Olağan Sumruya göre ikisi de daha kısadır.
Kutup Sumrusu
Sterna paradisaea • Arctic Tern
Kutup Sumrusu
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Kutup Sumrusu, Sterna paradisaea, kısa gagalı, çok kısa bacaklı ve uzun çatallı kuyruklu bir sumrudur. Üreme giysisindeki erişkinde siyah başlık, beyaz yanaklar, gri alt taraf ve koyu kırmızı gaga birlikte aranır. Birbirine benzeyen sumrularda yalnız gaga rengine bakarak karar verilmez.
Genel Görünüm ve Duruş
Küçük, yuvarlak başı ve yere yakın gövdesi konmuş kuşa toplu bir görünüm verir. Üreme erişkininin dış kuyruk tüyleri, katlanmış kanat uçlarını biraz geçer. Kış giysisinde alın beyazlaşır, gaga siyaha döner ve kuyruk uzantıları kısalır; yaz kuşunun bütün işaretleri kışın aranmaz.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkekle dişinin tüy görünüşü benzerdir. Bu nedenle tek bir fotoğraftan, kırmızının koyuluğundan ya da balık taşıma davranışından kesin erkek veya dişi tanısı yapılmaz.
Genç kuşun sırtı ve kanat üstü pullu desenlidir; alnı beyaz, tepesi düzensiz koyu renklidir. Kuyruğu erişkininki kadar uzun değildir. Üreme dışı erişkinde de beyaz alın görülür, gaga ve bacaklar siyahtır. Beyaz alın tek başına gençlik işareti sayılmaz.
Uçuşta Görünüm
Uçuşta uzun ve dar kanatların altındaki ince koyu arka kenar dikkati çeker; kanat üstü ucunda Sumru’daki gibi belirgin koyu bir alan görülmez. Gri gövdeyle beyaz yanakların karşıtlığı ve uzun kuyruk da değerlendirilir. Bu işaretler, aynı kuşun farklı açılardan görülebildiği iyi ışıkta daha anlamlıdır.
Ses ve Davranış
Çağrıları keskin ve tizdir. Norveç Kutup Enstitüsü sesi yükselen “kree-errr” gibi yazar; benzer Sumru çağrısının sonu daha aşağı iner. Sesin yazıyla gösterimi yalnız bir ipucudur; görülen kuşun baş ve kanat işaretleriyle birlikte değerlendirilir.
Karıştırılabilecek Türler
En önemli benzeri Sumru’dur: Common Tern, Sterna hirundo. Bu türün gagası daha uzun, üreme giysisinde genellikle kırmızı ve siyah uçlu, bacakları daha uzundur; dış kuyruk tüyleri kapalı kanat uçlarına ulaşmaz. Kutup Sumrusunda baş daha yuvarlak, alt taraf daha gri görünür. Genç ve kış giysilerindeki ayrım daha zordur; baş, gaga, bacak ve kanat deseni birlikte görülmeden kesin karar verilmez.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Konmuş erişkinde kanat ucuna yaklaşır.
Alttan dış el teleği koyuluğu dar ve düzgündür.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Türkiye’de olağan varlık varsaymayın
Şubat
Uzak sumruyu türe zorlamayın
Mart
Tek noktadan rota çizmeyin
Nisan
Olağan Sumruyu önce dışlayın
Mayıs
Nadirlik için çok açılı belge isteyin
Haziran
Türkiye’de üreme varsaymayın
Temmuz
Koloni takvimini Türkiye’ye kopyalamayın
Ağustos
Gençlerde kanat desenini ayrıntılı çekin
Eylül
Alt ve üst kanadı ayrı görün
Ekim
Tek kırmızı gaga yeterli değildir
Kasım
Kayıt noktasını kışlama alanı saymayın
Aralık
Belirsiz kuşu Sterna sp. bırakın
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Açık okyanus ve akıntı cephesi
Göç ve kışlamada üretken deniz kuşakları.
Kıyı adası ve çakıl düzlük
Kuzeyde açık görüşlü koloni zemini.
Antarktika paket buzu
Güney yazında beslenme ve dinlenme çevresi.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Olağan Sumru
Sterna hirundo- Gaga
- Daha uzun, çoğunlukla siyah uçlu.
- Bacak
- Daha uzun.
- Kanat altı
- Daha geniş koyu el teleği kaması.
Gül Sumrusu
Sterna dougallii- Gaga
- Daha uzun ve koyu.
- Gövde
- Daha beyaz, bazen pembemsi.
- Kanat
- Çok açık; farklı telek deseni.
Küçük Sumru
Sternula albifrons- Boyut
- Çok daha küçük.
- Alın
- Üreme erişkininde beyaz.
- Gaga
- Sarı ve koyu uçlu.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriKuzey kıyı/adalarında kum, çakıl, kaya veya kısa tundrada sığ çukur.
- 2Yuva yapısıÇok az ot, kabuk ve küçük taşla çevrili basit kazıntı.
- 3YumurtaBTO tipik 1–2; gözlenen 1–3 benekli yumurta.
- 4Kuluçkaİki eş, tipik 20–24 gün.
- 5YavruYarı gelişmiş; tipik 21–24 günde uçar.
- 6EtikAlarm veren koloniden hemen çekilin; yuvalar arasında yürümeyin veya drone uçurmayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Kutup Sumrusu ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Martıgiller (Laridae) — 28 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Kutup Sumrusu
Olağan Sumruya göre ikisi de daha kısadır.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
