Küçük siyah başlıklı martılardan ölçekle ayır.
Büyük Karabaş Martı
Ichthyaetus ichthyaetus • Pallas's Gull
Büyük Karabaş Martı
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. Değerlendirilen ad: Larus ichthyaetus. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Büyük Karabaş Martı iri gövdelidir. Üreme erişkininde siyah başlık, beyaz göz hilalleri, sarımsı bacaklar ve kırmızı uç bölgesini koyu bir bandın kestiği güçlü sarı gaga birlikte aranır. Kışın baş beyazlaşır, göz çevresinde koyu bir maske kalır.
Genel Görünüm ve Duruş
Alnı uzun ve görece düzdür; iri gaga yüzün belirgin bölümünü oluşturur. Uçarken derin göğsü, uzunca ve görece dar kanatları göze çarpar. Bu oranlar, yalnız başın rengine bakmaktan daha yararlıdır.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
İlk kışta gri sırt, kahverengi kanat örtüleriyle karşıtlık oluşturur; sağrı beyaz, kuyruk uç bandı koyudur. İkinci kışta örtülerde silik kahverengi ve dış kanatta daha fazla siyah kalabilir. Cinsiyet için yalnız bu yaş işaretlerine dayanılmaz.
Uçuşta Görünüm
Erişkinin üst kanadı açık renklidir; dış uçuş tüylerinde uca yakın sınırlı siyah işaretler görülür. Kuyrukta koyu uç bandı ve kanat örtülerinde kahverengi alan bulunmaz. Ara yaşlarda kalan koyu işaretler nedeniyle açık kanat tek başına erişkinlik kanıtı değildir.
Ses ve Davranış
Kolonide gürültülüdür. Uçuş çağrısı kalın ve burundan gelir gibi duyulur; yazılı bir ses taklidi tek başına türü doğrulamaz.
Karıştırılabilecek Türler
Karabaş Martı Chroicocephalus ridibundus daha küçük ve ince yapılıdır. Üreme erişkininin gagasıyla bacakları koyu kırmızıdır; başlığı uzaktan siyah görünen koyu kahverengidir. İki kuşu karşılaştırırken yalnız koyu başlığa değil gövde ve gaga ölçeğine bakılır.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Sarı-turuncu, kırmızı ve siyah bant paketini ara.
Net üstten görünüşte sınırlı siyahı doğrula.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
İri martıları yaşlarına göre karşılaştır.
Şubat
Başlık değişimini izle.
Mart
Kuzeye giden erişkini üst kanatla doğrula.
Nisan
Türkiye kaydını üreme sayma.
Mayıs
Yabancı üreme tarihini Türkiye’ye kopyalama.
Haziran
Koloni varsayma.
Temmuz
Yavru giysisini yaşlandır.
Ağustos
Dağılma noktalarını rota yapma.
Eylül
Üst kanadı doğal uçuşta bekle.
Ekim
Kış gelişini gözlem çabasıyla kaydet.
Kasım
Dinlenen sürüye tampon bırak.
Aralık
Tek siyah maskeyle karar verme.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Büyük delta ve lagün
İri martıları aynı düzlemde karşılaştır.
Baraj ve geniş iç göl
Kış sürüsünü sabit noktadan tara.
Kıyı sığlığı ve haliç
Dinlenme hattını kesmeden gözle.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Karabaş Martı
Chroicocephalus ridibundus- Boy
- Çok daha küçük.
- Gaga-bacak
- İnce kırmızı gaga ve kırmızı bacak.
- Kanat
- Farklı beyaz ön kenar ve siyah uç.
Akdeniz Martısı
Ichthyaetus melanocephalus- Boy
- Belirgin küçük.
- Gaga
- İnce kırmızı.
- Yapı
- Daha yuvarlak başlı ve hafif.
Hazar Martısı
Larus cachinnans- Başlık
- Erişkinde siyah başlık yok.
- Baş
- Daha uzun ve farklı profilli.
- Genç
- Maske, kuyruk ve kanadı birlikte karşılaştır.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1YuvaBüyük sığ göllerde düşük adacıkta sığ zemin çukuru.
- 2Yumurta2–4; çoğunlukla 3.
- 3Kuluçkaİki eş; yaklaşık 25–28 gün.
- 4YavruTüylü ve hareketli; yaklaşık 35–40 günde uçabilir.
- 5GözlemKoloni adasına çıkma, tekneyle sıkıştırma veya koordinat paylaşma.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Büyük Karabaş Martı ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Martıgiller (Laridae) — 28 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Büyük Karabaş Martı
Küçük siyah başlıklı martılardan ölçekle ayır.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
