Erişkinde gaga, göz ve başı birlikte görün; gençte aynı gaga rengini beklemeyin.
Ada Martısı
Ichthyaetus audouinii • Audouin's Gull
Ada Martısı
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. Değerlendirilen ad: Larus audouinii. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Erişkin Ada Martısında koyu kırmızı gaga, koyu göz, gri-yeşilimsi bacaklar ve açık gri sırt birlikte aranır. Genç kuş kahverengi desenlidir ve erişkinin kırmızı gagasını taşımaz.
Genel Görünüm ve Duruş
İri martılar arasında ince gövdesi, uzun-dar kanatları ve uzun bacaklarıyla dikkat çeker. Erişkinde baş ve alt taraf beyaz, sırt açık gridir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erişkinde koyu kırmızı gaganın ucuna yakın siyah bant, en uçta sarımsı bölüm bulunur. Göz koyudur; bacaklar koyu gri ile yeşilimsi gri arasında görünebilir. Kanat uçları siyahtır.
Erişkin dişi ve erkeğin tüy renkleri benzerdir; yalnız tüylere bakarak güvenilir eşey tayini yapılamaz.
Genç kuş kahverengi desenlidir; kanat altında belirgin koyu-açık desen görülür. Sağrı, yani sırtın kuyruk önündeki bölümü koyucadır. Kuyruk dibini üstten örten tüylerde U biçimli beyaz alan, beyaz uçlu koyu kuyrukla birlikte değerlendirilir. Yaş ilerledikçe baş ve gövde açılır; kanat ve kuyruktaki koyu tüyler daha uzun süre kalabilir.
Uçuşta Görünüm
Uçuşta ince gövde ve uzun, dar kanatlar belirgindir. CIESM, benzer iri martılara göre kanat vuruşları arasında daha uzun süzüldüğünü belirtir. Erişkinin kanadında açık gri iç bölümle siyah uçlar karşıtlık oluşturur.
Karıştırılabilecek Türler
Gümüş Martı (Larus michahellis) erişkinde daha iri, güçlü başlı ve geniş kanatlıdır; gagası ve bacakları sarıdır. Gençlerde iki tür de kahverengi olduğundan erişkin renkleri kullanılmaz. Ada Martısının ince yapısı, desenli kanat altı ve kuyruk çevresindeki açık-koyu alanlar birlikte değerlendirilir.
Kara Sırtlı Martının (Larus fuscus) gençleri de Ada Martısının gençlerine benzer. Ada Martısında desenli kanat altı, kuyruk dibindeki U biçimli beyaz alan ve koyu kuyruk birlikte incelenir; tek işaretle kesin karar verilmez.
Ses ve Davranış
Fransız müze tür hesabı alarm sesini kalın, diğer bazı çağrılarını boğuk ve art arda gelen sesler olarak anlatır. Başka martılarla birlikteyken sesin hangi kuşa ait olduğu görülmelidir.
Yuva, Yumurta ve Kuluçka
CIESM, 2–3 yumurta ve 28 günlük kuluçka verir; Fransız müze hesabının Korsika sentezinde çoğunlukla üç yumurta ve 26–33 gün bildirilir. İlk uçuş için 2025 uluslararası eylem planı yaklaşık 6–7 hafta, eski müze hesabı 35–40 gün verir. Kaynaklar ortalanmaz; ilk uçuş tam bağımsızlık değildir. Bunlar Türkiye’nin bütün yuvalarında ölçülmüş süreler değildir.
Bu üç ölçü için erkek ve dişiye özgü ayrı temsilî değer doğrulanmadı; iki kutuda aynı ortak tür değeri gösterilir. Boy ve kanat açıklığı Fundación CRAM'ın yaklaşık tür değerleridir; ağırlık BTO BirdFacts'in tür değeri olan 610 g'dır. Bunlar eşey belirleme ölçütü değildir; bireysel kuşlar farklı olabilir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Bacaklar erişkinde sarı veya parlak kırmızı değil, koyu gri-yeşilimsi görünür.
