Gaga uzun ve siyahtır; sarı yalnız küçük uç lekesidir.
Kara Gagalı Sumru
Thalasseus sandvicensis • Sandwich Tern
Kara Gagalı Sumru
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Kara Gagalı Sumru (Thalasseus sandvicensis), uzun ve sivri kanatlı, ince sivri gagalı bir kıyı kuşudur. Avrupa’da görülen erişkinin açık gri sırtı, beyaz alt tarafı ve siyah ense ibiği dikkat çeker. Siyah gagasının ucundaki küçük sarı alan, uygun mesafede görülebilen yararlı bir işarettir.
Genel Görünüm ve Duruş
Siyah başlığın arka ucunda uzayan tüyler dağınık bir ibik oluşturur; kuş heyecanlandığında bunlar kalkabilir. Sırt açık gri, sağrı, alt taraf ve boynun arkası çoğunlukla beyazdır. Bacaklar koyudur. Kuyruk çatallıdır; duruş ve tüylerin açılması, çatalın görünüşünü değiştirir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişi aynı temel görünüşü taşır. Sarı gaga ucunun büyüklüğü, ibiğin kabarıklığı veya bir kuşun daha iri görünmesi güvenilir bir eşey anahtarı değildir.
Üreme dışındaki erişkinde alın beyazlaşır; siyah tüyler başın gerisinde kalır ve ibik azalabilir. Gençlerin üst tarafı koyu desenlidir; gaga erişkindeki belirgin sarı ucu taşımayabilir. Britanya’ya ilişkin MarLIN hesabında gençler, koyu başlı ve çizgili üst taraflı olarak anlatılır. Bu yaş farkı yüzünden her kuşta erişkinin gaga desenini aramak yanıltır.
Uçuşta Görünüm
Uzun ve sivri kanatlar uçarken ince bir siluet oluşturur. Üst kanadın dışındaki koyu uçuş tüyleri, açık gri zemin üzerinde kama gibi görülebilir. Bu koyuluğun bulunması, baş ve gaga işaretleri görülmeden tek başına tanı sağlamaz.
Ses ve Davranış
Çağrısı sert ve törpülü duyulur; uçuşta yinelenen “kirrek” benzeri notalar çıkarır. Kur sırasında baş ve gaga yukarı kaldırılabilir, yerde ve havada karşılıklı gösteriler yapılır. Gagasında balık bulunan her bireyin erkek olduğu söylenemez; av taşımak tek başına eşey kanıtı değildir.
Karıştırılabilecek Türler
Gülen Sumru (Gelochelidon nilotica) benzer siyah başlık taşıyabilir; ancak gagası daha kalın ve küt görünümlüdür, kuyruğu kısadır. Üreme dışındaki kuşta baş büyük ölçüde beyaz, gözün arkasında koyu bir leke bulunur. Kara Gagalı Sumrunun uzun, ince gagası ve ense ibiğiyle birlikte karşılaştırılmalıdır.
Tepeli Sumru (Thalasseus bengalensis), gövde biçimi bakımından yakındır. Erişkinin gagası turuncu veya sarı-turuncu, sağrısı gridir. Avrupa’daki Kara Gagalı Sumrunun siyah gaga gövdesi ve beyaz sağrısı, yalnız baş ibiğine bakmaktan daha yararlı ayrımlardır. “Lesser Crested Tern”, Tepeli Sumrunun İngilizce adıdır; ayrı bir ikinci tür değildir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Üstte dış el telekleri daha koyu bir kama gösterebilir.
Kırmızı bacaklı Akça Sumrudan ayırmaya yardım eder.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Takvimde “Kıyılarda yerel kışlama” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Şubat
Takvimde “Kıyılarda yerel kışlama” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Mart
Takvimde “İlkbahar geçişi başlar” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Nisan
Takvimde “Geçiş ve koloniye dönüş” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Mayıs
Takvimde “Çok yerel yumurta ve kuluçka” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Haziran
Takvimde “Kuluçka ve yavru bakımı” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Temmuz
Takvimde “Yavru kreşleri ve aileler” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Ağustos
Takvimde “Dağılma ve güz hareketi” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Eylül
Takvimde “Belirgin kıyı geçişi” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Ekim
Takvimde “Güz geçişi ve kışa geçiş” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Kasım
Takvimde “Kıyılarda yerel kışlama” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Aralık
Takvimde “Kıyılarda yerel kışlama” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Kıyı lagünü ve haliç
Sığ, balıkça üretken beslenme suları.
Kum-kabuk adası
Seyrek bitkili, açık zeminde koloni.
Açık deniz kıyısı
Balık sürüsü üzerinde tarama ve dalış.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Akça Sumru
Sterna hirundo- Gaga
- Kırmızı tabanlı; sarı uçlu siyah değil.
- Bacak
- Kırmızı ve daha uzundur.
- Kuyruk
- Daha uzun, derin çatallı.
Gülen Sumru
Gelochelidon nilotica- Gaga
- Daha kalın ve tamamen siyah.
- Yapı
- Daha geniş kanatlı, kısa kuyruklu.
- Av
- Karada ve bataklıkta daha sık avlanır.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriSeyrek bitkili kum, çakıl veya kabuklu açık ada zemini.
- 2Yuva yapısıAz malzemeli sığ zemin çukuru.
- 3YumurtaTipik 1–2; gözlenen güvenilir aralık 1–3.
- 4Kuluçkaİki ebeveyn 21–29 gün; yavru yaklaşık 28–30 günde uçar.
- 5EtikKoloniye girmeyin, drone uçurmayın, alarmda hemen geri çekilin.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Kara Gagalı Sumru ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Martıgiller (Laridae) — 28 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Kara Gagalı Sumru
Gaga uzun ve siyahtır; sarı yalnız küçük uç lekesidir.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
