kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek10 cm
dişi10 cm
Kanat Açıklığı
erkek15–20 cm
dişi15–20 cm
Ağırlığı
erkek6,5 g
dişi6,5 g

Tür Bilgisi

Türkçe Sarı Kaşlı Çıvgın
İngilizce Yellow‑browed Warbler
Bilimsel Phylloscopus inornatus
Takım Passeriformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Sarı Kaşlı Çıvgın, Phylloscopus inornatus, yapraklar arasında hareket eden çok küçük bir kuştur. Zeytin veya gri-yeşil üst taraf, beyazımsı alt taraf, uzun açık kaş ve kanattaki iki açık bant birlikte dikkat çeker. Koyu iç kanat tüylerinin açık kenarları da desenin önemli parçasıdır.

Genel Görünüm ve Duruş

Açık kaş gagaya yakın başlayıp gözün üzerinden enseye doğru uzanır. Kaşın altındaki koyu göz çizgisi ve daha koyu tepe, yüz desenini belirginleştirir. Üst taraf yeşil veya gri-yeşil, alt taraf beyazımsıdır; hafif sarılık görülebilir. Tepe ortasında bazen silik bir açıklık bulunur; bu iz, güçlü ve belirgin bir orta tepe şeridinden farklıdır.

Kanadın üstündeki iki bant, örtü tüylerinin açık uçlarından oluşur. Büyük örtülere ait alt bant daha güçlü görünebilir. İçteki uzun kanat tüylerinin koyu merkezlerini açık kenarlar çevreler; bunlar katlanmış kanatta boyuna çizgiler gibi seçilir. Bantla uzun tüyün kenarı aynı yapı değildir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişinin tüy renkleri ve ana desenleri benzerdir; fotoğraftan güvenilir eşey ayrımı beklenmez. Parlak kaş, güçlü kanat bandı veya daha dolgun gövde tek başına erkeklik belirtisi değildir. Üreme sırasında şarkı söyleme bir davranış ipucudur. Türkiye’de rastlanan, yalnız çağrı veren veya sessiz bir kuşun eşeyi bu gözlemle kesinleşmez.

Sonbaharda o yıl doğmuş kuşla erişkini ayırmak için yalnız rengin canlılığına bakılmaz. Blasco-Zumeta ve Heinze’nin rehberi, bazı gençlerde yenilenmiş orta kanat örtüleriyle eski büyük örtüler arasındaki farkı tarif eder. Erişkinde bu iki grup daha benzer, koyu merkezlidir. Gencin daha sivri kuyruk tüyleri ve kahverengimsi uçuş tüyleri de yardımcı olabilir. Orta örtüler yenilenmemişse onların merkezleri de kahverengimsi kalabilir.

Erişkin üreme sonrasında bütün tüylerini yeniler. Bu yüzden parlak ve düzgün görünen bir sonbahar erişkini, sırf tüyleri temiz diye genç sanılmamalıdır. Tüylerin taze oluşuyla kuşun o yıl doğmuş olması aynı şey değildir.

Uçuşta Görünüm

Dallar arasında hızlı ve kısa uçuşlarla yer değiştirir. Yaprak aralığından geçerken kanat deseni bir an görülebilir; yeniden konduğunda baş ve kanat ayrıntıları daha kolay okunur.

Dal değiştirirken kuyruğun hemen önündeki sağrı açığa çıkabilir. Bu alan sırtla benzer zeytin tondadır; bazen hafif sarılık görülür. Belirgin, parlak bir sarı yama gibi anlatılmamalıdır.

Ses ve Davranış

Çağrı tiz, güçlü ve delici, “tsu-ii” gibi duyulan iki parçalı bir ıslıktır. Şarkısı çağrısına benzer sesler içeren ıslıklı bir cümledir. Oiseaux.net, şarkıyı üreme alanı ve ilkbahar göçüyle; Batı Avrupa sonbahar gözlemlerini ise daha çok çağrıyla ilişkilendirir.

