Baş gövdeye göre büyük ve gözler öne dönüktür.
Yılan Kartalı
Circaetus gallicus • Short-toed Snake-Eagle
Yılan Kartalı
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Yılan Kartalı (Circaetus gallicus, Short-toed Snake-Eagle), geniş ve uzun kanatlı, iri yuvarlak başlı bir yırtıcıdır. Alttan bakıldığında açık gövdesi ve kanatları üzerindeki değişken kahverengi benekler dikkat çeker. Koyu boğaz ve göğüs önlüğü sık görülür, fakat her bireyde aynı genişlikte değildir.
Genel Görünüm ve Duruş
Tünemiş kuşun büyük sarı gözleri öne yöneliktir; başı bu yüzden baykuş başını andırabilir. Gaga gövdesine oranla küçük, kancalıdır. Üst taraf kahverengi, alt taraf beyazımsı ve koyu işaretlidir. Bacağın alt bölümü tüysüz ve pulludur.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişinin tüy deseni benzerdir; dişi genellikle biraz daha büyüktür. Buna rağmen tek kuşun fotoğrafında büyüklük veya koyu göğüs lekesi kesin eşey işareti değildir. İki eşeye mutlaka iki ayrı renk biçimi varmış gibi bakılmaz.
Genç kuşun baş ve göğsünde sıcak açık kestane tonları bulunabilir. Taze uçuş tüyleri aynı kuşaktandır; koyu bantlar daha silik ve kuyruk bantları birbirine yakın genişliktedir. Erişkinin kanadında farklı yaşta tüyler bulunur; kuyruğun uç bandı diğerlerinden daha geniş olabilir.
Uçuşta Görünüm
Süzülürken kanatlarını çoğunlukla yatay düzleme yakın tutar; başı öne belirgin çıkar. Açık kanat altındaki ince bantlar ve kuyruktaki enine koyu bantlar birlikte incelenir. Kuyruk bandı sayısı bireyler arasında değişebildiğinden, “tam üç bant” zorunlu bir teşhis kuralı değildir.
Ses ve Davranış
Genellikle sessizdir. Üreme döneminde yumuşak, inişli çıkışlı ıslıklar duyulur; sesin sonu “yok” veya “uok” gibi gelebilir. Yuva çevresinde daha çeşitli ve sık çağrılar çıkarabilir.
Karıştırılabilecek Türler
Balık Kartalı (Pandion haliaetus, Osprey) daha dar kanatları, koyu göz maskesi ve açık kanat altında belirgin koyu bilek lekesiyle ayrılır. Arı Şahininin (Pernis apivorus, European Honey Buzzard) başı daha ince, kuyruğu görece uzundur; kanat ve kuyruk bantlarının düzeni de farklıdır.
Şahin (Buteo buteo, Common Buzzard) uçuşta daha toplu gövdeli ve daha kısa kanatlı görünür. Açık renkli bireylerinde koyu bilek lekesi bulunabilir; Yılan Kartalının geniş, daha düzgün açık kanat altı ve iri başı karşılaştırılır. İki türde de tüy rengi değişkendir; yalnız beyaz alt taraf üzerinden karar verilmez.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Kısa-kare kuyrukla güçlü oran verir.
Alttan açık kuyrukta belirgin koyu bantlar.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Olağandışı kaydı belgeleyin
Şubat
Kış iddiasını kanıtlayın
Mart
Termalleri tarayın
Nisan
Alan davranışını uzaktan izleyin
Mayıs
Yuvaya yaklaşmayın
Haziran
Av taşıyan kuşu takip etmeyin
Temmuz
Dron uçurmayın
Ağustos
Genç alt yüzünü belgeleyin
Eylül
Alttan kuyruk bantlarını çekin
Ekim
Geçidi kaydedin
Kasım
Noktaları rota saymayın
Aralık
Tek kaydı genellemeyin
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Sakin yuva ormanı
Açık alanla komşu seyrek ağaçlık.
Sıcak taşlık yamaç
Sürüngen etkinliğinin yüksek olduğu açıklık.
Maki ve otlak mozaiği
Tünek, açıklık ve av örtüsü birlikte.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Balık Kartalı
Pandion haliaetus- Baş
- Gözden enseye koyu maske.
- Kanat
- Daha dar ve dirsekli, bilek koyu.
- Kuyruk
- Daha uzun, bant düzeni farklı.
Arı Şahini
Pernis apivorus- Baş
- Daha küçük ve güvercinimsi.
- Kuyruk
- Daha uzun.
- Kanat
- Görece dar, bilek deseni farklı.
Küçük Kartal
Hieraaetus pennatus- Boy
- Belirgin daha küçük.
- Kanat
- Daha kısa ve kompakt.
- Desen
- Açık morfta koyu telek karşıtlığı güçlü.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriÇoğunlukla sakin açık ormanda ağacın üst veya yan dalı.
- 2Yuva yapısıGörece küçük dal platformu; taze yeşil dallarla yenilenebilir.
- 3YumurtaTipik olarak tek beyaz yumurta.
- 4KuluçkaBölgesel çalışmalarda yaklaşık 45–48 gün; çoğunlukla dişi.
- 5YavruYunanistan ortalaması 68,9 gün; Türkmenistan 70–75 gün.
- 6EtikAv taşıyan kuşu izlemeyin, yuvaya yaklaşmayın, dron ve ses kullanmayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Yılan Kartalı ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Atmacagiller (Accipitridae) — 30 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Yılan Kartalı
Baş gövdeye göre büyük ve gözler öne dönüktür.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