Zarif gövdeyi genel renklerle birleştirin; tek bir siyah kanat ucu yeterli değildir.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Ege ve Akdeniz kıyılarında az sayıdaki kışlayan kuşları arayın; bütün martıları erişkin kabul etmeyin.
Şubat
Kışlayan bireylerle erken üreme alanı hareketleri örtüşebilir; tek kayıtla geliş tarihi belirlemeyin.
Mart
Kıyı ve ada çevresini uzaktan tarayın; adaya çıkarak koloni aramayın.
Nisan
Akdeniz genelinde yumurtlama başlayabilir; yerel zamanlama değişir. Yuva alanlarından uzak durun.
Mayıs
Kuluçka ve yavru çıkımı döneminde yaklaşmanın etkisi büyüktür; teleskop mesafesini koruyun.
Haziran
Besin taşıyan yetişkinleri takip etmeyin. Gençlerin erişkin renklerine sahip olmadığını hatırlayın.
Temmuz
Uçan gençler ve dağılan gruplar görülebilir; gaga rengi yerine yaşa uygun desenleri inceleyin.
Ağustos
Kıyıda dinlenen grupları yaşlarına göre değerlendirin; tekne takibi ve beslenmeyi ayrı not edin.
Eylül
Dağılma ve göç kıyı kayıtlarını etkiler; her kuş için aynı uzak göç rotasını varsaymayın.
Ekim
Kalan ve geçen bireyler ayırt edilemeyebilir; tekrar gözlemler ve varsa okunabilir halka yararlıdır.
Kasım
Sakin kıyı ve koyları kontrol edin; türü Türkiye için tamamen yaz kuşu diye elemek doğru değildir.
Aralık
Yaş, ışık ve gözlem mesafesini kaydedin; belirsiz genç martıları zorla türlendirmeyin.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Kıyıya yakın deniz
Yüzeye yakın beslenen veya kıyı boyunca ilerleyen martıları geniş alan taramasıyla bulun.
Sessiz ada ve adacıklar
Yuva ortamını uzaktan gözleyin; karaya çıkmak veya alarm veren kuşa yaklaşmak uygun değildir.
Koy, liman ve kıyı sulak alanı
Dinlenme ve beslenme gruplarını tarayın; bu alanların kullanımı yer ve mevsime göre değişir.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Gümüş Martı
Larus michahellis- Erişkin renkleri
- Sarı gaga ve sarı bacak; Ada Martısı kırmızı gagalı ve koyu bacaklıdır.
- Yapı
- Daha güçlü baş-gaga yapısını karşılaştırın; gençlerde erişkin renk kuralını kullanmayın.
Akdeniz Martısı
Ichthyaetus melanocephalus- Üreme giysisi
- Erişkinin koyu başını Ada Martısı’nın beyaz başıyla karşılaştırın.
- Kanat
- Tam erişkinde beyaz kanat uçları; Ada Martısı erişkininde siyah dış kanat.
Genç iri martılar
Laridae- Yaş
- Koyu gaga tek başına türü göstermez; erişkin renklerini beklemeyin.
- Belgeleme
- Kanat üstü, altı, sağrı ve kuyruk fotoğraflarını bir arada değerlendirin.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1ZamanAkdeniz genelinde ilkbaharda yuva ve kuluçka, yazın yavru bakımı; yerel takvim değişebilir.
- 2YuvaAda ve adacık zemininin sakin, kayalık veya seyrek bitkili bölümünde sığ çukur.
- 3YumurtaGenellikle 2–3 yumurta.
- 4KuluçkaYaklaşık 28 gün; koloniyi izlemek için yuvalara yaklaşmayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Ada Martısı ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Martıgiller (Laridae) — 28 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Ada Martısı
Erişkinde gaga, göz ve başı birlikte görün; gençte aynı gaga rengini beklemeyin.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
