kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek16 cm
dişi16 cm
Kanat Açıklığı
erkek24 cm
dişi24 cm
Ağırlığı
erkek21.5 g
dişi21.5 g

Tür Bilgisi

Türkçe Kirazkuşu
İngilizce Ortolan Bunting
Bilimsel Emberiza hortulana
Takım Passeriformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Kirazkuşu (Emberiza hortulana; Ortolan Bunting), üreme erkeğinde gri-zeytin baş ve göğüs, sarı boğaz, açık göz halkası ve sıcak turuncu-kızıl karınla dikkat çeker. Gaga ve bacakları pembedir. Dişi ve gençler bu renkli erkekten daha soluk ve çizgili görünür; ilk karşılaştırma yaşa ve mevsime uygun kuşlar arasında yapılır.

Genel Görünüm ve Duruş

Orta boylu çinteler arasında ince ve toplu yapılıdır. Kısa, üçgen biçimli gagası, fazla iri başlı görünmeyen gövdesiyle uyumludur. Sarı Çinteye göre daha zarif ve akıcı bir silueti vardır. Tüylerini kabartmış bir kuş daha yuvarlak görünebilir; Vinicombe’un karşılaştırmalı fotoğraf rehberi aynı türün bu farklı duruşunu da gösterir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Dişinin başı daha kahverengidir; tepe üzerinde çizgiler seçilebilir. Göz halkası, boğazı ve gaga altından uzanan açık şerit krem tonludur. Göğsün üst bölümü de krem zemin üzerinde ince kahverengi çizgiler taşır. Erkeğin başındaki yeşilimsi tonu aynı güçte beklemek doğru olmaz.

Blasco-Zumeta ve Heinze’nin halkalama rehberinde, ilkbahar erkeğinin tepesinin çizgisiz veya ancak çok ince çizgili olduğu belirtilir. Dişide tepe ve göğüs genellikle daha çizgilidir; fakat hafif çizgili ara görünümlerin eşeyi kesinleştirilmez. Sonbaharda pek çok erkek dişiye benzer. Genç ve ilk yıl kuşlarında yalnız tüy deseniyle eşey ayrımı yapılmaz.

Gençte belirgin açık göz halkası ve açık boğaz bulunur, fakat erişkin erkeğin sarısı yoktur. Göğüs ve yanlar koyu çizgili, karın ise daha sade ve pembemsi kahverengidir. Üst taraf kahverengi üzerinde siyah çizgiler taşır. Göğüs, yan ve karındaki desenlerin aynı olmaması genç görünümünün önemli bir ayrıntısıdır.

Gençlerin ilk tüy değişimi kısmidir: gövde tüyleri yenilenirken kanattaki bazı örtü tüyleri ve uçuş tüyleri korunabilir. Erişkinin üreme sonrası tam değişimi de göç öncesinde durup kış alanında devam edebilir. Bu nedenle bir kuşta eski ve yeni tüylerin birlikte bulunması mümkündür; yeni gövde tüyleri, kanadın da bütünüyle yenilendiğini göstermez.

Uçuşta Görünüm

Uçuşta ince, toplu ve akıcı görünür; gövdeye göre uzun kanatları göçmen yapısının bir parçasıdır. Kuyruk dış tüylerindeki beyaz alanlar açılan kuyrukta seçilebilir. Baş, boğaz ve göğüs deseni ise konan kuşta daha iyi incelenir.

Ses ve Davranış

Ötüşü, aynı notanın birkaç kez yinelenmesi ve ardından daha alçak bir nota ya da kısa bölüm gelmesiyle kurulur. Erkekler arasında ayrıntılar değişse de bu temel düzen korunur. Sarı Çintenin ötüşünü andırabilir. Kısa çağrılar “tsip” veya “çip” gibi duyulur; bunlar tam ötüş dizisinden ayrı, kısa seslerdir.

