Yuvarlak baştaki koyu iris, iri martıların açık gözünden ayrılır.
Küçük Gümüş Martı
Larus canus • Common Gull
Küçük Gümüş Martı
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Küçük Gümüş Martı (Larus canus), gri sırtlı, beyaz gövdeli, orta boy bir martıdır. İnce sarı-yeşil gagası ve yeşilimsi-sarı bacaklarıyla, iri ve güçlü gagalı martılardan ayrılır. Erişkinin gagasında onların belirgin kırmızı beneği bulunmaz.
Genel Görünüm ve Duruş
Yuvarlak başı ve görece küçük gagası, iri martılara göre narin bir görünüm verir.
Göz rengi değişkendir: canus alt türünde çoğunlukla koyu görünürken, heinei bireylerinde açık göz de görülebilir. 2016 tarihli Avrupa ve Asya örneklerini karşılaştıran tanı çalışması, göz rengini kanat deseniyle birlikte değerlendirmiştir.
Üreme giysisinde baş beyazdır; kışın baş ve ensede koyu çizgiler belirir. Kış gagasında siyah bir bant bulunabilir ve bu bant gagayı tamamen çevreleyebilir. Bu nedenle “gagada tam halka varsa Küçük Gümüş Martı değildir” kuralı doğru değildir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişinin temel tüy deseni benzerdir. Polonya’nın Gdańsk Körfezi’nde 2007–2015 kışlarında incelenen 214 erişkinde erkeklerin ölçüleri ortalama olarak daha büyük bulunmuş, fakat eşeyler önemli ölçüde örtüşmüştür. Araştırmada 201 canlı kuşun eşeyi DNA ile, aynı bölgeden 13 ölü kuşunki beden incelemesiyle belirlenmiştir. Tek fotoğraftaki büyüklük farkı kesin eşey tayini sağlamaz.
Genç kuşun sırtı ve kanat örtüleri koyu kahverengi, tüy kenarları açıktır; bu desen pul pul görünür. Alt tarafı beyaz üzerinde gri-kahverengi beneklidir. Gaga pembe tonlu ve uçta genişçe koyu, bacaklar pembedir. Beyaz kuyruğun ucunda geniş koyu bant vardır. Kanat ucunda erişkinin belirgin beyaz benekleri henüz görülmez.
Uçuşta Görünüm
Erişkin uçarken gri kanat üstü, beyaz arka kenar ve siyah dış uçlarda beyaz benekler görülür. Kuyruk beyazdır. Kanat çırpışları arasında süzülebilir; uçuşunu yalnız kısa süzülüşlerle tanımlamak doğru olmaz. Gençte kahverengi kanat deseni ve koyu kuyruk bandı daha belirgindir.
Ses ve Davranış
Çağrısı tiz, güçlü bir ses olarak duyulur. Kalabalık martı sürüsünde sesin hangi bireyden geldiği görülmeden yalnız çağrıya dayanarak tanı konmaz.
Üreme dışında başka martılarla birlikte beslenebilir ve suya yakın toplu geceleme alanlarında toplanabilir. Üreme döneminde ise çevre koşullarına göre tek çift halinde veya kolonilerde yuvalar.
Karıştırılabilecek Türler
Gümüş Martı (Larus michahellis; Yellow-legged Gull) daha iri ve güçlü gagalıdır. Erişkinin bacakları sarı, alt gagasında kırmızı benek vardır. Küçük Gümüş Martı’nın daha narin gövdesi ve ince gagasıyla birlikte karşılaştırılır. Pembe bacak, bu türün erişkini için temel işaret değildir.
Kuzey Gümüş Martısı (Larus argentatus; European Herring Gull) iri gövdeli ve daha güçlü gagalıdır. Batı Avrupa’daki argenteus erişkinlerinin bacakları pembe, gözleri açıktır; alt gagada kırmızı benek bulunur. Küçük Gümüş Martı’nın daha küçük ve narin yapısı yanında gaga, bacak ve kanat deseni de kontrol edilir.
