kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek35 cm
dişi35 cm
Kanat Açıklığı
erkek82–95 cm
dişi82–95 cm
Ağırlığı
erkek127,5 g
dişi127,5 g

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Sumru
İngilizce İsim Common Tern
Bilimsel İsim Sterna hirundo
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Sumru, su üstünde hafif ve esnek bir uçuşla ilerleyen, uzun kuyruklu gri-beyaz bir kuştur. Balık ararken kısa süre havada asılı kalıp suya dalabilir. Göl ve akarsu çevresinde de görülür; yalnız deniz kıyılarına bağlı değildir. Türü seçmek için baş ve gaga kadar kanat-kuyruk oranına da bakılır.

Genel Görünüm ve Duruş

Üreme giysisindeki erişkinin tepesi ve ensesi siyah, üst tarafı açık gri, göğüs ve karnı beyazımsı gridir. Avrupa’da yaygın olan kuşlarda ince gaga çoğunlukla kırmızı ve siyah uçlu, bacaklar kırmızıdır.

Konmuş kuşta uzun uçuş tüyleri arkaya doğru uzanır; kuyruk uçları genellikle katlanmış kanatların ucunu geçmez. Uzun çatallı kuyruğu, açık gövdesi ve başın önüne uzanan gagası birlikte izlenir.

Türün bütün üreme erişkinleri kırmızı gagalı değildir. Hong Kong’daki uzman tür hesabında, çoğunlukla Sterna hirundo longipennis alt türüne ait kuşlar siyahımsı gaga ve koyu kahverengi bacaklarla anlatılır. Kuzeydoğu Asya’yla ilişkili bu görünüm, Avrupa’daki tipik kırmızı gagalı kuşların tanımını bütün dünyaya yaymamak gerektiğini gösterir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişi aynı temel tüy görünümünü taşır. Birinin daha soluk, diğerinin daha parlak görünmesinden eşey seçilmez.

Üreme dışında alın ve tepenin ön bölümü beyazlaşır; siyah alan başın arkasında kalır. Gaga kırmızı tabanlı koyu bir görünüme veya bütünüyle siyaha dönebilir, bacaklar koyulaşır. Kanadın ön bölümünde koyu bir şerit belirir. Bu görünüm genç kuşa benzese de, yalnız beyaz alın her kuşun o yıl doğduğunu göstermez.

Genç kuşun sırt ve omuz tüyleri gri-bej zemin üzerinde kahverengi kenarlı, pullu gibi görünür. Alın açıktır, başın arkasındaki tüyler koyudur. Kanadın önünde koyu şerit ve daha kısa, daha az çatallı bir kuyruk seçilir. Gaga açık turuncumsu ve koyu bölümler taşıyabilir; bacaklar mat kırmızı turuncudur. Sonraki tüy değişimleri bu kahverengi kenarları azaltır; genç görünümü bütün yıl aynı kalmaz.

Uçuşta Görünüm

Uçarken kanatlar uzun, dar ve sivri; kuyruk çatallıdır. Üstten görülen dış el telekleri, yani kanadın uç kısmındaki uzun uçuş tüyleri, daha koyu bir kama oluşturur. Bu koyuluk kanadın bütün ucunu kaplayan tekdüze siyah bir alan değildir.

Kanadın altından bakıldığında, uçtaki uzun uçuş tüylerinin koyu sınırı seçilebilir. Hong Kong’daki tür hesabı, el teleklerinin alt uç sınırını görece geniş, kol teleklerinin arka sınırını ise keskin olmayan biçimde anlatır. Bu anlatım özellikle orada baskın olan doğulu kuşlar bağlamındadır.

Ses ve Davranış

Keskin ve yüksek bir “kirr” çağrısı verir. Tedirgin olduğunda kısa “tik” veya “tiak” sesleri yinelenebilir, uzun çağrı daha uzayan bir biçim alabilir. Yavruların besin isterken verdiği sesler daha ısrarlı ve hırıltılı duyulur.

Kur sırasında erkek balık getirip dişiye sunabilir; eşler havada birlikte gösteri uçuşu da yapar. Kolonide yuvalar birbirine yakın olsa da kuşlar çevrelerindeki alanı savunur. Yaklaşan bir davetsiz misafire sesli dalışlarla karşılık verebilirler. Balık taşımak yalnız kurla sınırlı değildir; yavru besleyen iki eş de av getirir. Bu nedenle teslimin kime ve hangi dönemde yapıldığı bilinmeden her balık taşıyan kuşa erkek denmez.

