Aynı düzlemdeki Gümüş Martıdan daha iri olmalı.
Büyük Kara Sırtlı Martı
Larus marinus • Great Black-backed Gull
Büyük Kara Sırtlı Martı
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Büyük Kara Sırtlı Martı çok iri bir martıdır. Erişkinde beyaz baş ve gövde, siyaha yakın sırt, pembe perdeli ayaklar ve alt yanında kırmızı lekesi bulunan güçlü sarı gaga birlikte aranır. Genç kuşun gövdesi ise kahverengi ve beyazla yoğun biçimde desenlidir.
Genel Görünüm ve Duruş
Kalın gövdeli ve güçlü gagalıdır; konduğunda hafif kambur durabilir. Uçuşu ağır görünür. Uzaklıktan kaynaklanan boy yanılsamasına karşı yalnız büyüklüğü değil, gövdenin dolgunluğunu ve gaganın kalınlığını da değerlendirmek gerekir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkekle dişinin tüy deseni benzerdir; erkek genellikle daha hacimli görünür. Kış erişkininin başıyla boynunda hafif gri-kahverengi çizgiler belirebilir. Bu mevsimsel çizgiler eşey işareti değildir.
İlk kışta sırt ve kanatlar gri-kahverengi, sarımsı kahverengi ve beyazla damalıdır; boyunla göğüs çizgilidir. Sağrı açık, kuyruk uç bandı siyahtır. Gençlerin koyu gagası ilk kışta iki renkli görünebilir; uçuş tüyleri siyahımsıdır. Erişkinin koyu sırtına geçiş yaklaşık dört yıla yayılır; ara yaştaki tüyler tek bir siyah işaretle yaşlandırılmaz.
Uçuşta Görünüm
Geniş kanatların arka kenarında belirgin beyaz bir şerit, dıştaki koyu uçuş tüylerinin uçlarında iri beyaz alanlar vardır. İri baş, kalın boyun ve gaga uçuşta da seçilir. Kanat çırpışı güçlüdür; deniz üstünde alçaktan süzülebilir.
Ses ve Davranış
Kalın ve boğuk çağrıları, iri yapısıyla birlikte değerlendirilir. “Haô-haô” gibi duyulan sesler çıkarabilir; yazılı heceyi kesin tanı anahtarı saymamak gerekir. Tek başına veya küçük kolonilerde ürer, yuva çevresini savunur.
Karıştırılabilecek Türler
Kara Sırtlı Martı Larus fuscus daha ince yapılı ve daha narin gagalıdır; erişkininin bacakları genellikle sarıdır. Onun da bazı alt türleri siyaha yakın sırtlıdır. Genç Kara Sırtlıların bacakları pembe olabildiğinden, pembe bacağı her yaşta tek başına tür kanıtı saymayın.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Koyu sırtlı erişkinde sarı değil donuk pembe ara.
Net üstten uçuşta geniş beyaz kenarla birlikte gör.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
İri martıları aynı düzlemde karşılaştır.
Şubat
Pembe bacağı doğrula.
Mart
Kış çizgilerini yaşla karıştırma.
Nisan
Kuzey rotasını Türkiye kuşuna dayatma.
Mayıs
Yaz kaydını üreme sayma.
Haziran
Yuva varsayma.
Temmuz
Yabancı koloni tarihini kopyalama.
Ağustos
Doğal dağılmayı izle.
Eylül
Üst kanadı doğal uçuşta bekle.
Ekim
Gözlem çabasını kaydet.
Kasım
Dinlenen sürüye yaklaşma.
Aralık
Sarı bacaklı levhaya güvenme.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Karadeniz kıyısı
Kış iri martı sürülerini uzaktan tara.
Liman ve dalgakıran
Pembe bacak için aynı düzlemli görüş ara.
Büyük göl ve haliç
Seyrek konuğu yaşına göre karşılaştır.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Karasırtlı Martı
Larus fuscus- Boy
- Belirgin daha küçük ve ince.
- Bacak
- Erişkinde sarı.
- Gaga
- Daha narin.
Gümüş Martı
Larus argentatus- Sırt
- Çok daha açık gri.
- Boy
- Daha küçük.
- Yapı
- Daha az ağır.
Buz Martısı
Larus hyperboreus- Erişkin sırt
- Açık gri.
- Genç kanat
- Uçuş tüyleri soluk.
- Gaga
- Gençte farklı iki renkli.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1YuvaKıyı adası, uçurum çıkıntısı veya açık zeminde büyük çanak.
- 2YumurtaTipik 2–3; gözlenen 1–5.
- 3Kuluçkaİki eş; kaynak bağlamına göre 27–32 gün.
- 4YavruBir günde çanaktan çıkabilir; yaklaşık 50–55 günde uçar.
- 5GözlemKoloniye girme, yavruyu sürme veya koordinat paylaşma.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Büyük Kara Sırtlı Martı ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Martıgiller (Laridae) — 28 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Büyük Kara Sırtlı Martı
Aynı düzlemdeki Gümüş Martıdan daha iri olmalı.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
