Koyu göz çizgisinin üstünde enseye uzanır.
Esmer Çıvgın
Phylloscopus fuscatus • Dusky Warbler
Esmer Çıvgın
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Esmer Çıvgın (Phylloscopus fuscatus; İngilizce Dusky Warbler) küçük, gri kahverengi bir kuştur. Düz sırtı, açık kaşı, koyu göz çizgisi ve böğürlerle kuyruk altındaki açık devetüyü rengi birlikte aranır. Yüz çizgileri özellikle gözün önünde belirgindir. İnce bacaklarında ve alt gagasında turuncumsu ton görülebilir.
Genel Görünüm ve Duruş
Kaş ince ve uzundur; göz önünde beyazımsı, gerisinde daha devetüyü tonunda görünür. Altında güçlü koyu bir çizgi bulunur. Gözün altında ince açık bir yay seçilebilir. Tam göz halkası ile gözün üzerindeki kaş aynı işaret değildir. Gaga ince, gövde Çıvgına benzer orandadır; kuyruk köşeleri hafif yuvarlak olabilir.
Üst taraf, kapalı kanat ve kuyruk genel olarak kahverengidir. Boğaz beyazımsı; göğüs ve karın açık krem, yanlarında gri tonlar görülebilir. Böğür ve kuyruk altında sıcak devetüyü tonu seçilir. Üst gaga koyu, alt gaganın büyük bölümü daha açık renklidir. Bacakların ön ve arka yüzleri aynı tonda görünmeyebilir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişinin genel tüy deseni benzerdir. Rusya’nın Uzak Doğusundaki üreme araştırmasında da bu benzerlik belirtilir. Görünüşteki bu benzerlik, yuva başındaki görevlerin bütünüyle aynı olduğu anlamına gelmez; eşeyleri yalnız tüyün daha sıcak veya soluk görünmesinden ayırmak güvenilir değildir.
Rusya’nın Uzak Doğusunda 1997–1999 araştırmasında, gövde tüylerini henüz değiştirmemiş gençler erişkinden daha gri anlatılmıştır. Bu erken gençlik görünümü, bütün sonbahar kuşlarını renkten yaşlandırma ölçütü değildir.
Genç ve erişkin dışarıdan benzeyebilir. Britanya Kolumbiyası için hazırlanmış uzman tanı yazısında, yaş ayrımının elde incelenen tüylerle daha güvenilir olduğu belirtilir. Kuşun yalnız kahverengi görünmesi, sonbahardaki her bireyin yaşını göstermez.
Uçuşta Görünüm
Kapalı kanatta dışarı uzanan uçuş tüylerinin görünen bölümü kısadır. Kanat genel olarak kısa görünür; belirgin renkli bir panel tanı işareti değildir.
Kanadın altındaki küçük örtü tüyleri, koltuk altı ve bazı uçuş tüylerinin iç kenarları açık devetüyü beyazımsı olabilir. Williamson’ın uzman rehberinde bu solukluk ayrı tüy grupları için tarif edilir; bütün kanadın altında kesintisiz parlak bir şerit anlamına gelmez.
Ses ve Davranış
Çağrısı iki küçük taşın birbirine vurulmasını andıran kısa, sert bir “tak” sesidir. Çalının içindeki kuş önce bu sesle fark edilebilir. İlkbaharda daha uzun şarkılar da duyulur; kısa çağrı ile üreme şarkısı aynı ses değildir.
Bitkilerin içinde saklanan, fakat hareketli bir kuştur. Öterken kanatlarını sık sık seğirtebilir; duruşu bazen gergin ve boyunsuz izlenimi verir. BirdGuides’ın uzman anlatımı bu görünüşü, ince gagası ve güçlü yüz çizgileriyle birlikte değerlendirir. Gövdeyi dik tutmasıyla sürekli küçük hareketler yapması aynı kuşta bir arada görülebilir.
Üreme şarkısı tek bir değişmez dizi değildir. Rusya’da Krasnoyarsk çevresinde 2009, Sahalin’de 2010 yazında yapılan çalışmada 48 Esmer Çıvgın erkeğinin sesi kaydedilmiş, en uzun dört kayıt ayrıntılı incelenmiştir. Bu dört erkeğin şarkı çeşitleri çoktur; bazı çeşitler sık, bazıları yalnız bir kez duyulmuştur. Bir erkek iki yüzden fazla şarkı söyledikten sonra bile daha önce o kayıtta duyulmayan bir çeşit ekleyebilmiştir. Erkeklerin sık kullandığı 3–7 çeşit, ses üretimlerinin önemli bir bölümünü oluşturmuştur. Bu, aynı türün bir bireyinden yalnız birkaç kısa ses parçasıyla bütün şarkı repertuvarını öğrenmenin neden güç olduğunu açıklar.
