kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek19 cm
dişi19 cm
Kanat Açıklığı
erkek33–37 cm
dişi33–37 cm
Ağırlığı
erkek50,3 g
dişi50,3 g

Tür Bilgisi

Türkçe Taşkızılı
İngilizce Rufous‑tailed Rock‑Thrush
Bilimsel Monticola saxatilis
Takım Passeriformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Taşkızılı, kayalık dağ yamaçlarında görülen kısa kuyruklu, dolgun yapılı bir ötücüdür. Üreme giysisindeki erkekte mavi-gri baş, beyaz sırt alanı ve turuncu-kestane alt taraf birlikte dikkat çeker. Dişi kahverengi ve pullu desenlidir; onun da kuyruğunda kızıllık bulunur. Kuyruk rengi, gövde oranları ve sırttaki desen birlikte değerlendirilir.

Genel Görünüm ve Duruş

AviList’te Common Rock Thrush adıyla yer alan Monticola saxatilis, sitedeki Taşkızılıdır. Aynı listede Rufous-tailed Rock-Thrush da bu türün İngilizce ad karşılığıdır. Güncel sınıflandırmada sinekkapangiller (Muscicapidae) familyasındadır. Bilimsel adının eski biçimi Turdus saxatilis’tir; bu eski ad başka bir kuş anlamına gelmez.

Silüeti sıkı ve topludur; kuyruk gövdeye göre kısadır. Kaya üstünde belirgin bir noktaya konduğunda başını kaldırıp çevresini tarayabilir.

Üreme erkeğinde baş ve boyun mavi, kanatlar kahverengi, gövdenin altı ile kuyruk turuncudur. Beyaz alan sırtın arka bölümündedir. Aynı kuştaki mavi, beyaz, koyu kahverengi ve turuncu bölgelerin yerini ayırmak, yalnız bir rengin canlılığına bakmaktan daha yararlıdır.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Dişinin kızıl-kahverengi gövdesindeki açık ve koyu tüy kenarları pullu bir görünüş oluşturur. Kızıl kuyruğu, kahverengi gövdeden ayrılır. Erkeğin parlak renk bloklarını taşımadığı için ilk bakışta bambaşka bir kuş gibi görünebilir; dişiyi yalnız erkeğin daha soluk bir kopyası olarak aramamak gerekir.

Sonbaharda erkeğin canlı renkleri tüylerin açık uçları altında kısmen gizlenebilir. Bazı erişkin dişilerde sırtta az beyazlık bulunabilir; ikinci takvim yılındaki kimi erkekler de erişkin dişiye çok benzer. Bu nedenle sırtta tek bir beyaz tüy görmek veya mavi rengi seçememek kesin eşey tanısı sağlamaz. Yaş ve mevsim giysisi birlikte değerlendirilmelidir.

Genç, dişiye benzer fakat daha gri ve yaygın açık beneklidir; kanat örtü tüylerinde soluk uçlar görülür. İlk tüy değişimi kısmi olduğu için bazı gençlik kanat ve kuyruk tüyleri kalabilir. Uzaktan her bireyin yaşı güvenle ayırt edilemez. Gençlerin erkek veya dişi oluşu da yalnız tüy deseninden belirlenemez.

Uçuşta Görünüm

Üstten görülen üreme erkeğinde beyaz sırt alanı, hemen arkasındaki koyu mavi-siyah kuyruk sokumundan ayrıdır. Kuyruk üstü örtüleri kızıldır; beyazlık bütün bel bölümünü kaplamaz. Koyu kanatlar ve ortadaki daha koyu kuyruk tüyleri de bu desenin parçalarıdır.

Üreme erkeğinde kanat altı örtüleri kızıl, uzun uçuş tüyleri daha koyudur. Kanadın bütünü beyaz veya gri değildir. Üstteki beyaz sırt alanı, alttan görünüşte aranmaz.

Ses ve Davranış

Şarkı birbirine bağlanan ıslıklı, melodik kısa cümlelerden oluşur; aralara daha pürüzlü notalar girer. Erkek kaya üstünden söylerken belirginleşebilir, şarkısını uçuşta da sürdürebilir. Ses ile görünüş birlikte değerlendirilir; melodik bir ıslık tek başına tür kanıtı değildir.

Karıştırılabilecek Türler

Gökardıç (Monticola solitarius; Blue Rock Thrush), kayalık yerlerde görülen en yakın benzerlerden biridir. Türkiye’de beklenen erişkin erkek, koyu kanatları dışında büyük ölçüde mavidir; Taşkızılı erkeğindeki beyaz sırt ve turuncu alt taraf birleşimini göstermez. Dişi Gökardıç da kahverengi ve benekli olabilir. Böyle bir kuşta kızıl kuyruk ile Taşkızılının kısa kuyruklu oranlarını birlikte aramak gerekir; yalnız pullu gövde tanı için yetmez.

Kızılkuyruğun (Phoenicurus phoenicurus; Common Redstart) erkeğinde beyaz alın, siyah yüz ve boğaz, turuncu göğüs ve kızıl kuyruk bulunur. Taşkızılının mavi boğazı ve beyaz sırt alanı farklı yerlerdedir. Dişi ve genç Kızılkuyruklarda da kızıl kuyruk görülebilir. Bu yüzden kuyruğu kızıl her küçük ötücüyü Taşkızılı saymak yerine baş, sırt ve gövde yapısı karşılaştırılır.

Taş Bülbülünün (Irania gutturalis; White-throated Robin) erkeği de mavi-gri üst taraf ve turuncu yanlarla dikkat çekebilir. Fakat yüzü siyah, boğazı ve kaşı beyaz, kuyruğu koyudur. Taşkızılının kızıl kuyruğu ile beyaz sırt alanı bu desenin yerini tutmaz. Çalılar arasında görünen turuncu gövdeyi değerlendirirken baş ve kuyruk da seçilmelidir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Taşkızılı saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Mavi baş, turuncu gövde

Üreme erkeğinde keskin iki renk bloğu.

02
Beyaz alt sırt alanı

Erkekte gövdede; kanat bandı değildir.

03
Kısa kızıl kuyruk

Her eşeyde görülen temel destek işareti.

Gözlem Noktaları

Avrasya dağları ile Sahra altı Afrika arasında; tek sabit Türkiye rotası yok

İzlenen küçük örneklem bütün Türkiye nüfusuna genellenmez.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 29 İlkbaharda kuzeye, yaz sonu-sonbaharda Afrika’ya

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Taşkızılı

Rufous-tailed Rock-Thrush
Monticola saxatilis

Üreme erkeğinde keskin iki renk bloğu.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...