazlaşır; genç kuşta baş ve göğüs deseni daha az karşıtlıklıdır. Kuyruğunu sallaması ve beyaz dış kuyruk tüyleri Sarı Kuyruksallayanla ortak özellikleridir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Sarı Kuyruksallayan saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Sarı alt taraf

Erkekte parlak, dişi ve gençte soluk.

02
İnce ve uzun bacaklı

Açık zeminde hızlı yürür.

03
Beyaz kenarlı sallanan kuyruk

Grup işareti; tek başına tür kanıtı değil.

Gözlem Noktaları

Avrasya–Afrika/Güney Asya; tek sabit Türkiye mesafesi yok
Toplam Gözlem: 92 Türkiye’de üreyen yaz ziyaretçisi ve yaygın geçit kuşu

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Sarı Kuyruksallayan

Western Yellow Wagtail
Motacilla flava

Erkekte parlak, dişi ve gençte soluk.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...