Koyu irisin üstünde ve altında.
Kızıldeniz Martısı
Ichthyaetus leucophthalmus • White-eyed Gull
Kızıldeniz Martısı
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. Değerlendirilen ad: Larus leucophthalmus. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Kızıldeniz Martısı ince yapılı, uzun ve dar gagalı bir deniz martısıdır. Gaga ucu hafifçe aşağı kıvrılır. Erişkinin koyu başlığıyla göz çevresindeki beyaz işaretler dikkat çeker; genç kuşlar daha kahverengidir. Görünüşü yaşla belirgin değiştiği için erişkinin bütün renkleri gençte aranmaz.
Genel Görünüm ve Duruş
Üreme giysisinde siyah başlık boğaza ve boynun önüne uzanır. Gözün üstünde ve altında beyaz yarımaylar vardır; gözün renkli kısmı koyu kahverengidir. Gaga mercan kırmızısı, ucu siyah; bacaklar sarıdır. Sırt ile kanat örtüleri koyu gri, erişkin kuyruğu beyazdır. Başlığın yanındaki açık boyun sınırı da değerlendirilmelidir.
Kış erişkininin başlığı genellikle daha mat gri-siyahtır; yanak, çene ve boğazda beyaz benekler veya çizgiler oluşabilir. Açıklaşan bölgeler başı kısmen maskeli gösterebilir. Olsen’in uzman rehberinde kış görünümü yine erişkin üreme giysisine benzer olarak anlatılır; tamamen açık başlı bir kuş beklemek doğru değildir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Bu incelemede erişkin erkek ve dişiyi yalnız tüy rengiyle güvenilir biçimde ayıracak bir işaret doğrulanamadı. Kahverengi gençlik giysisi veya mat kış rengi, tek başına dişi olduğu anlamına gelmez.
Genç kuşta kahverengi üst taraf, daha açık yüz ve koyu uçuş tüyleri görülür. Kuyruk çoğunlukla koyu siyaha yakındır; yalnız erişkinin beyaz kuyruğuna eklenmiş dar bir uç bandı gibi düşünülmemelidir. Göz çevresindeki beyaz işaretler erişkindeki kadar güçlü olmayabilir.
Uçuşta Görünüm
Uzun kanatlar üstten de alttan da koyu görünür; beyaz karınla belirgin karşıtlık oluşturur. Yakın görünüşte kanatların arka kenarında beyaz çizgi seçilir. İnce gaga ve görece küçük baş, uçan kuşun oranlarını anlamaya yardım eder; yalnız koyu kanat rengiyle teşhis yapılmaz.
Ses ve Davranış
Gérard Vigo ve Jean François’nın uzman hesabı, olağan çağrıyı tiz ve havlamayı andıran bir ses olarak anlatır. Kaygı çağrısı daha hızlı, art arda gelen “keh” sesleridir. Ses, yaşa uygun görünüş ve davranışla birlikte değerlendirilmelidir.
Karıştırılabilecek Türler
İsli Martı (Ichthyaetus hemprichii, Sooty Gull) en önemli benzeridir. Daha iri ve ağır yapılıdır; gagası daha kalın, erişkinde sarı tabanlı ve koyu uçludur. Üst taraf ile göğüste kahverengi gri tonlar belirgindir. Gençlerin iki renkli, güçlü gagası da ince ve koyu gagalı genç Kızıldeniz Martısından ayrımda yararlıdır.
Karabaş Martı (Chroicocephalus ridibundus) erişkininde üst taraf daha açık gridir; üreme başlığı koyu kahverengidir, uzaktan siyah görünebilir ve enseyi az örter. Gaga ile bacaklar kırmızıdır. Kışın başlığını büyük ölçüde kaybedip uzaktan açık başlı görünmesi, Kızıldeniz Martısının kış görünümüyle aynı değişim değildir.
Akdeniz Martısı (Ichthyaetus melanocephalus) erişkininde siyah üreme başlığı ve beyaz göz yayları bulunsa da kanatlar çok açıktır; uçuş tüyleri beyazdır. Gaga daha kalın, bacaklar kırmızıdır. Bu beyaz kanat ölçütü genç kuşa aynen uygulanamaz; gençlerin kanatlarında koyu alanlar vardır.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Üremede boğaz ve üst göğse iner.
İki yüzeyde güçlü kontrast.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Takvimde “Türkiye’de düzenli dönem yok” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Şubat
Takvimde “Türkiye’de düzenli dönem yok” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Mart
Takvimde “1988 tarihsel Ege kaydı bu ay” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Nisan
Takvimde “Türkiye’de düzenli dönem yok” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Mayıs
Takvimde “Türkiye’de düzenli dönem yok” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Haziran
Takvimde “Kızıldeniz’de yumurtlama; Türkiye dışı” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Temmuz
Takvimde “Kızıldeniz’de kuluçka-yavru; Türkiye dışı” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Ağustos
Takvimde “Kızıldeniz’de yavru dönemi; Türkiye dışı” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Eylül
Takvimde “Koloni sonrası bölgesel dağılma” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Ekim
Takvimde “Türkiye’de düzenli dönem yok” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Kasım
Takvimde “Türkiye’de düzenli dönem yok” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Aralık
Takvimde “Türkiye’de düzenli dönem yok” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Kızıldeniz adası
Kumlu-kayalık çıplak zemin ve kıyı suyu.
Kıyı ve liman
Balık ve omurgasız için sığ deniz.
Sıcak açık koloni
Gölgeleme kesilirse yumurta-yavru riskte.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
İsli Martı
Ichthyaetus hemprichii- Boyut
- Daha iri ve ağır yapılı.
- Renk
- Üst taraf daha kahverengi-siyah.
- Tanı
- Gaga, göz yayı, bacak ve oran birlikte.
Karabaş Martı
Chroicocephalus ridibundus- Başlık
- Çikolata kahverengisi, üst göğse inmez.
- Kanat
- Daha açık; beyaz ön kenar belirgin.
- Alt yüz
- Kanat altı daha beyaz.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriKumlu veya kayalık deniz adasında açık zemin, bazen çalı gölgesi.
- 2Yuva yapısıSığ kazıntı; deniz yosunu, dal, kuru bitki ve kabukla seyrek döşeli.
- 3YumurtaTipik 2–3; beş yumurta olası iki dişili sıra dışı yuva.
- 4KuluçkaGüvenilir tür-özel süre doğrulanmadı; başka martıdan kopyalanmadı.
- 5YavruYarı yardıma muhtaç; güvenilir tür-özel uçma süresi doğrulanmadı.
- 6EtikAdaya çıkmayın, drone uçurmayın; alarmda tekneyi uzaklaştırın ve konumu paylaşmayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Kızıldeniz Martısı ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Martıgiller (Laridae) — 28 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Kızıldeniz Martısı
Koyu irisin üstünde ve altında.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
