kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek46 cm
dişi46 cm
Kanat Açıklığı
erkek75–90 cm
dişi75–90 cm
Ağırlığı
erkek451 g
dişi451 g

Tür Bilgisi

Türkçe Sürmeli Kervançulluğu
İngilizce Eurasian Whimbrel
Bilimsel Numenius phaeopus
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Sürmeli Kervançulluğu, uzun gagasının özellikle uç kısmı aşağı kıvrılan kahverengi bir kıyı kuşudur. Üstten kahverengi, alttan daha açık görünür; uzun sayılabilecek bacakları vardır. Kervançulluğuna benzese de önce başın deseni ve gaganın eğrisi incelenir.

Genel Görünüm ve Duruş

Koyu kahverengi tepenin ortasından açık bir şerit geçer. Başın yanında açık kaş ve gözün içinden geçen geniş koyu çizgi bulunur. Gaga, uzunluğunun yaklaşık ilk yarısında daha düz ilerler, uç bölümde belirgin biçimde aşağı kıvrılır. Boyun ve göğüste kahverengi ince çizgiler vardır; böğürlere doğru bu işaretler açı yapan enine çizgilere dönüşür. Boyun ve alt gövde beyaza yakın açıktır.

Üst taraf koyu kahverengi, açık çizgi ve lekelerle desenlidir. Kuyruk griye çalan, enine koyu çizgili görünür. Beyaz kuyruk sokumlu batı topluluklarında, kuyruk üzerini örten tüylerde de kahverengi enine çizgiler vardır. Gaga koyu kahverengidir; alt gaganın dibinde pembe alan olabilir. Gözler koyu kahverengi, bacak ve ayaklar mavimsi gridir. Gaganın uzunluğu küçük başına göre dikkat çeker.

Malezya’daki uzman tanımında erişkinin üreme giysisindeki koyu sırt tüylerinin kenarlarında açık sarı kahverengi, üçgene benzeyen girintiler anlatılır. Aşınmış tüyler üst tarafı daha koyu gösterebilir; üreme dışı giysi ise daha mat kahverengidir. Bu yüzden tüylerin yeni, aşınmış ya da yenilenmiş olması kuşun genel renk izlenimini değiştirir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişi benzer tüy renkleri taşır. Güney İzlanda’da 2009 ve 2010 üreme dönemlerinde islandicus alt türünden elli kuş ölçülüp tüylerinden DNA ile eşey belirlendi; yirmi dördü erkek, yirmi altısı dişiydi. Dişilerin ölçüleri genel olarak daha büyük olsa da her ölçüde bir miktar örtüşme vardı. Bu nedenle uzaktan görülen tek kuşun daha uzun gagalı görünmesi kesin dişi demek için yeterli değildir.

Genç kuşun tüyleri daha sıcak, açık sarı kahverengi tonludur. Üst taraftaki benek ve lekeler daha net, tepenin açık orta çizgisi daha az belirgin olabilir. İlk kışta sıcak tonlar solar, fakat desenler hemen yok olmaz.

Uçuşta Görünüm

Britanya’daki RSPB tanımında, uçuşta kuyruğun önünden sırta doğru uzanan beyaz V biçimli alan öne çıkar. Kahverengi üst tarafla açık alanın sınırı görülür; bütün sırt beyaz değildir.

Doğu Avrasya’daki alt türler aynı açıklıkta görünmeyebilir. BBRC’nin uzman hesabı, variegatus alt türünde kuyruk sokumunun güçlü kahverengi ton veya işaret taşıyabildiğini; böğürlerin alt kısmında ve kanat altında koyu çizgilerin arttığını belirtir. Bu görünüm Amerika’daki Numenius hudsonicus’u andırabilir. Alt tür düzeyindeki bir iddiada kaynağı bilinen işaretli birey veya ölçüm daha güçlü kanıt sağlayabilir.

Malezya’daki uzman tanımda kanadın alt yüzünün enine çizgili olduğu, kanat altını örten küçük tüylerde de bu çizgilerin bulunduğu belirtilir.

