Kaş göz gerisine güçlü uzanır.
Kuzey Çıvgını
Phylloscopus borealis • Arctic Warbler
Kuzey Çıvgını
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Kuzey Çıvgını, Phylloscopus borealis, zeytin-kahverengi üst tarafı, açık renkli alt tarafı ve gözün üstünden geriye uzanan uzun açık kaşıyla tanınan küçük bir yaprak çıvgınıdır. Koyu göz çizgisi kaşla karşıtlık kurar. Taze tüylü kuşta kanatta ince, bazen silik bir açık çizgi seçilebilir.
Genel Görünüm ve Duruş
Gövdesi toplu, kanatları uzun, kuyruğu orta uzunluktadır. Dallar arasında hızlı hareket ederken baş ve gaganın oranlarını görmek zorlaşabilir. Kuş kısa süre durduğunda hem yüz çizgilerini hem katlanmış kanadın yapısını birlikte izlemek, yalnız yeşilin tonuna bakmaktan daha yararlıdır.
Göz ile gaga arasındaki bölge ve gözün üzerinden geçen koyu çizgi, açık kaşın altında kalır. Gaga üstü koyu, altı açık pembemsi ve ucu koyu olabilir; bacaklar kahverengi tonludur. Bunlar tek bir ışıkta değişmez renkler gibi kullanılmamalı, yüz deseniyle birlikte değerlendirilmelidir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkekle dişi tüy görünüşü bakımından benzerdir. Taze tüylerin açık uçları kanat çizgilerini belirginleştirir; aşındıkça daha zayıf olan üst çizgi kaybolabilir. İkinci bir çizginin görülmesi tek başına başka tür veya genç kuş kararı verdirmez. Sessiz bir kuşun eşeyi de yalnız renk tonuyla kesinleştirilemez.
Uçuşta Görünüm
Bitki örtüsü içinde bir daldan ötekine çabuk geçer; kısa uçuşlarda hafif ve çevik görünür. Koyu uçuş tüylerinin kenarları zeytin rengidir. Hızla geçen bir kuşta baş ve kanat çizgileri kolay kaybolduğundan uçuş silueti tek başına güvenilir tür ayrımı sağlamaz.
Ses ve Davranış
Çağrısı kısa “zik” ya da “zirrup” gibi yazılır. Şarkısındaki titreşimli, tekrarlı ses dizisine tril denir. Audubon rehberi şarkının “zik” notalarıyla başlayabildiğini belirtir. Yazılı benzetmeler, doğal sesin ve görülen kuşun birlikte değerlendirilmesine yardımcı olur.
Karıştırılabilecek Türler
Greenish Warbler adıyla bilinen Phylloscopus trochiloides, ince açık kanat çizgisi ve uzun kaşıyla önemli bir benzeridir. Daha narin görünür; koyu göz çizgisi genellikle gagaya kadar ulaşmaz. İki heceli çağrısı da karşılaştırmada yararlıdır. Tek bir kanat çizgisini görmek iki türü ayırmaya yetmez.
Kamchatka Leaf Warbler (Phylloscopus examinandus) ve Japanese Leaf Warbler (Phylloscopus xanthodryas), Kuzey Çıvgınına çok benzer. Avrasya, Alaska ve Japon adalarını karşılaştıran 2011 çalışması, ses ve görünüşle birlikte hücrelerin enerji üreten yapılarındaki DNA’yı inceleyerek üç ayrı tür önerdi. Üreme alanı dışındaki sessiz kuşları yalnız renk fotoğrafıyla ayırmak çok güçtür.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Benzer küçük çıvgınlardan daha iri.
Uzun el teleği çıkıntısıyla birlikte okunur.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Türkiye’de olağan varlık varsaymayın
Şubat
Tek kaydı kışlama saymayın
Mart
Kayıt noktasından rota çizmeyin
Nisan
Yeşilimsi Çıvgını önce dışlayın
Mayıs
Ses ve çok açılı fotoğraf isteyin
Haziran
Türkiye’de üreme varsaymayın
Temmuz
Kuzey takvimini Türkiye’ye kopyalamayın
Ağustos
Taze gençte kanat çizgisini kontrol edin
Eylül
Nadirlik belgesini eksiksiz alın
Ekim
Sessiz kuşu türe zorlamayın
Kasım
Geç kaydı yerleşiklik saymayın
Aralık
Belirsizi Phylloscopus sp. bırakın
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Huş-söğüt taygası
Kuzeyde nemli orman ve çalılık.
Dere boyu çalılığı
Böcek zengin yapraklı koridor.
Göç durağı koruluğu
Park, kıyı ağacı ve sık çalı.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Yeşilimsi Çıvgın
Phylloscopus trochiloides- Gaga
- Daha ince.
- Kanat
- El teleği çıkıntısı daha kısa.
- Ses
- Farklı; ham kayıt gereklidir.
Yakut Çıvgın
Phylloscopus inornatus- Boyut
- Çok daha küçük.
- Kanat
- Çoğunlukla iki çizgili.
- Gaga
- İnce ve kısa.
Söğütbülbülü
Phylloscopus trochilus- Kanat çizgisi
- Yok veya çok zayıf.
- Gaga
- Daha ince.
- Ses
- Tamamen farklı.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriYerde yosun, ot veya alçak söğüt arasında gizli.
- 2Yuva yapısıDişinin yaptığı yan girişli kubbe; yosun, ot, yaprak ve kıl.
- 3YumurtaTipik 5–7; derlemelerde 3–7 beyaz-benekli yumurta.
- 4KuluçkaDişi; doğrulanmış derlemede yaklaşık 12 gün.
- 5Yavruİki eş besler; yaklaşık 10–14 günde yuvadan ayrılır.
- 6EtikYerde yuva aramayın, çalıyı açmayın veya kayıt çalmayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Kuzey Çıvgını ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Çıvgıngiller (Phylloscopidae) — 13 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Kuzey Çıvgını
Kaş göz gerisine güçlü uzanır.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
