Kısa boyun, yuvarlak baş, dar gaga.
Çamurcun
Anas crecca • Green-winged Teal
Çamurcun
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Çamurcun (Anas crecca; Green-winged Teal), kısa boyunlu, küçük gagalı ve sıkı gövdeli bir yüzey ördeğidir. Avrasya biçiminin üreme erkeğinde kestane baş üzerindeki geniş yeşil alan, gri gövde ve yatay beyaz omuz çizgisi birlikte seçilir.
Genel Görünüm ve Duruş
Gövdesi Yeşilbaştan (Anas platyrhynchos; Mallard) çok küçüktür. Küçük gagasına karşı başı görece iri görünür; kısa boynu ve su üstünde yükselen kuyruk bölgesi yapısını tamamlar. Yalnız uzaktaki boy izlenimiyle karar verilmez.
Avrasya erkeğinin gövdesi ince koyu dalgalarla gri görünür. Açık göğsünde küçük koyu benekler; kuyruk yanında siyahla çevrili sarımsı bir üçgen vardır. Kestane baştaki geniş yeşil alan gözden ense yanına uzanır ve ince krem çizgilerle sınırlanır.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Dişi, koyu merkezli ve açık kenarlı kahverengi tüyleriyle beneklidir. Gözünün üzerinden koyu çizgi geçer; üstündeki açık kaş daha siliktir. Alt taraf üstten açıktır. Erkek yaz sonundaki sade giysisinde dişiye benzediğinden her kahverengi Çamurcun dişi değildir.
Genç kuş dişiye benzer; karnındaki benekler yaşını anlamaya yardımcı olabilir. Kuyruk üstündeki erişkine özgü devetüyü işaretler gelişmemiştir. Tek bir uzak görüntüde genç ile erişkin dişi güvenle ayrılamayabilir.
Avrasya erkeğindeki yatay beyaz omuz çizgisine karşı, Amerikan carolinensis erkeğinde göğüs yanında dik beyaz çizgi bulunur. Bu karşılaştırma, iyi görülen üreme giysisindeki erkekler içindir. Dişiler aynı kolaylıkla ayrılamaz.
Uçuşta Görünüm
Seri kanat vuruşlarıyla çevik uçar; sürü birlikte keskin dönüşler yapabilir. Sudan neredeyse dik kalkabilir. Üst kanattaki yeşil ayna, kanadın arka bölümündeki uçuş tüyleri üzerindedir; başka açıdaki yeşil yansımayla karıştırılmaz.
Kanadın altı genel olarak açıktır; koltuk altı ve büyük örtü tüyleri beyazdır. Üst yüzün parlak yeşil aynası, altta aynı biçimde büyük yeşil bir leke bulunması anlamına gelmez. Kanat yüzleri ayrı değerlendirilir.
Ses ve Davranış
Erkeğin sesi ince, berrak bir ıslıktır. Dişi daha sert, genizden gelen ördeksi sesler çıkarır.
Karıştırılabilecek Türler
Çıkrıkçın (Spatula querquedula; Garganey) dişisi, Çamurcun dişisine boyca benzer; yüzü daha belirgin çizgilidir. Çamurcunda kuyruk yanını sınırlayan uzun açık çizgi yardımcıdır; Çıkrıkçında bu çizgi yoktur.
Çıkrıkçının kanat aynası, Çamurcunun aynasına göre daha dardır. Fakat aynanın görünür genişliği kuşun duruşundan da etkilenir. Yüz, gövde ve kanat birlikte görülmelidir; tek bir yeşil parıltı yeterli değildir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Krem çizgi yeşil göz maskesini çevreler.
İki eşeyde doğal üst-yan uçuşta görülür.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Sürüyü soğukta kaldırmayın
Şubat
Dinlenme suyuna yaklaşmayın
Mart
Tek kayda rota çizmeyin
Nisan
Yaz Ördeğinden yüz ve aynayla ayırın
Mayıs
Yuva örtüsüne girmeyin
Haziran
Yavru sürüsünü bölmeyin
Temmuz
Uçamayan erkeği sazdan çıkarmayın
Ağustos
Tüy değişimi giysisini dişi sanmayın
Eylül
Üst kanadı doğal uçuşta izleyin
Ekim
Tünek-beslenme hattını kapatmayın
Kasım
Av ve kurşun baskısını bildirin
Aralık
Sığ kıyıda mesafeyi koruyun
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Sığ bitkili gölet
Tohum, omurgasız ve gizlenme kenarı.
Sazlık ve taşkın çayırı
Yuva örtüsü, yavru besini ve sakin su.
Lagün ve delta
Kışın sığ beslenme ile güvenli tünek ağı.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Yaz Ördeği
Spatula querquedula- Yapı
- Daha uzun ve iri.
- Yüz
- Daha güçlü açık kaş-koyu göz çizgisi.
- Kanat
- Parlak yeşil ayna paketi yok.
Yeşilbaş
Anas platyrhynchos- Boy
- Çok daha iri.
- Gaga
- Daha geniş ve büyük.
- Ayna
- Mavi-mor.
Kaşıkgaga
Spatula clypeata- Gaga
- Çok geniş kaşık biçimli.
- Boy
- Daha iri.
- Kanat
- Açık mavi ön kanat alanı.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1YuvaYerde saz/çimen/ayakotu altında, çoğunlukla suya 200 m içinde.
- 2YumurtaBTO tipik 8–11; gözlenen 7–15.
- 3KuluçkaYalnız dişi, tipik 21–23 gün.
- 4YavruErken gelişmiş; dişi bakar, 25–30 günde uçar.
- 5GözlemÖrtüye girme, dişiyi kaldırma, yavru sürüsünü bölme.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Çamurcun ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Ördekgiller (Anatidae) — 40 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Çamurcun
Kısa boyun, yuvarlak baş, dar gaga.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
