İlk iki işareti beyaz gövdeyle birlikte görün.
Suna
Tadorna tadorna • Common Shelduck
Suna
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Suna, Yeşilbaştan büyük, çoğu kazdan küçük bir su kuşudur. Erişkinde koyu yeşil baş ile kırmızı gaga ilk bakışta dikkat çeker. Gövdesinin beyaz, siyah ve kestane renkli bölümleri, uzakta bile farklı renk alanları oluşturur.
Genel Görünüm ve Duruş
Karada pembe bacakları üzerinde yürür. Sırtın iki yanında siyah alanlar bulunur, ortada beyaz bölüm kalır. Kuyruk beyaz ve siyah uçludur.
Boynun altından göğse yayılan geniş kestane kuşak, beyaz alt gövdeyi keser. Karın ortasında siyah bir şerit uzanır. Kapalı kanat ve sırtın yanları, beyaz gövdenin üzerinde koyu bölümler halinde seçilir. Baş ve üst boyun koyu yeşilimsi siyah, boynun alt bölümü beyazdır.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Üreme giysisindeki erişkin erkekte gaga parlak kırmızıdır ve tabanının üstünde etli bir yumru belirir. Baş ile boyun parlak yeşildir; göğüs kuşağı geniş ve canlı kestane rengindedir. Kuyruk altındaki kısa örtü tüyleri tarçın tonundadır. Ancak bazı ilk yaşındaki erkeklerde yumru bulunmaz. Yumrunun yokluğuna bakarak her kuşa dişi denemez.
Üreme giysisindeki dişinin gagası daha mat kırmızıdır; başı ve boynu da erkeğinki kadar parlak değildir. Yüz ve boğazda kahverengimsi ton bulunabilir, kuyruk altı örtüleri açık sarımsı kahverengidir. Gövdenin temel beyaz, siyah ve kestane deseni iki eşeyde de korunur.
Üreme dışında iki eşey grimsidir; göğüs kuşağı siyah-beyaz lekeli, yüz beyaz alanlı olabilir. Erkeğin gaga yumrusu küçülür. Yüzdeki beyazlık dişi veya genç olduğunun kesin işareti değildir.
Genç kuşun başı, boynunun arkası ve sırtı gri kahverengidir; alt tarafı büyük ölçüde beyazdır. Kestane göğüs kuşağı henüz yoktur, gaga tabanı çevresinde beyaz bulunabilir. Bu görünüm, erişkinin keskin renk deseninden belirgin biçimde ayrılır.
İlk sonbahar ve sonraki ilkbaharda erişkine benzeyen tüyler gelişirken, gençlikten kalmış gövde ve yıpranmış uçuş tüyleri korunabilir. Bu nedenle ilk kıştaki her Suna bütünüyle erişkin giysisine geçmiş sayılmaz. Ayrıntılı yaş tayini, yalnız baş rengine değil farklı tüy kuşaklarına da dayanır.
Uçuşta Görünüm
Güçlü bir uçucudur; hızlı kanat vuruşlarıyla ilerler. Göç eden sürüler tek sıra oluşturabilir.
Üst kanatta örtü tüyleri geniş ölçüde beyazdır. Kanadın uç kısmındaki uzun uçuş tüyleri koyu, gövdeye daha yakın arka uçuş tüyleri yeşil parlaklıklıdır. Kanadın bütün uçuş tüylerini siyah diye tanımlamak bu farkı örter; yeşil alanın kanat üzerindeki konumu da izlenir.
Alt kanatta kısa örtü tüyleri beyaz, uzun uçuş tüyleri siyahımsıdır. Beyaz kanadın arka ve dış kenarında koyu sınır oluşur; alt yüzeydeki bu dağılım üstten görünümle karıştırılmaz.
Ses ve Davranış
Erkek değişik ıslıksı notalar çıkarır; dişinin sesi daha güçlü, daha kalın ve gıdaklamayı andırır. Sesler özellikle üreme öncesinde ve üreme sırasında belirgindir. Yavrular hareket ederken ya da beslenirken ince sesler, yakın temasta yumuşak ötüşler verir.
Eşler beslenme alanlarını savunabilir; yakın yuvaların çevresinde ayrı savunma alanları olmayabilir. Yuvadan erken ayrılan yavruların suya ulaşması için bazen bir mesafe yürümesi gerekir; iki ebeveyn de onları beslenme alanına götürür ve korur. Aile grubunun önüne geçilerek yön değiştirmeye zorlanmaması gerekir.
Yuva eski tavşan veya tilki ini, toprak setindeki boşluk ya da duvar deliğinde; daha seyrek olarak otlar arasında bulunur. Yumurtalar hav tüyleriyle astarlanmış sade bir çukura bırakılır. Yuva girişi önünde beklenmemeli ve içine kamera uzatılmamalıdır.