Ses ve Davranış

En bilinen çağrısı, hızlı verilen altı–sekiz ıslıksı notadır. “Yedi ıslık” sözü kullanışlı bir benzetme olsa da her çağrıda tam yedi nota aranmaz. Heyecanlandığında daha değişken sesler çıkarabilir. Üreme alanındaki uçuş gösterisinde duyulan şarkısı, titrek sesler içeren canlı bir ezgiye dönüşür.

Erkek, eş oluşumu sırasında yükselip geniş daireler çizdikten sonra kanatlarını aşağı eğerek süzülür; bu sırada şarkı söyleyebilir. Üreme alanındaki sınır aşmalarında kuşlar ses verip birbirini havada kovalayabilir. Her kovalamaca fiziksel kavgaya dönüşmez; duruş ve ses de karşıdaki kuşu uzaklaştırabilir.

Malezya’daki uzman kıyı kuşları hesabı, beslenme alanında geçici bir bölge savunabildiğini anlatır. Dinlenme yerine giderken ya da göç ederken sürüler sıra veya V biçiminde uçabilir. Dinlenmek için yalnız yere konmaz; ağaçları, hatta telleri de kullanabilir.

Yuva yerdeki sığ bir çukurdur. Dişi bu çukuru kuru ot, yosun ve likenlerle döşer. Yumurtadan yeni çıkan yavrunun hav tüyleri açık sarı kahverengi ve siyah desenlidir; açık tepe çizgisi küçükken de görülebilir.

BTO’nun el kitaplarına dayanan uzman derlemesinde tipik yumurta sayısı dört, gözlenen aralık 3–5 olarak verilir. İki eşin paylaştığı kuluçka genellikle 27–28 gündür. Yavrular hav tüylü ve yuvadan ayrılabilecek gelişmişlikte çıkar; uçuş tüylerinin gelişmesi için bildirilen süre 35–40 gündür. Yuvadan erken ayrılmaları hemen uçabildikleri anlamına gelmez.

Karıştırılabilecek Türler

1. Kervançulluğu (Numenius arquata), daha iri yapısı ve çok uzun, aşağı eğri gagasıyla ayrılır. Baş deseni daha sadedir. Uçuşta onda da kuyruk sokumundan sırta uzanan beyazlık bulunur; beyaz bir kama görmek yalnız Sürmeli Kervançulluğuna özgü değildir. Genç Kervançulluğunun gagası erişkininkinden kısadır. Uzak bir kuşu yalnız gaga boyuna bakarak ayırmak bu yüzden yanıltabilir; tepe ve yüzün deseni de görülmelidir.

2. Kıyı Çamurçulluğu (Limosa lapponica), uzaktan uzun gagalı bir kıyı kuşu olarak karışabilir. Gagası aşağı doğru güçlü bir kanca biçiminde değildir; hafif yukarı kıvrılan görünümü önemlidir. Üreme giysili erkeğin alt gövdesi tuğla kırmızısıdır; kışın bu renk kaybolur ve gri-beyaz görünür. Dişi, erkekteki kadar kırmızı olmayabilir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Sürmeli Kervançulluğu saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Çizgili tepe

Koyu tepe yanları arasında belirgin açık orta tepe çizgisi vardır.

02
Orta uzunlukta kıvrık gaga

Gaga Kervançulluğundan daha kısa ve kıvrımı uçta belirgindir.

03
Beyaz sağrı kaması

Nominal formda beyaz sağrı sırtın altına kama gibi uzanır.

Benzeyen ve karıştırılan türler

Tanımlarken Sürmeli Kervançulluğu ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.

Gözlem Noktaları

6.000 – 10.000 km
Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 31 Temmuz–Ekim & Nisan–Mayıs

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Sürmeli Kervançulluğu

Eurasian Whimbrel
Numenius phaeopus

Koyu tepe yanları arasında belirgin açık orta tepe çizgisi vardır.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...