Karabaş Martı (Chroicocephalus ridibundus; Black-headed Gull) daha ince yapılıdır. Erişkinde gaga ve bacaklar kırmızı tonludur; üreme giysisinde başta koyu kahverengi başlık, kışın gözün gerisinde koyu kulak lekesi seçilir. Uçuşta kanadın dış bölümünün siyah-beyaz deseni farklıdır.
Akdeniz Martısı (Ichthyaetus melanocephalus; Mediterranean Gull) erişkinde kalın kırmızı gagası ve kırmızı bacaklarıyla ayrılır. Tam erişkinin uçuş tüyleri beyazdır; üreme giysisinde başlığı siyahtır. Genç ve henüz erişkin görünümüne ulaşmamış kuşların kanatlarında koyu alanlar bulunduğundan, beyaz kanat kuralı bütün yaşlara uygulanmaz.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
İnce sarı-yeşil gagada kırmızı benek ya da belirgin siyah halka yoktur.
İnce bacaklar yeşilimsi-sarı; gövde Gümüş Martı'dan daha küçük ve zariftir.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Kıyı, liman, göl ve çayırlardaki martı gruplarında küçük koyu gözlü erişkinleri arayın.
Şubat
Kış sürülerinde gaga-bacak rengini ve narin baş yapısını birlikte kontrol edin.
Mart
Kuzeye hareket eden kuşları kıyı, göl ve nehir ağızlarında tarayın.
Nisan
Geç kalan bireyleri açık kıyılar ve iç sularda arayın; baştaki kış çizgileri azalır.
Mayıs
Türkiye'de seyrektir; olağandışı yaz kaydında yaş ve benzer türleri dikkatle belgeleyin.
Haziran
Yaz kaydı beklenmediktir; kanat ucu, gaga ve bacakları fotoğrafla doğrulayın.
Temmuz
Erken hareketli bireyler için büyük sulak alanlar ve kıyı lagünlerini tarayın.
Ağustos
Sonbahar hareketi başlarken kıyıdaki martı topluluklarında narin kuşları arayın.
Eylül
Geçişte göl, delta ve kıyı sürülerinde koyu gözlü orta-küçük martıları seçin.
Ekim
Kışlayanların gelişi artar; Gümüş Martı ve Halkalı Gaga Martı'yı sistemli eleyin.
Kasım
Kıyı ve iç sularda kış sayıları yükselir; çayır ve park gruplarını da kontrol edin.
Aralık
Liman, göl, nehir ağzı ve ıslak çayırlarda beslenen kış sürülerini tarayın.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Kıyı, liman ve lagün
Sakin koy, liman, nehir ağzı, delta ve kıyı lagünlerinde beslenen sürüler.
Göl ve büyük nehir
Tatlı su gölü, baraj, nehir ve taşkın düzlüklerinde dinlenme ve beslenme alanları.
Islak çayır ve park
Solucan ve böcek aradığı kısa çimenli park, tarla ve ıslak çayırlar.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Gümüş Martı
Larus argentatus- Boyut
- Çok daha iri ve güçlü
- Göz
- Çoğunlukla açık
- Gaga
- Kalın, kırmızı benekli
Halkalı Gaga Martı
Larus delawarensis- Gaga
- Belirgin siyah halka
- Göz
- Daha açık
- Bacak
- Daha canlı sarı
Karabaş Martı (kış)
Chroicocephalus ridibundus- Gaga / bacak
- Kırmızımsı
- Kanat ucu
- Farklı beyaz ön kenar
- Baş
- Kulak lekesi belirgin
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Koloni ve alanKıyı adası, bataklık, göl kenarı, çakıllık, kayalık çıkıntı veya kimi yerde çatıda ürer.
- 2Yuva yapısıYerde ya da alçak yükseltide ot, yosun ve ince bitkilerle döşenmiş sığ çanak.
- 3Tipik 3 yumurtaOrtalama 2,6; kayıtlarda 2–5 yumurta. İki eş yuvayı ve nöbeti paylaşır.
- 422–28 günKuluçkayı iki eş paylaşır; yavrular yaklaşık 34–36 günde uçar.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Küçük Gümüş Martı ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Martıgiller (Laridae) — 28 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Küçük Gümüş Martı
Yuvarlak baştaki koyu iris, iri martıların açık gözünden ayrılır.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