BTO’nun el kitaplarına dayanan uzman derlemesi, tipik 8–10 yumurta ve dişinin yürüttüğü 29–31 günlük kuluçka bildirir. Hav tüyleriyle çıkan yavrular erkenden hareket edebilir; aynı hesapta uçuş gelişimi 45–50 gün olarak verilir. Yürüyebilmek ile uçabilmek bu nedenle aynı gelişim aşaması değildir.
Karıştırılabilecek Türler
1. Angıt (Tadorna ferruginea) da iri ve uzun boyunludur; kanadında geniş beyaz alan gösterir. Gövdesi pas turuncusu, başı daha açık, gagası ve bacakları siyahtır. Erkekte ince siyah boyun halkası bulunabilir. Sunanın kırmızı gagasıyla beyaz, kestane ve siyah gövde bölümleri bu görünümden ayrılır.
2. Nil Kazı (Alopochen aegyptiaca) uçarken geniş beyaz kanat alanı gösterir. Gövdesi kahverengi-boz tonlarda, yüzünde göz çevresini kapsayan koyu bir leke vardır; göğüste de koyu leke seçilebilir. Gaga ve bacaklar pembedir. Göz çevresindeki koyu leke, Sunanın bütünüyle koyu başından farklıdır.
3. Yeşilbaşın (Anas platyrhynchos) üreme erkeği de yeşil başlıdır; fakat sarı gagası, ince beyaz boyun halkası, kahverengi göğsü ve gri gövdesi farklıdır. Dişi kahverengi beneklidir ve turuncu-koyu renkli bir gaga taşır. Kanadın arka bölümündeki parlak alan maviye veya mora çalar. Üreme erkeğinin görünümü dişi, genç ve dinlenme giysisindeki erkeklere aynen uygulanmaz.
4. Macar Ördeğinin (Netta rufina) erkeğinde canlı turuncu baş ve kırmızı gaga dikkat çeker. Göğüs ve karın siyah, yanlar beyazdır. Dişinin tepesi kahverengi, yanakları beyazımsı gri, alt tarafı daha açıktır. Bu türün erkeğinde Suna gibi koyu yeşil bir baş veya göğsü çevreleyen kestane kuşak bulunmaz.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Beyaz gövdeyi çevreleyen geniş sıcak kuşak.
Üst ve alt kanat yüzlerini ayrı okuyun.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Kış sürüsünü üreme nüfusu saymayın
Şubat
Çiftte gaga yumrusunu karşılaştırın
Mart
Oyuk girişlerine yaklaşmayın
Nisan
Yuva aramasını uzaktan izleyin
Mayıs
Yuvadan çıkan aileyi bölmeyin
Haziran
Yavru sayısını tek kuluçka sanmayın
Temmuz
Uçamayan tüy değişimi sürülerini rahatsız etmeyin
Ağustos
Beyaz kanadı Angıtla karşılaştırın
Eylül
Kayıt noktalarından rota çizmeyin
Ekim
Gençte mat gaga ve zayıf kuşağı görün
Kasım
Gelgit beslenme alanını koruyun
Aralık
Rengi gövde mozaiğiyle doğrulayın
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Lagün ve haliç
Çamur düzlükleri, sığ su ve güvenli dinlenme adaları.
Tuzlu-acı iç göl
Açık bozkırda sığ, üretken kıyılar.
Oyuklu yuva çevresi
İn, kovuk, yarık veya korunaklı yapı boşluğu.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Angıt
Tadorna ferruginea- Gaga
- Siyah, kırmızı değil.
- Baş
- Soluk krem; erkekte ince siyah halka olabilir.
- Gövde
- Büyük ölçüde tekdüze pas-turuncu.
Nil Kazı
Alopochen aegyptiaca- Yüz
- Göz çevresinde koyu leke.
- Gövde
- Boz-kahverengi; kestane göz ve göğüs lekeleri.
- Gaga
- Suna düzeninden farklı pembe-koyu.
Macar Ördeği
Netta rufina- Yapı
- Daha küçük, alçak ve dalıcı ördek biçimli.
- Baş
- Erkekte turuncu yuvarlak baş.
- Gövde
- Kestane göğüs kuşağı ve siyah karın şeridi yok.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriTavşan ini, toprak-kumul yarığı, ağaç kovuğu, kaya veya korunaklı yapı boşluğu.
- 2Yuva yapısıKuru bitkiden çanak; yumurtlama ilerledikçe dişinin tüyleriyle astarlı.
- 3YumurtaBTO tipik 8–10, kaydedilmiş 3–12.
- 4KuluçkaDişi tarafından tipik 29–31 gün.
- 5YavruHavlı ve erken gelişmiş; yuvadan çıkar, uçuş gelişimi tipik 45–50 gün.
- 6EtikOyuk girişinde beklemeyin; aileyi bölmeyin, köpek ve drone yaklaştırmayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Suna ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Ördekgiller (Anatidae) — 40 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Suna
İlk iki işareti beyaz gövdeyle birlikte görün.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
