Hızlı Tanı

Sumru, uzun ve dar sivri kanatlı, derin çatallı kuyruklu, zarif uçuşlu orta boy bir denizkırlangıcıdır. Üreme giysisindeki erişkinde siyah tepe başın arkasına kadar uzanır; üst taraf açık gri, alt taraf beyazdan soluk griye; gaga çoğunlukla kırmızı ve ucu değişen ölçüde koyu, bacaklar kırmızıdır. Tanı tek gaga rengine dayandırılmaz. Baş şekli, gaga uzunluğu, gövde tonu, kanat teleklerinin ışık geçirgenliği, kuyruk uzunluğu ve çağrı birlikte değerlendirilir.

Uçuşta kanatlar ritmik, esnek vuruşlarla ilerler; kuş sık sık su üzerinde asılı kalıp başını aşağı çevirir, ardından yüzeye yakın balık için dalar. Üstten kanat açık gri, dış el teleklerinde koyulaşan bir kama görülür. Alttan el teleklerinin arka kenarında dar koyu çizgi gelişebilir; kanat altının geri kalanı açık ve yarı saydam izlenimlidir. Kuyruk çatallıdır, fakat Kuzey Sumrusundaki kadar kısa bacaklı ve aşırı uzun kuyruk çıkıntılı genel oran beklenmez.

Konmuş kuşta kanat uçları çoğunlukla kuyruk ucuna yakın, bazen biraz geride kalır; uzun kırmızımsı gaga ve orta uzunlukta kırmızı bacaklar önemlidir. Kış giysisinde alın beyazlaşır, siyah alan başın arkasında maske gibi kalır, gaga koyulaşır. Genç kuşta sırt ve kanat örtülerinde kahverengimsi-devetüyü pullanma, koyu karpal çizgi ve daha koyu gaga görülür. Mevsim ve yaş bilinmeden yalnız “siyah baş-kırmızı gaga” ile karar verilmez.

Genel Görünüm ve Duruş

Oiseaux.net Sumru için doğrudan 35 santimetre tür uzunluğu verir. Gövde ince, boyun kısa-orta, baş hafif köşeli, gaga başa göre uzun ve düzdür. Kanatlar çok uzun, dar ve uçta sivri; kuyruk belirgin çatallı, dış telekler uzamıştır. Bacaklar kısa görünse de Kuzey Sumrusundan genellikle daha uzundur. Konarken gövde yataya yakın, göğüs dolgun, kuyruk çoğu zaman yüzeyin üzerinde tutulur.

Üreme erişkininde tepe ve ense kadifemsi siyahtır; siyah alan gaganın tabanından başlayıp gözü içine alır. Yanak ve boğaz beyaz, göğüs ile karın soluk gri-beyaz, üst taraf düzgün açık gridir. Gaga kırmızı-turuncu ve çoğu bireyde siyah uçlu, ayaklar kırmızıdır. Siyah uç yaşa, alt türe, mevsime ve bireye göre değişebilir; bazı erişkinlerde çok küçüktür veya zor seçilir. Gövdenin alt tarafındaki gri ton ışıkta kaybolabilir.

Uçuş telekleri zamanla aşındıkça üst kanadın dış bölümünde koyu kama oluşur. Bu kama tek parça siyah uç paneli değildir; teleklerin yaşına ve ışığa bağlı kademeli koyulaşmadır. Kanadın iç el telekleri çoğu açıdan daha açık ve yarı saydam görünür. Kuyruk beyazımsı, dış teleklerde gri ve koyu dış kenar bulunabilir. Levhada bütün el teleklerini aynı geniş siyah uçla boyamak doğal görünüşü basitleştirir.

Üreme dışı erişkinde alın ve ön tepe beyazlaşır; gözün gerisinde siyah ense maskesi kalır. Gaga koyu kırmızıdan siyaha dönebilir, bacaklar matlaşır. Kanat üstünde koyu karpal iz belirginleşebilir. Bu giysi genç kuşla karışabilir; erişkinde sırt ve örtüler daha düzgün gri, gençte kahverengi kenarlar ve pullu desen daha fazladır. Tüy dökümü ilerlerken ara giysiler görülür.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişi Sumru tüy görünüşüyle sahada güvenilir biçimde ayrılamaz. Eşler aynı siyah başlık, gri-beyaz gövde, kırmızı bacak ve kırmızımsı gaga düzenini taşır. Davranıştaki balık sunma, kuluçka veya yuvayı savunma tek başına eşeyi kesinleştirmez; iki eş de kur, kuluçka ve yavru bakımına katılabilir. Ayrı “dişi” levhası erkeğin soluklaştırılmış kopyası gibi kullanılıp sahte bir renk farkı öğretmemelidir.

Yaş tayini daha anlamlıdır. Taze gençte tepe siyah-kahverengi benekli, alın açık; sırt ve kanat örtüleri kahverengi-devetüyü kenarlı ve pul görünümlüdür. Kanat önünde koyu karpal bant, uçuş teleklerinde koyu alan, kuyrukta daha kısa dış telekler bulunur. Gaga tabanı kırmızımsı veya turuncu-kahverengi, ucu daha geniş koyudur; bacaklar daha soluk kırmızımsı olabilir. Sonbaharda genç kuş gri-siyah birinci kış giysisine ilerlerken kahverengi desen azalır.

Yavrular yumurtadan havlı, gözleri açık ve kısa süre içinde hareket edebilir durumda çıkar; yine de yuvaya ve yakın örtüye bağlıdır. Cornell 20–31 gün yuva dönemi, BTO tipik 22–28 gün uçuş gelişimi verir. Bu aralıklar çalışma bölgesi ve ölçüt farkıyla değişebilir. Uçamayan yavru koloniden taşınmaz; ebeveynleri yakınında beslemeye devam eder.

