kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek15 cm
dişi15 cm
Kanat Açıklığı
erkek24 cm
dişi24 cm
Ağırlığı
erkek21,3 g
dişi20,9 g

Tür Bilgisi

Türkçe Doğu Kirazkuşu
İngilizce Gray‑necked Bunting
Bilimsel Emberiza buchanani
Takım Passeriformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Doğu Kirazkuşu (Emberiza buchanani; İngilizce Grey-necked Bunting veya Gray-necked Bunting), ince yapılı ve görece uzun gagalı bir kirazkuşudur. Gri başındaki açık göz halkası, açık renkli bıyık alanı ve devetüyünden pas kızılına değişen alt tarafı dikkat çeker. Kurak, taşlık yamaçlarda ve açık düzlüklerde görülür. Baş, gövde ve kanat desenini birlikte görmek, benzer kirazkuşlarından ayrılmasını kolaylaştırır.

Genel Görünüm ve Duruş

Ermenistan saha rehberinde erişkinler, mavi-gri başlı ve soluk kahverengimsi-turuncu alt taraflı olarak anlatılır; göğüste daha açık renkli beneklenmeler bulunur. Bu görünüm, başın altında kesintisiz ve koyu bir göğüs bandından farklıdır. Açık renkli göz çevresi, sarımsı boğaz ve bıyık alanıyla birlikte yüzün ayrıntılarını ortaya çıkarır.

Taze sonbahar giysisinde alt taraf tüylerinin gri-beyaz kenarları sıcak rengi örtebilir; bu yüzden üreme giysisindeki kadar canlı görünmeyebilir. Sırt gri-kahverengi ve silik çizgili, omuzların kestane tonu daha belirgindir. Kapalı kanadın iç tarafındaki uzun uçuş tüylerinin kenarları bulanık koyu kahverengidir. Kirazkuşu ve Kızıl Kirazkuşundaki gibi keskin, basamaklı kenar deseni yerine daha belirsiz bir sınır görülür.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişi birbirine çok benzer. Erkek genellikle daha canlı renkli ve daha gri başlıdır; dişinin omuzları daha az kızıl, göğsü daha soluk olabilir. Dişide tepe ve ensedeki çizgiler daha belirgindir. İlk yıl kuşlarında yalnız tüy rengine bakarak güvenilir eşey ayrımı yapmak güçtür.

Gençlerin sırtında çizgiler bulunabilir. Kızıl Kirazkuşunun gençleriyle karşılaştırmada, daha gri-kahverengi sağrı ve daha açık karın sonu ile kuyruk altı yararlıdır. Sırt çizgileri daha zayıf, uçuş tüyleri daha soluk; kapalı kanattaki uzun iç tüylerin kenar deseni daha belirsizdir. Erişkin erkeğin canlı baş ve göğüs renkleri genç kuş için beklenmez.

Ermenistan saha rehberi, bu ülkedeki cerrutii topluluğunun gençlerini kahverengi-gri, üst tarafı ince çizgili olarak anlatır. Bıyık alanı ve boğaz beyazımsıdır; erişkinlerdeki sarımsı yüz tonları genç kuşta beklenmez.

Yeni çıkmış yavrular bakıma muhtaçtır; üzerlerinde bol, uzun gri hav tüyleri bulunur. Ağız içi turuncuya çalan pembe, gaga kenarları soluk sarıdır. İki ebeveyn de yavruları besler. Harrison ve Castell’in rehberi, gençlerin uçmaya başladıktan sonra 7–8 gün daha erişkinlerin yanında kaldığını belirtir; bu süre yumurtadan çıkıştan uçuşa kadar geçen gün sayısı değildir.

Uçuşta Görünüm

Kuyruk koyu kahverengidir ve uçta hafif yuvarlak görünür. Dıştaki iki çift kuyruk tüyünde beyaz alanlar bulunur; kuyruk açıldığında bu açıklıklar seçilebilir. Beyaz kenarlar tek başına ayırıcı değildir, çünkü yakın kirazkuşlarında da görülür.

Ses ve Davranış

Şarkısı ince, tiz notalardan oluşan kısa bir dizidir; yükselen bölümün sonu cızırtılı duyulabilir. Oiseaux.net ötüşü, aralarında hemen hiç duraklama bulunmayan iki parçalı bir yapı olarak tarif eder; ikinci parça daha kısadır. Aynı uzman hesabı Moğolistan kuşlarının farklı bir şarkı biçimi de verebildiğini belirtir. Çağrı “tsip” ya da “çep” gibi yazılabilir.

Ermenistan saha rehberi, kuşların su içmek ve yıkanmak için kaynaklara uçtuğunu kaydeder. Kurak ve taşlık yamaçlarda yaşayan tür, bu nedenle su başında da görülebilir.

Harrison ve Castell’in üreme rehberine göre dişi, yerde saklı duran gevşek bir çanak yuva yapar. Kuru bitki sapları ve otlar kullanılır, iç bölüm ince ot, kıl ve yünle döşenir. Genellikle 5 yumurta bildirilir; bunlar beyazımsı, soluk mavi ya da devetüyü zemin üzerinde koyu çizgi ve lekeler taşır. Yumurtalar birer günlük aralıklarla bırakılır ve dişi kuluçkaya yatar. Ancak bu kaynakta kuluçkanın kaç gün sürdüğü verilmez; güvenilir bir gün sayısı doğrulanamamıştır.

Karıştırılabilecek Türler

Kirazkuşunun (Emberiza hortulana; İngilizce Ortolan Bunting) erişkin erkeğinde baş ve üst göğüs yeşilimsi gri, boğaz ve bıyık alanı sarıdır. Doğu Kirazkuşunun açık boğazının altında böyle belirgin bir gri göğüs bandı görülmez. Kirazkuşunun ilk kış giysisindeki belirgin sırt ve sağrı çizgileri, geniş açık kanat şeritleri ve kapalı kanadın uzun iç tüylerinde basamak oluşturan kenarlar da önemlidir. Açık göz halkası iki türde de bulunduğu için, yalnız bu halkayı görmek ayrım sağlamaz.

Kızıl Kirazkuşunun (Emberiza caesia; İngilizce Cretzschmar’s Bunting) erişkin erkeğinde mavi-gri başa karşılık boğaz, gaga ile göz arasındaki alan ve bıyık bölgesi tarçın kızılıdır. Bu desen Doğu Kirazkuşunun açık boğazından ayrılır. Kızıl Kirazkuşunun dişisi daha soluktur; boyun ile sırt arasındaki karşıtlık zayıflar ve boğazın alt bölümünde koyu çizgiler bulunabilir. Soluk kuşlarda başın gri olmasından çok, boğazın rengi ve bütün yüz deseni değerlendirilir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Doğu Kirazkuşu saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Gri baş, açık göz halkası

Mavi-gri başı açık halkayla gör; tek halka yeterli değildir.

02
Uzun pembe gaga

İnce-uzun konik gaga gri başla karşıtlık kurar.

03
Açık boğaz, sıcak alt taraf

Açık bıyık-boğazı bandsız tarçın-devetüyü altla birlikte oku.

Gözlem Noktaları

Türkiye kuşları için sabit mesafe doğrulanmadı

Gözlem noktaları izlenmiş rota değildir.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 8 Yerel yaz kuşu; ilkbahar ve yaz sonu hareketi

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Doğu Kirazkuşu

Gray-necked Bunting
Emberiza buchanani

Mavi-gri başı açık halkayla gör; tek halka yeterli değildir.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...