Aynı Rusya çalışmasında, kısa bir sesin veya iki-üç sesten oluşan küçük bir grubun art arda yinelenerek şarkının temel bölümlerini oluşturduğu görülmüştür. Bazı şarkılar iki farklı ses grubundan oluşan iki bölümlüdür; bu yapı incelenen Esmer Çıvgın şarkı çeşitlerinin yaklaşık onda birinde bulunmuştur. Şarkıların arasında da duraklar vardır. Bu karmaşık yapı, günlük kısa “tak” çağrısının uzun süre yinelenmesinden farklıdır.
Rusya’nın Uzak Doğusunda Malkachan Nehri çevresindeki 1997–1999 araştırmasında dişi, otlarla yan girişli kapalı yuva yapmış ve içini tüylerle döşemiştir. Yuvalar çoğunlukla alçak çalılardadır. 84 yumurta kümesinde 3–7 yumurta görülmüştür. Sık kontrol edilen 23 yuvada, normalde son yumurtanın bırakıldığı günden sayılan kuluçka 12–15 gün; 35 yuvada yavrunun yuvada kalışı 12–15 gündür. Geç dönemde yenilenen kuluçkalarda yumurtalar tamamlanmadan yatmaya başlanabilmiştir. Kuluçkayı dişi yapar. Bunlar Rusya’daki yerel örneklemin sonuçlarıdır.
Karıştırılabilecek Türler
Çıvgın (Phylloscopus collybita) benzer boy ve yapıdadır. Batı biçimleri çoğunlukla zeytin ve sarı tonlar, Sibirya biçimi tristis ise daha kahverengi ve beyazımsı bir görünüm taşır. Hong Kong uzman hesabı, Çıvgını koyu gaga-bacak, kanattaki yeşilimsi tüy kenarları ve daha silik yüz çizgileriyle ayırır. tristis güncel taksonomide Çıvgının alt türüdür. Esmer Çıvgına karar verirken yalnız yeşilin yokluğuna değil, güçlü yüz çizgilerine, alt gagadaki açık alana ve doğal çağrıya birlikte bakılır.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Parlak yeşil panel veya kanat çizgisi yok.
Görünüş ve alçak çalı davranışıyla doğrula.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Yabancı kışlamayı Türkiye sayma
Şubat
Sessizliği yokluk sayma
Mart
Yabancı takvimi kopyalama
Nisan
Tek kahverengi kuşa ad verme
Mayıs
Türkiye’de yuva varsayma
Haziran
Üreme sesini nadir kuşa atama
Temmuz
Harita boşluğunu kanıt sayma
Ağustos
Erken kaydı sabit geçit sanma
Eylül
Ses ve kaşı birlikte belgele
Ekim
24 Ekim kaydını nüfus sayma
Kasım
Konumu kontrollü paylaş
Aralık
Tek kaydı kışlama sayma
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Nemli sık çalılık
Söğüt-huş ve yoğun alt kat.
Saz ve hendek kenarı
Göçte alçak, örtülü beslenme hattı.
Bodur dağ çalısı
Doğu üreme alanlarında yoğun örtü.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Çıvgın
Phylloscopus collybita- Yüz
- Kaş genellikle daha kısa ve zayıf.
- Renk
- Çoğu birey daha zeytin tonlu.
Söğütbülbülü
Phylloscopus trochilus- Yapı
- Daha uzun kanatlı ve zarif.
- Renk
- Sıklıkla daha sarımsı-yeşilimsi.
Sarıkaşlı Çıvgın
Phylloscopus inornatus- Kanat
- Belirgin açık kanat çizgileri.
- Üst taraf
- Daha parlak yeşilimsi.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriYerden alçak çalı içi; bazen yoğun yüksek ot.
- 2Yuva yapısıKuru ot ve liflerden yan girişli, kapalıya yakın küre.
- 3YumurtaAyrıntılı çalışmada 3–7; ortalama 5,16.
- 4Kuluçka ve yavruDişi ağırlıklı kuluçka ortalama 13,2 gün; doğrulanmış 12–15 gün.
- 5EtikÇalı ezme, sesle yuvaya çekme ve koordinat paylaşma yok.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Esmer Çıvgın ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Çıvgıngiller (Phylloscopidae) — 13 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Esmer Çıvgın
Koyu göz çizgisinin üstünde enseye uzanır.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