Rusya’nın Orta Sibirya bölgesindeki Yenisey çevresini ele alan 2001 habitat araştırması, Sarı Kaşlı ve Çalıkuşu Çıvgınlarının ayrı orman kesimlerinde bulunmasını, aralarındaki bölge savunmasıyla da ilişkilendirir. Benzer görünümlü bu iki türün yaşam alanlarını paylaşma biçimi yalnız bitki türlerinden kaynaklanmayabilir.

Küçük, kubbeli ve yandan girişli yuva, ot kümesinde veya kök ve kütük çevresinde zemine yakın gizlenir. Moğolistan Khan Khentey’de 2003 çalışmasında, dişilerin yuvaya malzemeyle yaklaştığı 14 gözlemin sekizinde çağrı duyuldu; yuvadan ayrıldığı 15 gözlemin ikisinde de ses kaydedildi.

BTO tür derlemesi genellikle 4–5 yumurta, daha geniş kayıtlarda 2–7 yumurta ve 11–14 günlük kuluçka verir. Yavruların yuvada kalma süresi 12–13 gündür. Bu derlemede kuluçkaya hangi eşeyin yattığı belirtilmemiştir. Yuvaya yaklaşarak kuşu rahatsız etmekten kaçınılmalıdır.

Karıştırılabilecek Türler

Ak Kaşlı Çıvgın, Phylloscopus humei, İngilizcede Hume’s Warbler veya Hume’s Leaf Warbler adıyla anılır. Yapısı çok benzerdir; genellikle daha gri, donuk ve az karşıtlıklıdır. Üstteki kanat bandı çok zayıf olabilir; gaga ve bacaklar daha koyudur. Farklı çağrıları ayrımı destekler. Aşınmış bir Sarı Kaşlı Çıvgına yalnız donuk rengi nedeniyle Ak Kaşlı denmez. Sarı Kaşlı Çıvgında ince gaganın tabanındaki turuncumsu açıklık, yüzün koyu çizgilerinin yanında seçilebilir. Ayaklarda da turuncumsu tonlar görülebilir; Ak Kaşlı Çıvgının çoğunlukla koyu görünen gagası ve bacaklarıyla karşılaştırırken bu ayrıntılar yardımcıdır.

Çalıkuşu Çıvgını, Phylloscopus proregulus, daha toplu, büyük başlı ve kısa kuyrukludur. Güçlü sarı orta tepe şeridi ile açık sarı sağrı yaması birlikte ayırıcıdır. O da çift kanat bandı ve açık kenarlı iç kanat tüyleri taşır. Yaprak altında daha uzun süre havada kalabilir. Sağrı görünmemişse yamanın bulunmadığı sonucuna varılmaz.

Çıvgın, Phylloscopus collybita, genellikle daha düz kahverengi-zeytin bir kuştur; yüzünde açık göz halkası ve daha silik kaş öne çıkabilir. Sarı Kaşlıdaki güçlü çift kanat bandı ile geniş açık iç kanat tüyü kenarları aynı düzenle bulunmaz.

Söğütbülbülü, Phylloscopus trochilus, uzun ve açık kaşıyla Sarı Kaşlı Çıvgına benzeyebilir. Bazı gençleri belirgin sarı tonlar taşır. Buna karşın kanadında Sarı Kaşlıdaki güçlü çift bant ve koyu merkezli, geniş açık kenarlı iç kanat tüyleri aynı düzeni oluşturmaz.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Sarı Kaşlı Çıvgın saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Uzun sarımsı kaş

Koyu göz çizgisiyle okuyun.

02
İki açık bant

Alt güçlü, üst daha kısa.

03
Açık üçüncül kenarları

Zeytin sağrıyla doğrulayın.

Gözlem Noktaları

Türkiye için izlenmiş sabit rota yok

Tek kayıt rota ya da üreme kanıtı değildir.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 11 Seyrek geçiş veya sapma

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Sarı Kaşlı Çıvgın

Yellow-browed Warbler
Phylloscopus inornatus

Koyu göz çizgisiyle okuyun.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...