Üreme döneminde çiftler alan tutar. Üreme sonrasında ise topluluklar oluşur; Afrika kış alanlarında gruplar büyüyebilir. Göç sırasında hasat edilmiş tarlalarda topluca beslenebilir.

Menz ve Arlettaz’ın derlemesinde, üreyen çiftlerin gevşek gruplar oluşturabildiği belirtilir.

Dişi, çanak biçimli yuvanın dışını kuru saplarla, iç çukurunu daha ince bitki parçalarıyla yapar. Yuvayı aramak için bitkiler ayrılmaz; kuşun doğal davranışı uzaktan izlenir.

BTO’nun Avrupa kuşlarına dayanan uzman derlemesi tipik yumurta sayısını 4–5, dişinin kuluçkasını 11–12 gün, yavruların yuvada gelişmesini 12–13 gün olarak verir. Çıkan yavrular hav tüyleri taşısalar da bakıma muhtaçtır. Bunlar Türkiye’de izlenmiş tek bir yuva grubunun ölçümleri değildir; yuvadan ayrılma ile tam bağımsızlık da aynı aşama sayılmaz.

Karıştırılabilecek Türler

Kızıl Kirazkuşu (Emberiza caesia; Cretzschmar's Bunting), özellikle erkeğin sıcak kızıl alt tarafıyla benzer görünür. Ancak üreme erkeğinin başı mavi-gri, boğazı ve gaga altındaki açık şerit sarı yerine tarçın-kızıldır. Dişide renkler soluk, göğüsteki gri kuşak daha belirsiz olabilir. Bu yüzden yalnız kızıl karın değil, baş ile boğazın birlikte oluşturduğu desen karşılaştırılır.

Doğu Kirazkuşu (Emberiza buchanani; Grey-necked Bunting), gri başı ve açık göz halkasıyla karışabilir. Erişkin erkeğin boğazı ve gaga altı şeridi beyazımsıdır; aradaki çizgi soluk gridir. Sırtı kum kahverengisi ve hafif çizgili, karın ve yanlar pembemsi devetüyüdür. Kirazkuşundaki sarı boğaz ve yeşilimsi baş yerine daha soluk, kumlu bir görünüm aranır; dişi ve gençlerde ayrım zorlaşır.

Boz Çinte (Emberiza cineracea; Cinereous Bunting), açık göz halkalı ve sarı boğazlı bir başka benzeridir. Batıdaki cineracea erkeğinde göğüs ve boyun daha kül grisidir; doğudaki semenowi daha sarı görünür. Erişkinler Kirazkuşundaki belirgin kızıl karın ve çizgili sırt birleşimini taşımaz. Dişi ve ilk kış kuşları daha kahverengi, baş ve göğüsleri ince çizgili olabileceğinden renkli erkeğin görüntüsü bütün yaşlara uygulanmaz.

Sarı Çinte (Emberiza citrinella; Yellowhammer), üreme erkeğinde baş ve alt tarafta daha geniş sarı alanlar taşır. Kuyruk sokumu kızıl-kestane, gaganın üstü koyu gri, altı çelik mavisidir. Kızıl-kestane kuyruk sokumu dişi ve gençte de yardımcıdır; bu alan konmuş kuşta kanat uçları arkasında gizlenebilir. Kirazkuşunun pembe gagası ve daha sınırlı sarı boğazı bu özelliklerle karşılaştırılır.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Kirazkuşu saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Açık sarı göz halkası

Sarı boğaz ve bıyıkla birlikte değerlendirilir.

02
Gri göğüs, kestane karın

Üreme erkeğinde sıcak ve belirgin renk geçişi.

03
Açık tarım-bozkır mozaiği

Kısa ot, çıplak zemin ve şarkı tüneği yan yana.

Gözlem Noktaları

Bireysel izleme olmadan sabit kilometre verilmez
Toplam Gözlem: 45 Nisan-mayıs geliş; ağustos-ekim dönüş

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Kirazkuşu

Ortolan Bunting
Emberiza hortulana

Sarı boğaz ve bıyıkla birlikte değerlendirilir.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...