Düzenli iki nota en güçlü işarettir.
Çıvgın
Phylloscopus collybita • Common Chiffchaff
Çıvgın
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Çıvgın (Phylloscopus collybita; Common Chiffchaff), ağaç ve çalılar içinde hareket eden küçük bir yaprak ötleğenidir. Genellikle zeytin-kahverengi görünür; soluk kaşı ve çoğu bireyde koyu bacakları vardır. Bacak rengi tek başına kesin tanı sağlamaz.
Genel Görünüm ve Duruş
Batı Avrupa’daki collybita alt türünde üst taraf donuk zeytin-kahverengi, alt taraf açık bej ve sarımsıdır. Göz çevresindeki açık halkayı, gözün önündeki ve arkasındaki koyu izler keser. İnce gaga koyudur.
Yapraklı dallar arasında kıpır kıpırdır; kuyruğunu sık sık indirip kaldırır. Bu hareket tanımaya yardımcı olur, fakat her an görülmesi beklenmez.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişinin tüy görünümü aynıdır. Fotoğraftaki sarılık ya da genel irilik üzerinden güvenli eşey tayini yapılamaz.
Genç kuşun henüz değişmemiş tüyleri tazedir. İlk sonbaharındaki bireylerde yeni ve eski kanat tüylerinin yan yana bulunması yaş değerlendirmesine yardımcı olabilir. Bu, yakın inceleme gerektiren bir ayrıntıdır; yalnız sarımsı görünüş gençlik kanıtı değildir.
Uçuşta Görünüm
Ağaçlar arasında doğrudan uçar; bitkilerin içinde çevik kısa geçişler yapar. Uçan küçük böcekleri yakalamak için de havalanabilir.
Ses ve Davranış
“Çif-çaf, çif-çaf” gibi duyulan, art arda yinelenen notalar en tanınan şarkısıdır. İngilizce adı da bu sesi yansıtır. Sessiz bir kuşta şarkıdan yararlanılamayacağından görünüş ve hareket birlikte değerlendirilir.
Karıştırılabilecek Türler
En sık benzetildiği Söğütbülbülü (Phylloscopus trochilus; Willow Warbler), genellikle daha açık bacaklı ve daha sarı, belirgin kaşlıdır. Bu farklar kuşlar arasında değişebildiğinden, yalnız bacağın rengine dayanarak karar verilmez.
Kapalı kanatta, içteki uzun kanat tüylerinin ucunu aşan dış uçuş tüyleri bir uzantı oluşturur. BTO’nun tanı rehberinde bu uzantı Çıvgında içteki tüylerin görünür uzunluğunun yaklaşık yarısı, Söğütbülbülünde ise yaklaşık tamamı kadardır. Yan görünüşteki bu oran kısa kanatlı Çıvgını ayırmaya yardım eder; tüyler ve kanadın duruşu açıkça görülmelidir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Kısa kaş; belirgin çift kanat şeridi yok.
Birlikte yardımcıdır; tek başına kesin değildir.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Kış kaydını üreme saymayın
Şubat
İlk şarkıyı tarihleyin
Mart
Sesle görünüşü eşleyin
Nisan
Geri çalma yapmayın
Mayıs
Alt örtüyü açmayın
Haziran
Yem taşıyan kuşu izlemeyin
Temmuz
Yavruyu almayın
Ağustos
Tüy yenilemeyi tür farkı saymayın
Eylül
Noktaları rota saymayın
Ekim
Rengi alt tür saymayın
Kasım
Beslenme yolunu kapatmayın
Aralık
Çalıyı silkelemeyin
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Açık orman ve kenar
Yapraklı beslenme yüzeyi, yoğun alt örtü.
Dere ve nemli çalılık
Böcekçe zengin, korunaklı geçiş hattı.
Park ve ağaçlı bahçe
Ağaç, çalı ve yerde yuva örtüsü birlikte.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Söğütbülbülü
Phylloscopus trochilus- Şarkı
- Akıcı ve alçalarak biter.
- Kanat
- Birincil uzantı daha uzun.
- Bacak
- Çoğunlukla daha açık.
Ak Kaşlı Çıvgın
Phylloscopus humei- Kaş
- Daha uzun ve belirgin.
- Kanat
- Açık şeritler bulunur.
- Ses
- Belirgin farklıdır.
Sarı Kaşlı Çıvgın
Phylloscopus inornatus- Baş
- Parlak uzun sarı kaş.
- Kanat
- İki belirgin açık şerit.
- Renk
- Daha canlı yeşil-sarı.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1YuvaYerde/yere yakın yoğun ot, ısırgan, böğürtlen veya çalı içinde yan girişli kubbe.
- 2YumurtaTipik 5–6; belgelenmiş 2–9.
- 3KuluçkaYalnız dişi, tipik 13–14 gün.
- 4YavruYardıma muhtaç; tipik 13,5–15,5 gün yuvada.
- 5GözlemAlt örtüyü açma, geri çalma, yem taşıyan kuşu takip ve yavru alma yok.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Çıvgın ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Çıvgıngiller (Phylloscopidae) — 13 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Çıvgın
Düzenli iki nota en güçlü işarettir.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