Yuva zemindeki kum, çakıl veya kabuk parçaları arasında açılmış sığ bir çukurdur. Çukuru iki eş oluşturur; dişi çevredeki kuru bitkileri ve kıyıya vurmuş küçük parçaları ekleyebilir. Bu sade yuva yapısı, açık zeminde yumurtaların kolay fark edileceği anlamına gelmez; koloninin içine girilmemelidir.

BTO’nun el kitaplarına dayanan uzman derlemesi, tipik yumurta sayısını 2–3 ve kuluçka süresini 21–22 gün olarak verir. Kuluçkayı çoğunlukla dişi, zaman zaman erkek yürütür. Yavruların tipik uçuş gelişimi aynı hesapta 22–28 gündür; bu süre tamamen bağımsız olma yaşı değildir.

Cornell’in Kuzey Amerika tür hesabı 1–4 yumurta ve 22–27 günlük kuluçka bildirir. Bu değerler BTO derlemesindekilerle aynı değildir; iki hesaptan bir ortalama hesaplanmaz. Yavrular gözleri açık ve hav tüyleriyle çıkar; yürüyebilseler de başlangıçta yuva çevresinde kalırlar.

Karıştırılabilecek Türler

1. Kutup Sumrusu (Sterna paradisaea) en yakın benzerlerindendir. Daha küçük ve yuvarlak başı, kısa gagası ve çok kısa bacakları nedeniyle farklı bir oran verir. Üreme giysisindeki dış kuyruk tüyleri, konmuşken kanat ucunu az da olsa aşabilir; alt gövdesi çoğu Sumrudan daha gridir. Gaga çoğunlukla koyu kırmızı görünür. Kış giysisinde gaga koyulaşıp kuyruk kısalabildiği için, üreme kuşuna ait işaretler yıl boyunca aynı güçte kullanılmaz.

2. Kara Gagalı Sumru (Thalasseus sandvicensis) daha iri bir kuştur. İnce, uzun ve siyah gagasının ucu sarı, bacakları siyahtır; ensedeki tüyler kaldırılabilen bir tepelik oluşturur. Açık gri sırtı ve beyaz çatallı kuyruğu iki kuşu benzetebilir. Buna karşılık siyah bacak, sarı gaga ucu ve başın arkasındaki dağınık görünüm birlikte seçildiğinde, tipik erişkin Sumrudan ayrım kolaylaşır.

3. Küçük Sumru (Sternula albifrons) belirgin biçimde daha küçük, daha kısa kuyrukludur. Üreme giysisindeki net beyaz alın, sarı ve siyah uçlu gaga ile sarı bacaklar ayırıcıdır. Dıştaki uçuş tüyleri koyu görünür. Sumru da üreme dışında beyaz alınlı olabildiğinden, beyaz alın tek başına yeterli değildir; küçük gövde ile gaga ve bacak rengi aynı kuşta değerlendirilir.

4. Kara Sumru (Chlidonias niger) üreme giysisinde koyu başı ve alt gövdesiyle belirgindir. Üreme dışında alt taraf beyazlaşır, göğsün yanlarında koyu lekeler kalır; sırt, kuyruk ve kuyruk sokumu koyu gridir. Böyle bir açık gövdeli kuş, kısa süreli uçuşta genç veya kış giysili Sumruyla karışabilir. Yan göğüs lekesi ve koyu arka gövde birlikte incelenir; yalnız beyaz alın ya da siyah ense alanıyla karar verilmez.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Sumru saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Derin çatallı kuyruk

Uzun dış telekleri kanat oranıyla birlikte görün.

02
Dar sivri kanatlar

Üstten dış el teleklerinde koyu kama.

03
Asılı kalıp dalar

Yüzeye yakın küçük balığı havadan alır.

Gözlem Noktaları

Nüfusa ve bireye göre değişir; tek kilometre yok

Kayıt noktaları izlenmiş bireysel rota değildir.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 97 İlkbahar geliş, yaz üreme, sonbahar geçiş

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Sumru

Common Tern
Sterna hirundo

Uzun dış telekleri kanat oranıyla birlikte görün.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...