Erkekte beyaz gırtlak siyah yüzün ortasında.
Taş Bülbülü
Irania gutturalis • White-throated Robin
Taş Bülbülü
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Taş Bülbülü (White-throated Robin, Irania gutturalis) uzun gagalı, iri ve uzun kuyruklu bir kuştur. Geniş siyah kuyruğunu yukarı kaldırarak yerde dolaşır. Erişkin erkekte maviye çalan üst taraf ve koyu yüz dikkat çeker; dişide gövde daha soluk, böğürler turuncumsudur.
Genel Görünüm ve Duruş
Gövdesi uzuncadır; kuş örtü altında koşup sıçrayabilir. Kuyruğunu kaldırıp kanatlarını sarkıttığında beyaz kuyruk altı örtüleri görünebilir. Bu beyazlık, siyah kuyruk tüylerinin kendisi değildir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erişkin erkeğin siyah yüzünde beyaz boğaz ve ince, beyazımsı kaş belirgindir. Üst taraf gri-mavi, göğüs turuncumsudur; alt karın beyazdır.
Dişinin alt tarafı gri, göğsü hafif benekli ve boğazı beyazımsıdır. Turuncu renk yanlarda toplanır.
Gençlerin üst tarafı açık benekli, soluk alt tarafı ince koyu pulludur; böğürlerde turuncu henüz yoktur. İlk kış kuşları gri-kahverengi ve dişiye benzeyebilir.
Uçuşta Görünüm
Ürkünce iki çalı arasında hızlı, alçak bir uçuş yapabilir; çoğunlukla örtünün altında kalır. Uzun koyu kuyruk uçarken de dikkat çeker.
Ses ve Davranış
Sesi bülbülleri andıran berrak ıslıklar ve alçak, boğuk çağrılar içerir. Bu benzerlik nedeniyle yalnız kısa bir çağrıya dayanarak karar verilmez; görülen kuşun gaga, kuyruk ve gövde deseni de değerlendirilir.
Şarkısı, ince ıslıkların sert ve cızırtılı hecelerle birbirini hızla izlediği bir akıştır. Temas çağrısı iki heceli, alarmı daha gıcırtılıdır.
Karıştırılabilecek Türler
Bülbülün (Common Nightingale, Luscinia megarhynchos) üst tarafı kahverengidir; kuyruk ve kuyruk üstü daha kızıldır. Dişi Taş Bülbülünü andıran soluk gövdeli bir bülbülde bile bu kızıl kuyruk ile Taş Bülbülünün siyaha yakın kuyruğunu ayırmak önemlidir. Bülbülde erkek Taş Bülbülünün keskin siyah-beyaz yüz deseni bulunmaz.
Kızılkuyrukta (Common Redstart, Phoenicurus phoenicurus) erkek de gri üst taraf ve koyu yüz gösterebilir; fakat beyaz alan alın ve kaş üzerindedir, boğaz siyahtır. Her iki eşeyde kuyruğun dış tüyleri kızıldır. Bu kuyruk rengi, yüzü tam görünmeyen bir kuşu Taş Bülbülünden ayırırken yararlıdır.
Taşkızılı (Common Rock Thrush, Monticola saxatilis) daha kısa kuyruklu görünür. Erişkin erkekte mavi üst tarafın arasında beyaz sırt lekesi vardır; kuyruk turuncudur. Dişi de kahverengi, benekli gövdesine karşı turuncu kuyruğuyla ayrılır. Taş Bülbülündeki uzun, siyah kuyrukla aynı desen değildir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Erkeğin gövdesinde keskin iki renk bloğu.
Yerde koşarken kuyruk sıkça kaldırılır.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Türkiye kış kaydını ayrıntılı belgeleyin
Şubat
Tek noktadan rota çıkarmayın
Mart
Yorgun göçmeni çalıdan çıkarmayın
Nisan
Erkek-dişi geçiş zamanını karıştırmayın
Mayıs
Ses oynatmayın
Haziran
Yem taşıyan ebeveyni takip etmeyin
Temmuz
Çalı içinde yuva aramayın
Ağustos
Aile grubunu ayırmayın
Eylül
Geçiş noktasını üreme alanı saymayın
Ekim
Mevsim dışı kaydı belgeleyin
Kasım
Afrika fenolojisini Türkiye’ye kopyalamayın
Aralık
Hassas konumu açık paylaşmayın
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Kayalık çalılı yamaç
Taş, kısa ot ve yoğun çalı yamalarının mozaiği.
Dağ deresi yarıntısı
Çalılı, taşlı ve serin mikroalanlı vadi.
Göçte bahçe ve çit
Alçak örtü ve açık beslenme zemini bulunan mola alanı.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Bayağı Bülbül
Luscinia megarhynchos- Üst taraf
- Sıcak düz kahverengi.
- Kuyruk
- Kızıl-kahverengi.
- Boğaz
- Siyah çerçeveli beyaz alan yok.
Kızılkuyruk
Phoenicurus phoenicurus- Kuyruk
- Belirgin kızıl ve sık titrer.
- Baş
- Erkekte beyaz alın, siyah yüz.
- Boğaz
- Taş Bülbülündeki beyaz gırtlak alanı yok.
Kaya Ardıcı
Monticola saxatilis- Yapı
- Daha iri ve kısa kuyruklu.
- Kuyruk
- Kızıl.
- Sırt
- Erkekte beyaz sırt alanı bulunabilir.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriAlçak çalı, küçük ağaç, kök altı, kütük, kaya çatlağı veya oyuk.
- 2Yuva yapısıKuru ot, dal ve kabuk fincanı; lif, kıl, yün ve tüy astarlı.
- 3YumurtaTipik 4–5; daha geniş bildirilen 3–5.
- 4KuluçkaÇoğunlukla dişi; derlemelere göre yaklaşık 12–15 gün.
- 5YavruAltrisyel; iki ebeveyn besler, yaklaşık 9–14 günde yuvadan ayrılabilir.
- 6EtikÇalıya girmeyin, dal açmayın ve yem taşıyan ebeveyni izlemeyin.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Taş Bülbülü ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Sinekkapangiller (Muscicapidae) — 31 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Taş Bülbülü
Erkekte beyaz gırtlak siyah yüzün ortasında.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
