kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek17 cm
dişi17 cm
Kanat Açıklığı
erkek34–37 cm
dişi34–37 cm
Ağırlığı
erkek35 g
dişi35 g

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Sürmeli Kumkuşu
İngilizce İsim Broad-billed Sandpiper
Bilimsel İsim Calidris falcinellus
IUCN Durumu
VU • Duyarlı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Sürmeli Kumkuşu, kısa bacaklı, tıknaz küçük bir kıyı kuşudur. İlk bakışta başın açık çizgileri ile iri, uçta aşağı kıvrılan gaga birlikte aranır.

Genel Görünüm ve Duruş

Gaga siyahımsıdır; bazen tabanı sarıya çalar. Üstten bakıldığında yanları geniş ve paralel, ucu sivridir. Gözler koyu kahverengidir. Bacak ve ayaklar yeşilimsi, sarımsı veya kahverengimsi olabilir. Karın ve kuyruk altı beyazdır; boyun-göğüs kızılımsı gri zemin üzerinde kahverengi beneklidir.

Gözün üstündeki iki paralel açık çizgi, gaganın üzerinde birleşir; aralarındaki tepe alanı koyudur. Üreme giysisinde tepe ortası siyaha çalar. Başın yalnız tek açık kaşına bakmak yerine bu çift çizginin yerini seçmek yararlıdır.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişi benzer giysidedir. Üreme döneminde üst taraf çok koyu kahverengi, açık tüy kenarları belirgindir; aşınmayla daha siyah görünebilir. Doğudaki sibirica alt türünün üst tüy kenarları daha kızıl, göğsü tarçın tonludur. Kışın üst taraf gri kahverengiye döner, göğüsteki koyu çizgiler silikleşir. Alttaki açık kaş belirgin kalırken üstteki zayıflayabilir.

Norveç’in Finnmark bölgesindeki 1993–1996 araştırmasında ölçülen on üreyen erişkinin yalnız üçü erkek, ikisi dişi olarak ayrıldı; diğerleri ara ölçülerde veya eşeyi belirsiz kaldı. Bir kuşun biraz iri görünmesi kesin eşey tanısı sağlamaz.

Genç kuşun sırt tüyleri parlak kızıl kenarlıdır; sırtında belirgin beyaz V deseni görülür. Bu görünüm erişkine göre daha renkli olabilir.

Uçuşta Görünüm

Üst kanadın ön kenarı koyudur; beyaz kanat çizgisi dardır. Kuyruk sokumunun ortası siyahımsı, yanları beyazdır. Tamamı temiz beyaz bir kuyruk sokumu beklenmez.

Ses ve Davranış

Uçuş çağrısı kısa, kuru ve titreşimlidir; üreme gösterisinde ritimli vızıltılı diziler duyulur. Olağan uçuşu hızlı ve doğrudandır. Üreme döneminde havada yerinde kanat çırpma ile ileri-geri uçuşları birbirini izleyebilir.

Ukrayna’nın Doğu Sivash lagünlerinde Mayıs 1992’de kuşlar, yeni açığa çıkmış çamurun suyla birleştiği kenarda sıkı gruplar oluşturuyordu. Başka kıyı kuşlarıyla beslenip uçuşta onlardan ayrılabiliyorlardı; bu, o alan ve mevsimdeki gözlemdir.

Karıştırılabilecek Türler

1. Kara Karınlı Kumkuşu (Calidris alpina; Dunlin), üreme giysisinde alt göğsü ve karnın üstündeki geniş siyah alanla ayrılır. Kışın üst taraf gri, alt taraf beyazdır; siyah ve kızıl renkler kaybolur. Gençte böğür ve karın yanlarındaki koyu lekeler erişkinin siyah alanını andırabilir. Bacakları siyahtır.

2. Kızıl Kumkuşu (Calidris ferruginea; Curlew Sandpiper), uzun bacaklı ve dik duruşludur; gagası düzenli bir yay gibi eğilir. Erişkinin üreme giysisinde başı ve alt gövdesi kızıl kestanedir. Kış ve genç giysileri daha açıktır. Uçuşta çizgisiz beyaz kuyruk sokumu, gövdedeki renklerden daha yararlı olabilir.

3. Küçük Kumkuşu (Calidris minuta; Little Stint), çok küçük gövdesi ve başın yarısından biraz uzun kısa, düz gagasıyla ayrılır. Gaga ve bacaklar siyahtır. Gencin açık tüy kenarları sırtında beyaz V oluşturabilir; bu yüzden sırt V’si tek başına Sürmeli Kumkuşuna özgü değildir.

4. Ak Kumkuşu (Calidris alba; Sanderling), kısa ve düz gagalı, yuvarlak gövdeli bir kıyı kuşudur. Kışın açık gri-beyaz, üreme giysisinde baş-boyun ve üst tarafı kızıldır. Kanadın ön iç bölümünde koyu bir alan bulunur. Her mevsim bütünüyle beyaz görünmesi beklenmez.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Sürmeli Kumkuşu saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Çift açık kaşı bul

Kaş ile yan tepe çizgisini aradaki koyu şeritle birlikte görün.

02
Gaga tabanını ve ucunu oku

Taban geniş, siyah gaganın ucu aşağı kıvrık.

03
Tıknaz çamur yoklayıcısı

Kısa bacak, çizgili göğüs ve yavaş yoklamayı doğrula.

Gözlem Noktaları

Nüfus ve başlangıç alanına göre değişir; tek kilometre yok

Az sayıdaki halka geri bildirimi tam bireysel rota oluşturmaz.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 18 İlkbahar ve sonbahar geçidi; kuzeyde üreme, güneyde kışlama

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Sürmeli Kumkuşu

Broad-billed Sandpiper
Calidris falcinellus

Kaş ile yan tepe çizgisini aradaki koyu şeritle birlikte görün.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...