Uçuşta Görünüm

Sumrunun uçuşu tanının merkezindedir. Uzun, dar, sivri kanatlar derin fakat esnek vuruşlarla çalışır; gövde hafif, kuyruk çatallı ve baş-gaga öne uzanmıştır. Balık ararken su üzerinde kısa süre asılı kalabilir, kanatlarını yükseltip başını aşağı çevirir ve çoğunlukla sığ bir dalışla yüzey altındaki avı alır. Dalıştan sonra güçlü vuruşlarla sudan çıkar; martılar gibi uzun süre yüzeyden besin toplaması beklenmez.

Üstten bakışta açık gri kanat örtüleri, daha açık iç el telekleri ve dış el teleklerinde arkaya doğru koyulaşan dar kama aranır. Kuyruk sokumu ve kuyruk açık, dış telekler uzundur. Kanat uçlarının tamamı kalın siyah bir sınırla bitmez. Başın siyah tepesi ve kırmızı gaga iyi ışıkta seçilebilir, fakat yüksek uçuşta renkler kaybolur; silüet ile kanat deseni öne çıkar.

Alttan bakışta kanat altı büyük ölçüde açık beyazımsı-gri görünür. El teleklerinin arka kenarında dar koyu çizgi, özellikle aşınmış üreme erişkininde belirgin olabilir. Gövde soluk gri, kuyruk açık ve çatallıdır. Alttan levhada her teleğin ucunu geniş siyaha boyamak veya bacakları uzun süre aşağı sarkıtmak yanıltıcıdır; normal seyir uçuşunda ayaklar geriye toplanır ve ancak iniş-kalkışta belirginleşir.

Kuzey Sumrusuyla ayrımda yalnız gaga siyah ucu kullanılmaz. Sumruda baş daha uzun, gaga daha uzun ve çoğunlukla siyah uçlu, bacaklar daha uzun; kanadın dış bölümünde üstten koyu kama, alttan el teleği arka kenarında daha belirgin koyu çizgi görülür. Kuzey Sumrusu daha kısa gagalı-bacaklı, daha uzun kuyruk çıkıntılı ve kanatları daha eşit yarı saydam görünebilir. Fotoğraf açısı bu oranları değiştirir; birkaç işaret birlikte aranır.

Ses ve Davranış

Sumrunun en bilinen çağrısı keskin, aşağı kıvrılan “ki-yerr” benzeri alarm notasıdır. Ayrıca hızlı “kip-kip”, uzayan “kreee” ve koloni içi temas sesleri kullanır. Çağrı Kuzey Sumrusunun seslerinden yapı ve tını bakımından ayrılabilir, ancak rüzgâr, kalabalık koloni ve kayıt kalitesi ayrımı zorlaştırır. Ses tanısı görsel oran ve tüy işaretleriyle desteklenir.

Üreme alanında topluluk halinde yuvalar, fakat her eş kendi küçük yuva çevresini savunur. Kur sırasında erkek balık taşıyıp dişiye sunabilir; havada takip ve birlikte yükselme görülür. Yırtıcı veya insan yaklaştığında çok sayıda kuş bağırarak dalışa geçebilir. Bu alarm davranışı gözlemci için geri çekilme işaretidir; kolonide baş üstü saldırı başlayana kadar yaklaşmak doğru değildir.

Beslenme uçuşunda tek tek, küçük grup veya büyük sürü halinde çalışabilir. Balık sürülerini yüzeye yaklaştıran başka yırtıcılarla aynı alanda toplanabilir; başka sumru veya martılardan balık çalma girişimleri görülebilir. Dinlenirken kumsal, kaya, şamandıra, iskele ve tekne üzerinde sıralanır. Yüzebilir, fakat günlük beslenmesi aktif hava avcılığına dayanır.

Karıştırılabilecek Türler

Kuzey Sumrusu en yakın benzeridir. Üreme erişkininde Kuzey Sumrusunun gagası çoğunlukla tamamen koyu kırmızı, başı daha yuvarlak, bacakları çok kısa, alt tarafı daha gri ve kuyruk dış telekleri kanat ucunu daha fazla aşar. Sumrunun gagası daha uzun ve çoğu kez siyah uçlu, gövdesi daha öne ağırlıklı, üst dış kanadında koyu kama ve alt el teleği arka kenarında daha geniş koyuluk vardır. Bu işaretlerin hiçbiri tek başına yüzde yüz değildir.

Gül Sumrusu daha soluk, daha uzun ve ince siyah gagalı; üreme döneminde göğsünde pembe ton olabilir. Kuyruk dış telekleri uzun, üst kanat daha soluk ve dış kanat koyuluğu daha sınırlıdır. Sandwich Sumrusu belirgin daha iri, siyah ve sarı uçlu gagalı, dağınık enseli; üst tarafı daha açık ve kuyruk çatalı farklıdır. Küçük Sumru çok daha küçük, sarı siyah uçlu gagalı ve beyaz alınlıdır.

Akkanatlı, Karakanatlı ve Bıyıklı Sumrular Chlidonias grubundadır; gövdeleri daha kompakt, kuyrukları daha sığ çatallı ve bataklık üzerinde böcek toplama uçuşları daha belirgindir. Mevsim giysileri baş ve gövde rengini güçlü biçimde değiştirir. Genç ve kış giysisindeki Sumruyu yalnız siyah ense lekesiyle tanımak risklidir; boy, gaga, kanat-kuyruk oranı, el teleği deseni, ses ve habitat birlikte değerlendirilir.